รายงานผลการจัดประชุมครั้งที่ 2 การจัดประชุมกลุ่มย่อย (Focus group) วัน เวลาและสถานที่จัด : วันพุธที่ 4 เดือนตุลาคม พ.ศ. 2560 ณ ห้องศรีตานี คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี จังหวัดปัตตานี จานวนผู้เข้าร่วม : 6 คน ประกอบด้วย ผู้ให้ข้อมูลหลัก 3 คน ผู้วิจัยและนักศึกษาผู้ช่วยวิจัย 3 คน สรุปประเด็นหลักในการจัดประชุมกลุ่มย่อย : คําถามในการสนทนากลุ่มย่อยครั้งนี้ ผู้วิจัยได้ จัดทําโครงสร้างคําถาม ประกอบด้วย 3 มโนทัศน์ คือ 1. การให้การเรียนรู้เรื่องสิทธิชุมชนกับคนในพื้นที่ คาตอบโดยสรุป : ภาครัฐไม่ค่อยสร้างการเรียนรู้เรื่องสิทธิชุมชนให้แก่ชาวบ้าน ทั้ ง รัฐบาลกลางและองค์ก ารปกครองส่วนท้องถิ่ น ส่วนใหญ่ จะเรียนรู้เรื่องสิทธิชุม ชนจากภาค ประชาสังคมและเรียนรู้ด้วยตัวเองมากกว่า สิทธิพื้นฐานในการปกครองตนเอง ภาครัฐไม่ค่อยจะ ให้ความรู้เรื่องนี้เท่าไร ความจริงแล้วเรื่องสิทธิ ชาวบ้านไม่รู้ว่าสิทธิของตัวเอง คืออะไร ตัวเอง เกิดมาได้อะไรบ้างมีสิทธิอะไรบ้าง สิ่งเหล่านี้เรียกว่า เป็นวาทกรรมของคนไม่รู้หนังสือ เขาไม่รู้ ว่าสิทธิเขาคืออะไรบ้าง ปกปูองต้องมาจากรู้ก่อนว่าสิทธิของตัวเองมีอะไรบ้าง เมื่อเขา��ม่รู้ว่าเขา มีสิทธิอะไรบ้างเขาก็ไม่ปกปูอง 2. บทบาทหน้าที่ของเจ้าหน้าที่รัฐในเรื่องสิทธิชุมชน คาตอบโดยสรุป : จากที่สรุปเหตุการณ์ที่ผ่านมาจะสังเกตว่ากํานัน ผู้ใหญ่บ้าน คนที่รู้ดี ที่สุดว่าพื้นที่แบบนี้เขางมหอยแบบไหน ทําประมงแบบไหน ใครเป็นชาวประมงบ้าง ทําไมเวลา ปลัดลง เวลานายอําเภอลง ทําไมเขาไม่สั่งให้กํานันผู้ใหญ่บ้านจัดการเรื่องนี้ เพราะตอนนั้น ชาวบ้านเข้าใจว่ากํานันผู้ใหญ่บ้านขายทะเล ขายอ่าวปัตตานี ตรงนี้คือปัญหา เพราะชาวบ้าน รู้ว่าถ้าบอกกํานัน ผู้ใหญ่บ้านก็ไม่สามารถเคลียร์ได้ เพราะการแก้ปัญหาจะยาก อํานาจของ กํานันผู้ใหญ่บ้านโดนกดทับด้วยอํานาจที่ไม่เป็นธรรม อันนี้เราต้องแก้ให้ได้ว่า ต้อ งรู้ว่ากํานัน 82