รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี ๒๕๕๘
ข้อเรียกร้องด้านแรงงาน ตั้งแต่ปี ๒๕๕๖- ๒๕๕๘ องค์กรด้านแรงงานได้มีความพยายามเรียกร้องสิทธิด้านแรงงานต่อรัฐบาล
เพื่ อ แก้ ไ ขปั ญ หาของผู ้ ใ ช้ แ รงงาน อาทิ ความต้ อ งการให้ รั ฐ บาลเร่ ง รั บ รองอนุ สั ญ ญาองค์ ก ารแรงงานระหว่ า งประเทศ (ILO)
ฉบับที่ ๘๗ และ ๙๘ พร้อมกับตรากฎหมายต่าง ๆ เช่น กฎหมายตั้งกองทุนประกันความเสี่ยงให้แก่ลูกจ้างในกรณีที่สถานประกอบการ
ปิดกิจการเลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชย พระราชกฤษฎีกาการจัดเก็บเงินสะสมและเงินสมทบเพื่อเป็นกองทุนสงเคราะห์ลูกจ้าง
และเร่งน�ำร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. .... ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม ของผู้ใช้แรงงานเข้าสู่การพิจารณาของสภานิติบัญญัติ
แห่งชาติ (สนช.) เป็นต้น
ในการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของกลุ่มบุคคลที่เสี่ยงต่อ
การถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน ๖ กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มเด็ก กลุ่มผู้หญิง
และความเสมอภาคระหว่ า งเพศ กลุ ่ ม คนพิ ก าร กลุ ่ ม ผู ้ สู ง อายุ
กลุ่มแรงงานข้ามชาติและผู้ติดตาม กลุ่มชาติพันธุ์ กลุ่มคนไร้รัฐ
และไร้สญ
ั ชาติ เเละกลุม่ ชนพืน้ เมือง มีความเกีย่ วข้องกับการคุม้ ครอง
สิทธิในด้านต่าง ๆ ที่ได้รับการประกันทั้งจากพันธกรณีระหว่าง
ประเทศด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี บทบัญญัติตาม
รัฐธรรมนูญ มาตรฐานระหว่างประเทศอื่น ๆ ตลอดจนการประกาศ
รั บ ตามข้ อ เสนอและที่ รั ฐ บาลประกาศจะด� ำ เนิ น การ (pledge)
ในกระบวนการ UPR กลุ่มต่าง ๆ เหล่านี้ นอกจากเป็นกลุ่มบุคคล
ที่ ส ากลให้ ค วามสนใจเป็ น พิ เ ศษเนื่ อ งจากเป็ น กลุ ่ ม เปราะบาง
ที่มีแนวโน้มที่จะถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนสูงแล้ว ยังเป็นกลุ่มที่มักจะ
ถูกละเมิดซ�้ำซ้อน (double discrimination) ด้วยเหตุแห่งการ
มีสถานะที่แตกต่างทางร่างกาย เช่น กลุ่มผู้หญิงที่พิการ กลุ่มเด็ก
ที่ เ ป็ น ผู ้ ติ ด ตามแรงงานเข้ า เมื อ ง หรื อ กลุ ่ ม ผู ้ สู ง อายุ ที่ เ ป็ น กลุ ่ ม
ชาติ พั น ธุ ์ เป็ น ต้ น ปั จ จั ย เหล่ า นี้ ล ้ ว นมี ค วาม “เชื่ อ มโยงและทั บ
ซ้อน (Intersectionality)” กันจากสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
ที่ กสม. ได้รวบรวมข้อมูลและประเมินในปี ๒๕๕๘ พบว่า รัฐบาล
ได้ ใ ห้ ค วามสนใจและมี ค วามพยายามที่ จ ะคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ ข อง
บ���คคลทั้ง ๖ กลุ่ม โดยการก� ำ หนดนโยบาย การตรากฎหมาย
แนวปฏิบัติที่มีความก้าวหน้าหลายประการ อย่างไรก็ตาม กรณีที่
พบเห็นทั่วไปก็คือ ปัญหาในการน�ำนโยบายและกฎหมายไปปฏิบัติ
ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งในเชิงของประสิทธิภาพ ประสิทธิผล
หลายกรณี ขาดการบูรณาการ ท�ำให้นโยบายและกฎหมาย
ที่ มี วั ต ถุ ป ระสงค์ ที่ แ ตกต่ า งกั น เมื่ อ แต่ ล ะหน่ ว ยงานต่ า ง
ปฏิ บั ติ ท� ำ ให้ เ กิ ด ผลกระทบต่ อ กลุ ่ ม บุ ค คลและชุ ม ชนในพื้ น ที่
โดยในหลายกรณี พ บว่ า มี ก ารละเมิ ด หรื อ การเลื อ กปฏิ บั ติ
ในลั ก ษณะที่ ทั บ ซ้ อ น นโยบายหรื อ มาตรการหลายประการ
ยังคงเป็นปัญหาสืบเนื่องที่ไม่ได้รับการแก้ไข และมีความท้าทาย
ใหม่ ๆ ที่รัฐจ�ำเป็นต้องด�ำเนินนโยบายและมาตรการป้องกันแก้ไข
อย่างจริงจัง เช่น กลุ่มเด็กที่ติดตามแรงงานข้ามชาติ หรือการ
ประกันสิทธิของผู้สูงอายุเมื่อประเทศก�ำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงวัย
โดยสมบูรณ์ ซึ่งอาจสรุปรายกลุ่มได้ ดังนี้
18
บทที่ ๒ ภาพรวมสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี ๒๕๕๘
๒.๓
สถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนของกลุม่ เปราะบาง ๖ กลุม่ ได้แก่ กลุม่ เด็ก กลุม่ ผูห้ ญิงและความเสมอภาค
ระหว่างเพศ กลุ่มคนพิการ กลุ่มผู้สูงอายุ กลุ่มแรงงานข้ามชาติและผู้ติดตาม กลุ่มชาติพันธุ์
กลุ่มคนไร้รัฐและไร้สัญชาติ เเละกลุ่มชนพื้นเมือง