5.2 แนวทางปฏิบัติงานด้านการเฝ้าระวังการละเมิดสิทธิมนุษยชนในภาพรวม การเฝ้าระวัง หมายถึง กิจกรรมในการสังเกต รวบรวม วิเคราะห์ข้อมูลและรายงานสถานการณ์หรือเหตุการณ์ โดยผลการเฝ้าระวังอาจน�ำไปสู่การรายงานการละเมิด การให้ข้อแนะน�ำแนวทางในการแก้ไข การป้องกัน การศึกษา หรือ การรณรงค์ สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติควรพยายามที่จะตรวจสอบว่าการน�ำเสนอของเหตุการณ์หรือสถานการณ์ มีความถูกต้องหรือไม่ อย่างไรก็ตาม รายงานการติดตามเป็นการบันทึกที่ส�ำคัญที่จะระบุถึงการสังเกตเหตุการณ์ว่าอะไร เกิดขึ้นบ้าง ทั้งโดยสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติหรือการรายงานโดยหน่วยงานมาตรฐานอื่น ๆ ทั้งนี้ รายงานการติดตาม เฝ้าระวังเหตุการณ์มักจะเข้มงวดน้อยกว่ารายงานการตรวจสอบข้อร้องเรียน หรือรายงานการติดตามผลการด�ำเนินการ ตามข้อเสนอหลังการตรวจสอบ สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติต้องเลือกแผนการเฝ้าระวัง ตามล�ำดับความส�ำคัญของการวางแผนเชิงกลยุทธ์ และ บทบัญญัติทางกฎหมายของประเทศ โดยเจ้าหน้าที่ในสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติควรได้รับการฝึกอบรมเกี่ยวกับการ เฝ้าระวังด้านสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานและขั้นสูง หลักการในการเฝ้าระวัง การไม่ก่ออันตราย การรู้จักมาตรฐาน ความถูกต้องแม่นย�ำ การเฝ้าระวังของ สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ต้องปฏิบัติตามหลักการส�ำคัญ ความยุติธรรม ความซื่อตรง ดังต่อไปนี้ ความเที่ยงธรรมและความเป็นมืออาชีพ • “การไม่ก่ออันตราย” เป็นหลักการที่ส�ำคัญที่สุดที่น�ำมาใช้ในการท�ำงานการเฝ้าระวังทางด้านสิทธิมนุษยชน ซึ่งเป็นสิ่งที่เชื่อมโยงโดยตรงกับบุคคลอื่น ๆ เช่น ความน่าเชื่อถือ การรักษาความลับ และความปลอดภัย ซึ่งกล่าวอย่างสรุป ได้ว่า การเฝ้าระวังด้านสิทธิมนุษยชนจะต้องไม่ด�ำเนินการใด ๆ ในทางที่อาจเกิดความอันตรายขึ้นได้ • ก��รรู้จักมาตรฐาน หมายความว่า กระบวนการการเฝ้าระวังนั้น จ�ำเป็นต้องมีความเข้าใจในมาตรฐานสิทธิ มนุษยชนทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ โดยแต่ละบุคคลที่เกี่ยวข้องในการด�ำเนินการเฝ้าระวัง จะต้องตีความใน มาตรฐานเหล่านั้นเหมือนกัน โดยเฉพาะในกรณีที่ข้อมูลถูกเก็บมาจากคนละแหล่ง • ผลที่พบและน�ำเสนอหลังจากการเฝ้าระวังจะต้องมี “ความถูกต้องแม่นย�ำ” ผ่านการเข้าใจในมาตรฐานสิทธิ มนุษยชนแบบเดียวกัน นอกจากนี้ วิธีการที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ยังต้องสนับสนุนให้เกิดความถูกต้องและแม่นย�ำ เช่น ผู้ลงรหัสข้อมูลจ�ำเป็นต้องใช้ศัพท์และรูปแบบของการลงข้อมูลแบบเดียวกันทั้งหมด • “ความยุติธรรม ความซื่อตรง ความเที่ยงธรรม และความเป็นมืออาชีพ” เป็นค�ำที่มีความสัมพันธ์กัน และต้อง ปฏิบัติตามในการน�ำมาตรฐานสูงสุดที่เป็นไปได้มาใช้ เมื่อมีการรวบรวมการวิเคราะห์ข้อมูล และการน�ำเสนอผล 92 มาตรฐานและแนวทางการด�ำเนินงานของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