กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
จากการศึกษาวิเคราะห์กฎหมายต่างประเทศเกี่ยวกับการห้ามเลือกปฏิบัติ เมื่อน�ำมาพิจารณาภายใต้
กรอบการจ�ำแนกรูปแบบทั้งสามดังกล่าวแล้ว จะเห็นได้ว่า ประเทศที่จัดอยู่ในรูปแบบที่หนึ่ง เช่น แคนาดา สวีเดน
ประเทศทีจ่ ดั อยูใ่ นรูปแบบทีส่ อง เช่น อินเดีย ประเทศทีจ่ ดั อยูใ่ นรูปแบบทีส่ าม เช่น ออสเตรเลีย สหรัฐอเมริกา ฟินแลนด์
แอฟริกาใต้ เป็นต้น
ในกรณีของประเทศไทย พบว่า ในปัจจุบันประเทศไทยมีกฎหมายเฉพาะที่วางหลักห้ามเลือกปฏิบัติ
อันเกีย่ วข้องกับเหตุแห่งการเลือกปฏิบตั บิ างเหตุและเกีย่ วข้องกับมิตขิ องการเลือกปฏิบตั บิ างด้าน แต่ยงั ไม่มกี ฎหมายกลาง
ที่ครอบคลุมอย่างกว้างถึงเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติและมิติของการเลือกปฏิบัติทั้งหมดในภาพรวม ดังเช่นในกรณี
ประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศฟินแลนด์ ประเทศสวีเดน ประเทศแคนาดา ออสเตรเลีย ดังนั้น ในกรณีของประเทศไทย
จึงอาจจัดอยู่รูปแบบที่สอง ซึ่งน�ำไปสู่ปัญหาส�ำคัญที่ว่า กฎหมายเฉพาะต่าง ๆ ดังกล่าวนั้นยังไม่ครอบคลุมถึงการเลือก
ปฏิบัติและการกระท�ำที่ละเมิดต่อหลักความเสมอภาคหรือความเท่าเทียมกัน เช่น กรณีการคุกคาม (Harassment)
ด้วยเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติอื่น ๆ นอกจากเหตุแห่งเพศ การคุกคามทางเพศในสถานที่ท�ำงานที่เกิดขึ้นระหว่างลูกจ้าง
ด้วยกันเอง และกรณีสภาพแวดล้อมการท�ำงานในลักษณะคุกคาม (Hostile Working Environment) การปฏิบัติต่อ
บุคคลอื่นในลักษณะเป็นที่พึงพอใจน้อยกว่าในที่สาธารณะหรือการปฏิบัติต่อบุคคลอื่นในลักษณะด้อยกว่า การปฏิเสธ
การให้บริการหรือจ�ำหน่ายสินค้าด้วยเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ การสื่อสารที่ท�ำให้เกิดความเกลียดชัง (Hate Speech)
เป็นต้น ท�ำให้ยังมีการเลือกปฏิบัติหลายกรณีที่กฎหมายไทยยังไม่ครอบคลุมถึง เนื่องจากไม่อยู่ในขอบเขตของกฎหมาย
เฉพาะที่มีอยู่ และไม่มีกฎหมายกลางที่มีขอบเขตกว้างมารองรับ
ข้อเสนอแนะ
เนือ่ งจากผลการวิจยั ชีใ้ ห้เห็นประเด็นเกีย่ วกับการเลือกปฏิบตั ิ ทัง้ ในภาพรวมและในกรณีเฉพาะหลายประเด็น
ผู้วิจัยจึงได้จ�ำแนกข้อเสนอแนะ ดังนี้
(๑) ข้อเสนอแนะในภาพรวม
จากปัญหาขอบเขตกฎหมายไทยที่มีผลบังคับอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งผลการวิจัยภายใต้กรอบแนวคิดของ
การเลือกปฏิบัติในขอบเขตกฎหมายสิทธิมนุษยชนนั้น พบว่ายังไม่ครอบคลุมการเลือกปฏิบัติในหลายกรณี จึงน�ำมาสู่
ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการปรับปรุงแก้ไขกฎหมาย ด้วยการเสนอให้มีการบัญญัติ กฎหมายกลางที่เกี่ยวกับการ
เลือกปฏิบัติ ด้วยเหตุต่าง ๆ ตามที่รับรองในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย กฎหมายไทย กติการะหว่างประเทศ
ว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
อนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติในทุกรูปแบบ รวมทั้งครอบคลุมเหตุอื่นที่มีความจ�ำเป็นในสังคม
ปัจจุบัน
ส�ำหรับรูปแบบของกฎหมายกลางของประเทศไทยนัน้ จากผลการวิจยั ทีไ่ ด้ศกึ ษาระบบโครงสร้างกฎหมาย
ของต่างประเทศในการห้ามเลือกปฏิบัติและได้จ�ำแนกเป็น ๓ รูปแบบนั้น พบว่า ประเทศไทยจัดอยู่ในรูปแบบที่สอง
กล่าวคือ มีกฎหมายเฉพาะบางฉบับทีค่ รอบคลุมบางมิตหิ รือบางเหตุแห่งการเลือกปฏิบตั ิ จึงท�ำให้ไม่ครอบคลุมการเลือก
ปฏิบัติในประเด็นที่อยู่นอกขอบเขตกฎหมายเหล่านั้น ด้วยเหตุนี้ จึงมีข้อเสนอ ๒ แนวทาง คือ
• แนวทางแรก เสนอให้ไทยปรับโครงสร้างกฎหมายโดยยกเลิกกฎหมายเฉพาะฉบับต่าง ๆ ที่มีหลักการ
ห้ามเลือกปฏิบัติ โดยรวมหลักการห้ามเลือกปฏิบัติเข้ามาอยู่ในกฎหมายกลางอันเป็นกฎหมายหลักฉบับเดียว ซึ่งเป็น
15