ทั้้�งนี้้� ภาพรวมการใช้้เสรีีภาพในการชุุมนุุม
ปีี 2564 ไม่่ปรากฏเหตุุการณ์์ที่่�มีีการใช้้ความรุุนแรง
ในลัักษณะที่่�จะทำให้้เกิิดอัันตรายต่่อชีีวิิตและร่่างกาย
ของบุุ ค คลอื่่� นหรืื อทำให้้ ท รัั พย์์ สิิ น ของบุุ ค คลได้้ รัั บ
ความเสีียหายอย่่างร้้ายแรงแต่่อย่่างใด โดยผู้้�ชุุมนุุม
ส่่ วน ใหญ่่ ยึึด แนวทางการใช้้ เ สรีี ภ าพในการชุุ ม นุุ ม
โดยสัั น ติิ วิิ ธีี ยกเว้้ น การชุุ ม นุุ ม ของกลุ่่�มที่่� ไ ม่่ มีี ก ลุ่่�ม
หรืือแกนนำขัั บ เคลื่่� อ นการชุุ ม นุุ ม อย่่ า งชัั ด เจน
โดยกลุ่่�มผู้้�ชุุมนุุมมีีแนวทางการใช้้กำลัังและสิ่่�งเทีียม
อาวุุธ เช่่น ระเบิิดปิิงปอง วััตถุุติิดไฟ (ระเบิิดเพลิิง)
ซึ่่ง� เป็็นการกระทำเฉพาะตััวของผู้้�ชุุมนุุมบางคนที่่�เกิิดขึ้้น�
บริิ เ วณพื้้� นที่่� แ ยกสามเหลี่่� ย มดิิ น แดง แม้้ ผู้้�ชุุ ม นุุ ม
จะมีีวััตถุุประสงค์์ทางการเมืืองเพื่่�อแสดงความคิิดเห็็น
ถึึงปััญหาด้้านเศรษฐกิิจ การใช้้ความรุุนแรงของเจ้้าหน้้าที่่�
ของรัั ฐ และเรีี ย กร้้ อ งให้้ น ายกรัั ฐ มนตรีี ล าออกจาก
ตำแหน่่ ง อัั นถืื อเป็็ น การใช้้ เ สรีี ภ าพในการชุุ ม นุุ ม
รููปแบบหนึ่่ง� แต่่เห็็นได้้ว่า่ การใช้้กำลัังและสิ่่ง� เทีียมอาวุุธ
นอกเหนืือจากการชุุมนุุมที่่�มีีวััตถุุประสงค์์
เรีี ย กร้้ อ งทางการเมืืองแล้้ ว การใช้้ เ สรีี ภ าพในการ
ชุุมนุุมเพื่่�อเรีียกร้้องหรืือสะท้้อนปััญหาในเรื่่�องอื่่�น ๆ
เช่่ น การให้้ รัั ฐ แก้้ ไขหรืือเยีี ย วยาผู้้�ได้้ รัั บ ผลกระทบ
จากสถานการณ์์โควิิด 19 หรืือการใช้้สิิทธิิเรีียกร้้อง
ของประชาชนที่่�ได้้รัับผลกระทบทางเศรษฐกิิจ สัังคม
และชุุมชน ย่่อมได้้รัับการคุ้้�มครองตามรััฐธรรมนููญ
และกติิ ก า ICCPR เช่่ น เดีี ย วกัั น สำหรัั บ ผู้้�ที่่� ไ ด้้ รัั บ
ผลกระทบจากการชุุมนุุมมีีสิทิ ธิิได้้รับั การช่่วยเหลืือและ
เยีียวยาจากรััฐ ทั้้�งในส่่วนของการบาดเจ็็บต่่อร่่างกาย
จิิตใจ และทรััพย์สิ์ นที่่
ิ เ� สีียหาย ทั้้�งนี้้� ยัังไม่่มีคี วามชััดเจน
ในการได้้ รัั บ การเยีี ย วยาของผู้้�ที่่� ไ ด้้ รัั บ ผลกระทบ
จากเหตุุการณ์์ชุุมนุุมปีี 2564
การควบคุุ ม ดููแลการชุุ ม นุุ ม ในที่่� ส าธารณะ
ภาพรวมการควบคุุมดููแลการใช้้เสรีีภาพในการชุุมนุุม
ของเจ้้ า หน้้ า ที่่� ยัั ง คงอยู่่�ภายใต้้ ม าตรการควบคุุ ม
การแพร่่ระบาดของโรคโควิิด 19 หากเป็็นการชุุมนุุม
ในพื้้� นที่่� กทม. ที่่� มีี ก ารประกาศนัั ดห มายล่่ ว งหน้้ า
เจ้้ า หน้้ า ที่่� จ ะประชาสัั ม พัั นธ์์ แจ้้ ง ให้้ ป ระชาชนทั่่� ว ไป
ทราบถึึง วัั น เวลา และสถานที่่� ใ นการชุุ ม นุุ ม เพื่่� อ
หลีี ก เลี่่� ย งบริิ เ วณพื้้� นที่่� จัั ด การชุุ ม นุุ ม รวมถึึง
แจ้้งข้้อกฎหมายที่่�เป็็นข้้อจำกััดการใช้้เสรีีภาพในการ
