รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๖ ๒) สถานการณ์ด้านสิทธิในกระบวนการยุติธรรม (๑) การบังคับใช้กฎหมาย สถานการณ์ เ ด่ น ของการ บังคับใช้กฎหมายในประเทศไทยในปี ๒๕๕๖ ย่อม สมควรที่จะต้องกล่าวถึงการบังคับใช้บทบัญญัติแห่ง พระราชบั ญ ญั ติ ก ารรั ก ษาความมั่ น คงภายในราช อาณาจักร พ.ศ. ๒๕๕๑ ที่รัฐบาลประกาศบังคับใช้ กฎหมายดังกล่าวนี้ เมื่อวันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕๕๖ โดย ๖ อาศัยเหตุจากสถานการณ์การชุมนุมทางการเมือง โดยคณะรัฐมนตรีได้พิจารณาและมีมติให้ขยายระยะ เวลาการบังคับใช้พระราชบัญญัติดังกล่าวเป็นระยะ จนถึ ง วั น ที่ ๑ มี น าคม ๒๕๕๗ ก่ อ นที่ รั ฐ บาลจะยก ระดับเป็นการประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินที่มีความ ร้ า ยแรงและบั ง คั บ ใช้ พ ระราชกำ � หนดการบริ ห าร ราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. ๒๕๔๘ ในเวลา ๗ ต่อมา ผลของการบังคับใช้กฎหมายดังกล่าว แม้นายกรัฐมนตรีจะได้แถลงข่าวผ่านสถานี โทรทัศน์ ช่อง ๑๑ กรมประชาสัมพันธ์ เมื่อวันที่ ๒๕ พฤศจิกายน ๒๕๕๖ ว่าจะไม่ใช้ความรุนแรงกับพี่น้อง ประชาชนโดยเด็ดขาด และจะดำ�เนินการทุกอย่างตามขั้นตอนของมาตรฐานสากลในการบังคับใช้กฎหมาย แต่อย่างไรก็ตาม พระราชบัญญัติดังกล่าวนี้ถือว่าเป็นกฎหมายพิเศษที่มีมาตรการและการกำ�หนดอำ�นาจ หน้าที่แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายในการจำ�กัดสิทธิเสรีภาพของประชาชนตามที่ รัฐธรรมนูญให้การรับรองและคุ���มครองไว้หลายด้าน อาทิ สิทธิและเสรีภาพในชีวิตและร่างกาย เสรีภาพ ในเคหสถาน เสรีภาพในการเดินทาง เสรีภาพในการสื่อสาร สิทธิของบุคคลในทรัพย์สิน และเสรีภาพ ในการประกอบอาชีพ เป็นต้น โดยประการสำ�คัญ บรรดาข้อกำ�หนด ประกาศ คำ�สั่ง หรือการกระทำ� ของพนั ก งานเจ้ า หน้ า ที่ ต ามพระราชบั ญ ญั ติ นี้ ไม่ อ ยู่ ใ นบั ง คั บ ตามกฎหมายว่ า ด้ ว ยวิ ธี ป ฏิ บั ติ ร าชการ ๘ ทางปกครอง ซึ่งแสดงให้เห็นถึงช่องโหว่ของกระบวนการตรวจสอบการดำ �เนินการใดๆ ของพนักงาน เจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ที่อาจกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชน ๖ ๗ ๘ ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๐ ตอนพิเศษ ๑๓๒ ง วันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕๕๖ ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๑ ตอนพิเศษ ๑๓ ง วันที่ ๒๑ มกราคม ๒๕๕๗ พระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พ.ศ. ๒๕๕๑ มาตรา ๒๓ 51