การขาดความน่าเชื่อถือ (หรือขาดความเป็นจริง) ของหลักฐานรับรองได้รับอิทธิพลจากปัจจัยหลายประการ ทั้งผู้ร้องเรียนและผู้ถูกร้องเรียนอาจมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง และท�ำให้การรับรู้เหตุการณ์ผิดไป ในท�ำนองเดียวกัน มิตรภาพ หรือเครือญาติ อาจส่งผลต่อความซื่อสัตย์ของคู่กรณีทั้งสองฝ่าย และสร้างอคติที่มีผลต่อการให้ค�ำรับรอง อาจมีเรื่องของ ผลประโยชน์ทางการเงินหรือด้านอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการสนับสนุนฝ่ายหนึ่งหรือฝ่ายอื่น ๆ ในท�ำนองเดียวกัน อาจจะเป็น เรื่องจริงหรือมีความกลัวที่จะพูดบางสิ่งที่อาจเห็นได้ว่าจะสร้างความเสียหายให้กับผู้มีอ�ำนาจหรือหน่วยงานที่มีอ�ำนาจ หรือ บางครั้งเกิดจากความรู้สึกที่ไม่แยแสกับเหตุการณ์ หรือไม่เห็นความจ�ำเป็นที่ต้องเข้าไปเกี่ยวข้อง การมีปัจจัยเหล่านี้ไม่อาจ ลบล้างค�ำให้การได้ แต่ก็เป็นสิ่งที่ผู้ตรวจสอบควรจะตระหนักถึง มีหลายปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือ (หรือความถูกต้อง) ของหลักฐาน สภาพทางกายภาพของบุคคล ในขณะที่เกิดเหตุการณ์นั้นก็มีส่วนเกี่ยวข้อง เช่น บุคคลนั้นใส่แว่นอยู่แล้วหรือไม่ หากใช่ แล้วเขาได้ใส่มันในเวลาที่เกิด เหตุการณ์หรือไม่ หรือมีสิ่งกีดขวางใด ๆ ในการมองเห็นหรือได้ยินว่าเกิดอะไรขึ้นหรือไม่ หรือมองเห็นชัดเจนหรือไม่ มีระยะห่าง มากน้อยแค่ไหน บุคคลนั้นที่เมาเหล้าหรือซึมเศร้าหรือไม่ ฯลฯ เป็นต้น โดยปัจจัยต่าง ๆ เหล่านี้ต้องได้รับการพิจารณาอย่าง รอบคอบโดยผู้ตรวจสอบ การประเมินความน่าเชื่อถือและความเกี่ยวข้องของพยานที่เกี่ยวข้องกับการประเมินค�ำให้การของบุคคล และ ความสัมพันธ์กับหลักฐานและพยานอื่น ๆ ดังที่กล่าวข้างต้น ค�ำให้การพยานเป็นสิ่งที่น่าเชื่อถือน้อยกว่าการสังเกตโดยตรง แต่ถึงแม้ว่าจะมีการสังเกตโดยตรง พยานควรได้รับการตรวจสอบเพื่อให้แน่ใจว่ามีความสอดคล้องหรือไม่ เช่น ตรรกะ และความสอดคล้องตั้งแต่ต้นจนจบ ผู้ตรวจสอบยังต้องการตรวจสอบเพื่อให้แน่ใจว่าแหล่งอ้างอิงหรือค�ำให้การของคนหนึ่งสอดคล้องกับค�ำให้การ ของผู้อื่นหรือไม่ ผู้ตรวจสอบจะต้องประเมินความสอดคล้องของค�ำให้การกับหลักฐานอื่น ๆ รวมทั้งหลักฐานทางกายภาพ สุดท้าย คือ การพิจารณาแรงจูงใจหรื���ผลประโยชน์ของบุคคล การเตรียมรายงานการตรวจสอบ หาข้อเท็จจริง มักจะมีการจัดท�ำรายงานการสืบสวน ส่วนข้อก�ำหนดในรายงานจะแตกต่างกันไปตามแต่ละสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ซึ่งโดยทั่วไปประกอบไปด้วย การสรุปข้อร้องเรียน ข้อเท็จจริงและหลักฐาน รวมทั้งข้อสรุปหลัก การระบุของบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชน (กฎหมาย เครื่องมือระหว่างประเทศ การใช้สิทธิตามรัฐธรรมนูญ ) ที่เป็นปัญหา รายละเอียดของเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้องทางกายภาพ การวิเคราะห์หลักฐานเพื่อหาความจริงของข้อกล่าวหา ข้อสรุปที่ชัดเจนโดยการวิเคราะห์หลักฐาน ข้อแนะน�ำที่สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติควรกระท�ำเพื่อแก้ปัญหา 81 มาตรฐานและแนวทางการด�ำเนินงานของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

Select target paragraph3