2. กรณีการดำเนินโครงการท่าเรือน้ำลึกและเขตเศรษฐกิจทวายในสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา
ของบริษัทเอกชนรายหนึ่ง คณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2559 รับทราบผลการพิจารณา
ดำเนิ น การตามรายงานผลการพิ จ ารณาฯ และข้ อ เสนอของกระทรวงการต่ า งประเทศซึ่ ง สอดรั บ กั บ
ข้อเสนอแนะของ กสม. หลายประการ เช่น การผลักดันให้ภาคเอกชนมีมาตรการที่ส่งเสริมสิทธิมนุษยชนใน
ด้านต่าง ๆ โดยตรงและเข้มข้นมากยิ่งขึ้น การพิจารณาใช้เครื่องมือนโยบาย อาทิ การจัดทำแผนปฏิบัติการ
ระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน โดยหน่วยงานภาครัฐจำเป็นต้องร่วมมือกับภาคเอกชนเพื่อผลักดันให้
เกิดผลเป็นรูปธรรม
นอกจากนี้ ในกรณี การสร้างและผลิตกระแสไฟฟ้ าไซยะบุรี ในแม่น้ำโขง ที่ ได้มี การฟ้ องไปยังศาล
ปกครอง ทางศาลปกครองได้มองว่า การลงนามซื้อขายไฟฟ้าไม่ใช่โครงการของรัฐ ที่จะต้องดำเนิน การตาม
ระเบียบ ซึ่งจะต้องมีการเปิดรับฟังความคิดเห็นของประชาชน หรือจัดทำรายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อม ตามที่
รัฐ ธรรมนู ญ ของไทยกำหนด ขณะที่อีกประเด็น สำคัญ คือ ประเด็น ช่องว่างของอำนาจในการพิ จารณาคดี
เนื่องจากกรณีโครงการเขื่ อนไซยะบุรีเป็นโครงการที่ไม่ได้ตั้งอยู่ในประเทศไทย ศาลจึงเห็นว่า เป็นพื้นที่ที่อยู่
นอกเหนืออำนาจหน้าที่ และเป็นโครงการของภาคเอกชน โดยมีความเชื่อมต่อกับภาครัฐผ่านสัญญาซื้ อขาย
ไฟฟ้า ซึ่งถูกตีความว่าเป็นสัญญาที่หน่วยงานของรัฐมีอำนาจหน้าที่ลงนามอยู่แล้ว
3.2.7 สิทธิผู้บริโภค
สิทธิผู้บริโภคเป็นความคุ้ มครองที่ได้รับจากภาครัฐเพื่อมิให้ โดยภาคธุรกิจเอารัดเอาเปรียบ ภายใต้
พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค ฉบับที่ 1 ปี 2522 จนถึงฉบับที่ 4 ปี 2562 อันเป็นฉบับล่าสุด ซึ่งได้มีการ
กำหนดสิ ท ธิ หน้ า ที่ ข องผู้ บ ริ โ ภคและผู้ ป ระกอบธุ ร กิ จ ให้ ชั ด เจนมากยิ่ ง ขึ้ น โดยกำหนดให้ มี ส ำนั ก งาน
คณะกรรมการคุม้ ครองผู้บริโภค (สคบ.) ทำหน้าทีก่ ำกับดูแลสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้อง
สคบ. ทำหน้าทีส่ ำคัญใน 2 ด้านคือ
1. กลไกการคุ้มครอง สคบ. มีหน้าที่ในการติดตามและสอดส่องพฤติการณ์ของผู้ประกอบธุรกิจ เพื่อ
ช่วยเหลือผู้ บริโภคไม่ให้ ถูกละเมิดสิทธิ เช่น การให้ มีการทดสอบหรือพิ สูจน์สิ นค้า หรือบริการใด ๆ ตามที่
เห็นสมควรและจำเป็นเพื่อคุ้มครองผู้บริโภค
2. กลไกในการเยียวยา สคบ. มีหน้าที่ในการรับเรื่องราวร้องทุกข์จากผู้บริโภคที่ได้รับความเดือดร้อน
หรือได้รับความเสียหายอันเนื่องมาจากการกระทำของผู้ประกอบธุรกิจ โดย สคบ. จะเป็นหน่วยงานทีท่ ำหน้าที่
ทั้งไกล่เกลี่ย และการฟ้องแทน
ทั้งนี้ พระราชบั ญ ญั ติ คุ้มครองผู้ บ ริโภค พ.ศ. 2522 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญ ญั ติ คุ้มครอง
ผู้บริโภค (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2541 ได้บัญญัติสิทธิของผู้บริโภคที่จะได้รับความคุม้ ครองตามกฎหมาย 5 ประการ32
ดังนี้
32
รายละเอียดเพิ่มเติมโปรดดู สิทธิผู้บริโภค, http://www.ocpb.go.th/news_view.php?nid=9764
55