ความเข้าใจให้ทุกฝุายเคารพและปฏิบัติตามกฎหมาย จึงต้องมีการกระทําในเชิงรุกและจริงจัง
จากภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในทุกระดับ โดยเฉพาะในระดับสังคมและชุมชน
5. ด้านการเสริมสร้างความเป็นธรรมในกระบวนการยุติธรรม
การสร้างทัศนคติทางบวกแก่เจ้าหน้าที่ในกระบวนการยุติธรรมเกี่ยวกับผู้กระทําผิดใน
กรณีข้อ พิพาทระหว่างชาวประมงพื้ นบ้านหรือชาวบ้านกับผู้ประกอบการที่มี ส่วนในการใช้
ช่องว่างทางกฎหมายในการดําเนินการเพื่อทําลายทรัพยากรทางธรรมชาติและ/หรือทําการ
ประมงที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยเจ้าหน้าที่ภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ควรยึดถื อผลประโยชน์
ของพื้นที่และสิทธิ ชุมชนเป็นหลัก และปูองกันการเข้ามาบุกรุกที่ทํากินหรือทําลายทรัพยากร
จากคนนอกพื้นที่ เช่น กรณีการทํานากุ้งและโรงงานอุตสาหกรรมปล่อยน้ําเสียโดยที่ยังไม่ผ่าน
การบําบัด ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศในอ่าวปั ตตานี ทําให้ทรัพยากรสัตว์น้ําและแหล่งที่อยู่
อาศัยของสัตว์น้ําถูกทําลาย การปล่อยน้ํ���เสียยังส่งผลกระทบต่อคนที่กินหอยนางรมด้วย คือ
หอยนางรมจะไม่กรองสิ่งที่ได้รับมาแล้ว ไปสะสมในตัวของหอย ทําให้คนที่กินหอยนางรมก็จะ
ได้รับอันตรายจากน้ําเสียเหล่านั้น อีกทั้งยัง ส่งผลกระทบถึงเกลือหวานที่ชาวบ้านทําในบริเวณ
เขตอุตสาหกรรม หรือในกรณีชาวบ้านมีความขัดแย้งกับกลุ่มผู้มีอิทธิพลในพื้นที่ที่สนับสนุนการ
ใช้เครื่องมือประมงทําลายล้าง โดยผู้มีอิทธิ พลใช้ กําลั งข่มขู่แกนนําชาวประมงพื้ นบ้านและ
เจ้าหน้าที่ลาดตระเวนทําให้ไม่สามารถแก้ปัญหาได้
6. ด้านการส่งเสริมอาชีพให้แก่ประชาชน
ประชาชนหรื อ ชาวประมงพื้ น บ้ า นที่ อ ยู่ ร อบอ่ า วปั ต ตานี ใ นช่ ว งมรสุ ม หรื อ ช่ ว งที่ ไ ม่
สามารถจับสัตว์ทะเลได้ จึงควรได้รับการสนับสนุนให้มีการรวมกลุ่มหรือส่งเสริมองค์ความรู้
ด้านอาชีพ งบประมาณหรือจัดหาพันธุ์สัตว์น้ําที่เหมาะสมสําหรับสร้ างกลุ่มอาชีพ เช่น กลุ่มถัก
อวน กลุ่มเลี้ยงแพะ แกะ ไก่ในที่แคบ กลุ่มเลี้ยงปูดํา เป็นต้น โดยให้หน่วยงานรัฐหรือองค์การ
บริหารส่วนท้องถิ่นร่วมติดตามและประเมินผลของกลุ่มเพื่อความยั่งยืนและการใช้ทรัพยากร
อย่างคุ้มค่าและตรงกับกลุ่มเปูาหมายที่ต้องการอย่างแท้จริง รวมถึงมีสถาบันการศึกษาในพื้นที่
สนับสนุนองค์ความรู้และกระบวนการกิจกรรม เป็นต้น
7. ด้านการสร้างการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจโดยคํานึงถึงสิทธิชุมชน
หน่วยงานที่มีความประสงค์จะดําเนินการโครงการในพื้นที่ โดยเฉพาะโครงการ
เฉพาะกิจที่มุ่งแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรมีกระบวนการที่มีส่วนร่วม
71