รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทยปี ๒๕๕๘
ในการจัดท�ำรายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนฉบับนี้ กสม. ได้รวบรวมข้อมูลข้อเท็จจริง และคัดเลือกประเด็นจากสถานการณ์
ส�ำคัญที่เป็นที่สนใจอย่างกว้างขวาง ทั้งจากหน่วยงานของรัฐ และเอกชน สื่อมวลชน สาธารณชน ตลอดจนประชาคมระหว่างประเทศ
และ/หรือเห็นว่ามีผลอย่างส�ำคัญต่อการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในประเทศ รวมถึงเรื่องที่ กสม. ได้มีการด�ำเนินงาน
ที่เกี่ยวข้องในประเด็นต่าง ๆ เหล่านั้น ทั้งจากการจัดท�ำรายงาน การตรวจสอบ หรือการจัดท�ำข้อเสนอแนะเพื่อแก้ไขปัญหาไปยังรัฐบาล
คณะรัฐมนตรี หน่วยงาน หรือผู้ที่เกี่ยวข้อง แล้วน�ำมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ ประเมินสถานการณ์ในด้านต่าง ๆ โดยมีเกณฑ์หรือมาตรฐาน
หลักในการประเมิน ดังนี้
๐๑
ห ลั ก ก า ร ต า ม รั ฐ ธ ร ร ม นู ญ แ ห ่ ง
ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐
โดยเฉพาะในหมวดที่ ๓ สิทธิและเสรีภาพ
ของชนชาวไทย และหมวดที่ ๕ แนว
นโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ และรัฐธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว)
พุทธศักราช ๒๕๕๗ มาตรา ๔ ซึง่ บัญญัตวิ า่
ศักดิศ์ รีความเป็นมนุษย์ สิทธิ เสรีภาพ และ
ความเสมอภาค บรรดาที่ชนชาวไทยเคย
ได้รบั การคุม้ ครองตามประเพณีการปกครอง
ประเทศไทย ในระบอบประชาธิ ป ไตย
อั น มี พ ระมหากษั ต ริ ย ์ ท รงเป็ น ประมุ ข
และตามพั น ธกรณี ร ะหว่ า งประเทศ
ที่ ป ระเทศไทยมี อ ยู ่ แ ล้ ว ย่ อ มได้ รั บ
การคุ ้ ม ครองตามรั ฐ ธรรมนู ญ นี้
๐๒
ั ญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนทีป่ ระเทศไทย
สิทธิทไี่ ด้รบั การรับรองจากสนธิสญ
เป็นภาคี รัฐจึงมีพันธกรณีที่จะต้องด�ำเนินการให้สอดคล้อง และ/หรือ เป็นไปตาม
ั ญาระหว่างประเทศ
มาตรฐานทีร่ บั เอาไว้ ซึง่ ปัจจุบนั ประเทศไทยได้เข้าเป็นภาคีสนธิสญ
๒
ด้านสิทธิมนุษยชนหลัก ๗ ฉบับ จากทั้งหมด ๙ ฉบับ ได้แก่
๒.๑ อนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรีในทุกรูปแบบ (Convention
on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women:
CEDAW) มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย เมื่อวันที่ ๘ กันยายน ๒๕๒๘
๒.๒ อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (Convention on the Rights of the Child: CRC)
มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๖ เมษายน ๒๕๓๕
๒.๓ กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (International
Covenant on Civil and Political Rights: ICCPR) มีผลใช้บงั คับกับประเทศไทย
เมื่อวันที่ ๓๐ มกราคม ๒๕๔๐
๒.๔ กติ ก าระหว่ า งประเทศว่ า ด้ ว ยสิ ท ธิ ท างเศรษฐกิ จ สั ง คม และวั ฒ นธรรม
(International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights:
ICESCR) มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๔๒
ั ญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบตั ทิ างเชือ้ ชาติในทุกรูปแบบ (Convention
๒.๕ อนุสญ
on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination: ICERD)
มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๖
๒.๖ อนุสัญญาต่อต้านการทรมานและการประติบัติหรือการลงโทษอื่นที่โหดร้าย
ไร้มนุษยธรรม หรือที่ย�่ำยีศักดิ์ศรี (Convention Against Torture and
Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment:
CAT) มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑ พฤศจิกายน ๒๕๕๐
๒.๗ อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิของคนพิการ (Convention on the Rights of Persons
with Disabilities: CRPD) มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๘ สิงหาคม
๒๕๕๑
๒ ในส่วนที่ไม่ได้แสดงไว้ในรายงานฉบับนี้ คือ อนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองสิทธิของแรงงานข้ามชาติ และสมาชิกในครอบครัวของแรงงานข้ามชาติ (International Convention on the
Rights of All Migrant Workers and Members of Their Families- ICRMW) ซึ่งปัจจุบันรัฐบาลก�ำลังพิจารณาถึงความพร้อมในการลงนามและการให้สัตยาบันเป็นรัฐภาคี
3