ชุุมนุุม ทั้้�งนี้้� ในการชุุมนุุมในพื้้�นที่่�สาธารณะทุุกครั้้�ง
จึึงมีีเจ้้าหน้้าที่่�เข้้ามาควบคุุมดููแลการชุุมนุุมและแจ้้งเตืือน
ผู้้�ชุุมนุุมว่่าเป็็นการฝ่่าฝืืนต่่อกฎหมายหลายฉบัับ
ปีี 2564 เจ้้ า หน้้ า ที่่� ดูู แ ลและควบคุุ ม
การใช้้ เ สรีี ภ าพการชุุ ม นุุ ม โดยมีี ก ารใช้้ อุุ ป กรณ์์ แ ละ
การควบคุุมพื้้�นที่่�ก่่อนการชุุมนุุม ระหว่่างการชุุมนุุม
และหลัั ง การชุุ ม นุุ ม เพื่่� อ รัั ก ษาความสงบเรีี ย บร้้ อ ย
ในพื้้�นที่่ชุ� มุ นุุมและบริิเวณโดยรอบสถานที่่�สำคััญบางแห่่ง
ซึ่่� ง เจ้้ า หน้้ า ที่่� จ ะไม่่ เข้้ า ไปขัั ด ขวางการชุุ ม นุุ ม และ
2
บทที่่�
การประเมิินสถานการณ์์สิิทธิิมนุุษยชนในสถานการณ์์เฉพาะ
ปีี 2564 การใช้้ เ สรีี ภ าพในการชุุ ม นุุ ม
ของประชาชนมีีรูปู แบบที่่�หลากหลาย กล่่าวคืือ รููปแบบ
ของการชุุ ม นุุ ม ที่่� เ ป็็ น การประท้้ ว ง และการชุุ ม นุุ ม
แบบแฟลชม็็อบโดยไม่่มีีการพัักค้้างคืืน รููปแบบของ
การชุุมนุุมที่่�เป็็นการขัับรถยนต์์หรืือรถจัักรยานยนต์์
ประท้้วง เช่่น กิิจกรรม Car Mob กิิจกรรม Bike Mob
หรืือการยืืนเว้้ น ระยะห่่ า งและใส่่ หน้้ า กากอนามัั ย
ในระหว่่างเข้้าร่่วมชุุมนุุม เพื่่�อให้้สอดรัับกัับมาตรการ
ของรััฐในการควบคุุมการแพร่่กระจายของโรคโควิิด 19
เป็็ นต้้ น ซึ่่� ง การจัั ดกิิ จ กรรมในลัั ก ษณะดัั ง กล่่ า ว
ย่่อมแสดงให้้เห็็นถึึงความมุ่่�งหมายของผู้้�จััดการชุุมนุุม
รวมทั้้� ง ผู้้�ชุุ ม นุุ ม ในการป้้ อ งกัั น การแพร่่ ร ะบาดของ
โรคโควิิด 19 ระหว่่างที่่�ออกมาใช้้เสรีีภาพการชุุมนุุม
ในพื้้�นที่่�สาธารณะ และรููปแบบการชุุมนุุมของบางกลุ่่�ม
ที่่�ไม่่มีกี ลุ่่�มหรืือแกนนำขัับเคลื่่อ� นการชุุมนุุมอย่่างชััดเจน
ดัังกล่่าว อาจทำให้้เกิิดอัันตรายต่่อชีีวิิตและร่่างกาย
ของเจ้้าหน้้าที่่�ตำรวจและประชาชนที่่�เข้้าไปอยู่่�ในพื้้�นที่่�
การชุุมนุุม รวมทั้้�งก่่อให้้เกิิดความเสีียหายแก่่ทรััพย์์สิิน
ของราชการและของผู้้�อาศััยในบริิเวณใกล้้เคีียงกัับพื้้�นที่่�
ชุุมนุุม การชุุมนุุมในรููปแบบนี้้�จึึงถืือเป็็นการชุุมนุุมที่่�ใช้้
ความรุุนแรง มิิใช่่การชุุมนุุมโดยสงบและปราศจากอาวุุธ
ตามที่่�รััฐธรรมนููญให้้การรัับรอง
รายงานผลการประเมิินสถานการณ์์
ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศไทย ปีี 2564
เพื่่อ� กัันมิใิ ห้้ผู้้�ชุมุ นุุมเดิินทางไปยัังสถานที่่�บางแห่่งก็็ตาม
การใช้้เสรีีภาพในการชุุมนุุมของประชาชนยัังคงเกิิดขึ้้�น
และมีีการจััดกิิจกรรมการชุุมนุุมต่่อไปได้้ อย่่างไรก็็ดีี
มาตรการจำกััดสิิทธิิต่่าง ๆ ได้้มีีการปรัับเปลี่่�ยนไปตาม
สถานการณ์์และความจำเป็็นในการยัับยั้้�งหรืือป้้องกััน
การแพร่่ระบาดโรคโควิิด 19 ในแต่่ละพื้้�นที่่ข� องประเทศ
47