หรืือกรณีีนักั ปกป้้องสิิทธิิมนุุษยชนผู้้�หญิิง 4 คน ถููกฟ้้อง
โดยบริิษััทเอกชนที่่�ต้้องต่่อสู้้�คดีีต่่อเนื่่�องเป็็นระยะเวลา
หลายปีี เป็็นต้้น
อย่่างไรก็็ตาม แม้้ในปีี 2562 จะมีีการแก้้ไข
เพิ่่� ม เติิ ม ประมวลกฎหมายวิิ ธีี พิิ จ ารณาความอาญา
มาตรา 161/1 และมาตรา 165/2 ซึ่่�งให้้อำนาจศาล
ในการพิิจารณายกฟ้้องในชั้้�นตรวจคำฟ้้อง หากพบว่่า
เป็็นการฟ้้องเพื่่�อกลั่่�นแกล้้ง ตลอดทั้้�งให้้จำเลยมีีโอกาส
ในการแสดงหลัักฐานว่่าการฟ้้องคดีีเป็็นการกลั่่�นแกล้้ง
เพื่่� อ ประกอบการพิิ จ ารณาในการสั่่� ง คดีี ว่่ า ไม่่ มีี มูู ล
เพื่่�อป้้องกัันการดำเนิินคดีีเชิิงยุุทธศาสตร์์เพื่่�อต่่อต้้าน
การมีี ส่่ วนร่่ ว มของสาธารณชน แต่่ ยัั ง ไม่่ พ บว่่ า มีี
ความก้้ า วหน้้ า ในการนำกฎหมายที่่� แ ก้้ ไขมาปรัั บ ใช้้
ให้้ เ กิิ ด ผลได้้ จริิ ง ทำให้้ นัั ก ปกป้้ อ งสิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชน
หลายรายต้้องต่่อสู้้�คดีีในชั้้�นการพิิจารณาต่่อไป
4. ข้้อเสนอแนะ
คณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ
National Human Rights Commission of Thailand
กสม. มีีข้้อเสนอแนะเพิ่่�มเติิมต่่อประเด็็น
นัักปกป้้องสิิทธิิมนุุษยชน ดัังนี้้�
4.1 รััฐสภา ควรให้้ความสำคััญต่่อการพััฒนา
ร่่าง พ.ร.บ. คุ้้�มครองพยานในคดีีอาญา (ฉบัับที่่� ..)
พ.ศ. .... ร่่ า ง พ.ร.บ. ค่่ า ตอบแทนผู้้�เสีี ย หาย และ
ค่่าทดแทน และค่่าใช้้จ่่ายแก่่ผู้้�ต้้องหาและจำเลยในคดีี
อาญา พ.ศ. .... และร่่าง พ.ร.บ. แก้้ไขเพิ่่�มเติิมประมวล
กฎหมายวิิธีีพิิจารณาความอาญา (ฉบัับที่่� ..) พ.ศ. ....
ให้้มีีผลบัังคัับใช้้โดยเร็็ว รวมทั้้�งการพิิจารณากำหนด
นิิยามคำว่่า “นัักปกป้้องสิิทธิิมนุุษยชน” ไว้้ในกฎหมาย
ให้้มีีความชััดเจนและครอบคลุุมอย่่างเหมาะสม เพื่่�อให้้
เกิิ ด ความเข้้ า ใจที่่� ต รงกัั น ระหว่่ า งผู้้�ที่่� เ กี่่� ย วข้้ อ งและ
เพื่่�อประโยชน์์ในการให้้ความช่่วยเหลืือและคุ้้�มครอง
นัักปกป้้องสิิทธิิมนุุษยชน
4.2 รััฐบาลโดยกระทรวงยุุติิธรรม ควรเร่่ง
ดำเนิินการกำหนดนิิยามคำว่่า “นัักปกป้้องสิิทธิิมนุุษยชน”
เพื่่�อให้้เกิิดความชััดเจนอัันจะนำไปสู่่�การปกป้้องและ
คุ้้�มครอง ตลอดจนการให้้ความช่่วยเหลืือทางกฎหมาย
ไม่่ ว่่ า จะเป็็ น การดำเนิิ น การโดยกระทรวงยุุ ติิ ธ รรม
หรืือหน่่ ว ยงานอื่่� นที่่� เ กี่่� ย วข้้ อ ง ทั้้� ง ยัั ง ควรเร่่ ง สร้้ า ง
ความเข้้าใจเกี่่�ยวกัับนิิยาม บทบาท และความสำคััญ
ของนัักปกป้้องสิิทธิิมนุุษยชนให้้กับั หน่่วยงานที่่�จะบัังคัับ
ใช้้กฎหมาย ได้้แก่่ สำนัักงานตำรวจแห่่งชาติิ สำนัักงาน
อััยการสููงสุุด และกระทรวงยุุติิธรรม เพื่่�อให้้การบัังคัับ
ใช้้กฎหมายสอดคล้้องกัับเจตนารมณ์์ของการปกป้้อง
และคุ้้�มครองนัักปกป้้องสิิทธิิมนุุษยชนและเกิิดผลสำเร็็จ
อย่่างเป็็นรููปธรรม
4.3 สำนัักงานศาลยุุติิธรรม ควรพิิจารณา
วางแนวทางในการปรัับใช้้ประมวลกฎหมายวิิธีพิี จิ ารณา
ความอาญา มาตรา 161/1 และมาตรา 165/2 ให้้เกิิด
ความชััดเจนและเป็็นแนวปฏิิบัติั อิ ย่่างเดีียวกัันในทุุกศาล
เพื่่� อ ให้้ ก ารป้้ อ งกัั น การดำเนิิ น คดีี เชิิ ง ยุุ ท ธศาสตร์์
เพื่่อ� ต่่อต้้านการมีีส่วนร่
่ ว่ มของสาธารณชนเกิิดผลสำเร็็จ
อย่่างเป็็นรููปธรรม ซึ่่�งสอดคล้้องกัับนโยบายประธาน
ศาลฎีีกา เรื่่�อง การส่่งเสริิมบทบาทศาลยุุติิธรรมในการ
คุ้้�มครองสิิทธิิเสรีีภาพของประชาชนภายใต้้หลัักนิิติธิ รรม
3.4 สถานการณ์์ในจัังหวััดชายแดนภาคใต้้
1. สถานการณ์์/ปััญหา
1.1 สถิิติิเหตุุการณ์์
ข้้ อ มูู ลจ ากองค์์ ก รพัั ฒ นาเอกชน
ด้้านสถานการณ์์ภาคใต้้ระบุุว่า่ ปีี 2564 (เดืือนมกราคม ธัันวาคม) ในพื้้�นที่่�จัังหวััดชายแดนภาคใต้้มีีเหตุุการณ์์
ความไม่่สงบ จำนวน 481 เหตุุการณ์์ ผู้้�เสีียชีีวิติ 113 ราย
ได้้ รัั บ บาดเจ็็ บ 190 ราย มีี เ ด็็ ก อายุุ ต่่ ำกว่่ า 18 ปีี
ได้้รัับผลกระทบต่่อชีีวิิตและร่่างกาย จำนวน 14 ราย
เหตุุการณ์์และผลกระทบมีีจำนวนเพิ่่�มขึ้้�นเมื่่�อเทีียบกัับ
ช่่วงเวลาเดีียวกัันของปีี 2563 ซึ่่ง� มีีเหตุุการณ์์ความไม่่สงบ
จำนวน 335 เหตุุ ก ารณ์์ ผู้้�เสีี ย ชีี วิิ ต 116 ราย
ได้้ รัั บ บาดเจ็็ บ 161 ราย มีี เ ด็็ ก อายุุ ต่่ ำกว่่ า 18 ปีี
เสีียชีีวิิตและได้้รัับบาดเจ็็บ 11 ราย157 จำนวนสถิิติิ
เหตุุการณ์์ที่่�เพิ่่�ม ขึ้้�นเป็็นไปในทิิศทางเดีียวกัับข้้อมูู ล
จาก สถิิติิผู้้�บาดเจ็็บล้้มตายในปีี 2564 ก็็เพิ่่�มขึ้้�น [อ้้างอิิงจากสถาน��เฟซบุ๊๊�ก]. โดย Deep South Watch, 7 มกราคม
2565. สืืบค้้นจาก https://www.facebook.com/deepsouthwatch/photos/a.204695166210322/5249044115108710/
157
68