นอกจากนี้้� ในระยะที่่�ผ่่านมามีีรายงาน
ข่่ า วการฆ่่ า ตัั วต ายปรากฏตามสื่่� อ ต่่ า ง ๆ มากขึ้้� น
ราชวิิทยาลััยจิิตแพทย์์แห่่งประเทศไทยมีีความกัังวล
ต่่อการนำเสนอข่่าว เนื่่อ� งจากการรัับรู้้�ข่า่ วการฆ่่าตััวตาย
มีีโอกาสชัั ก นำให้้ ผู้้�ที่่� มีี ความเสี่่� ย งต่่ อ การฆ่่ า ตัั วต าย
เกิิดพฤติิกรรมฆ่่าตััวตายตามมาได้้265
2.1 การตอบรัับข้้อเสนอแนะในรายงาน
ปีี 2563 สธ. รัั บ ทราบข้้ อ เสนอแนะในเรื่่� อ งสิิ ท ธิิ
ด้้านสุุขภาพและจะนำไปพิิจารณาประกอบการดำเนิินงาน
ต่่ อ ไป ทั้้� ง นี้้� สธ. ได้้ พัั ฒ นารูู ป แบบการให้้ บ ริิ ก าร
โดยจััดทำโครงการลดความแออััดทางห้้องปฏิิบััติิการ
และเริ่่�มดำเนิินการตั้้�งแต่่ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2563
ซึ่่ง� มีีเป้้าหมายขยายการบริิการให้้ครอบคลุุมในทุุกพื้้�นที่่�
เพื่่�อ ให้้ประชาชนได้้ประโยชน์์ด้้านการลดค่่าใช้้จ่่าย
ลดการเดิินทางและได้้รับั บริิการด้้วยคุุณภาพที่่เ� ท่่าเทีียม266
2.2 การดำเนิินการในปีี 2564
2.2.1 การส่่งเสริิมการเข้้าถึึงบริิการ
สุุขภาพอย่่างทั่่�วถึึง
ก า ร พัั ฒ น า ร ะ บ บ สุุ ข ภ า พ
ปฐมภููมิิ ซึ่่�งดำเนิินการมาตั้้�งแต่่ปีี 2562 และมีีความ
ก้้าวหน้้าอย่่างต่่อเนื่่�อง ในปีี 2564 มีีการขัับเคลื่่�อนให้้
คนไทยทุุกคนมีีสุุขภาพดีีภายใต้้การดููแลของตนเอง
ตามนโยบาย “คนไทยทุุกครอบครััวมีีหมอประจำตััว
3 คน” เพื่่� อ ประสานการทำงานดูู แ ลประชาชน
เพิ่่�มความครอบคลุุมให้้ได้้รัับบริิการต่่อเนื่่�อง ลดการ
เดิินทาง ลดความแออััดของโรงพยาบาล โดยหมอ
คนที่่� 1 เป็็นหมอประจำบ้้าน คืือ อาสาสมััครสาธารณสุุข
ประจำหมู่่�บ้้าน (อสม.) หมอคนที่่� 2 เป็็นหมอสาธารณสุุข
คืือ บุุคลากรในสถานบริิการปฐมภููมิิให้้การรัักษาและ
ส่่งต่่อ หมอคนที่่� 3 เป็็นหมอครอบครััว คืือ แพทย์์
ในโรงพยาบาลรัับการส่่งต่่อ267 ระบบสุุขภาพปฐมภููมิิ
จาก UNICEF และกรมสุุขภาพจิิต ชี้้�โควิิดส่่งผลให้้สุุขภาพจิิตเด็็กและวััยรุ่่�นไทยย่่ำแย่่ 32% เสี่่�ยงซึึมเศร้้า 22%
เสี่่�ยงฆ่่าตััวตาย, โดย THE STANDARD, 8 ตุุลาคม 2564. สืืบค้้นจาก https://thestandard.co/covid-affects-the-mentalhealth-of-thai-children/
265
จาก ราชวิิทยาลััยจิิตแพทย์์ฯ แนะ 5 ข้้อสำหรัับสื่่�อมวลชนกัับการนำเสนอข่่าวการฆ่่าตััวตาย, โดย ไทยโพสต์์,
8 มิิถุุนายน 2564. สืืบค้้นจาก https://www.thaipost.net/main/detail/105624
266
จาก หนัังสืือสำนัักเลขาธิิการคณะรััฐมนตรีีได้้มีีหนัังสืือ ด่่วนที่่�สุุด ที่่� นร 0505/19059 ลงวัันที่่� 21 พฤษภาคม 2564
เรื่่�อง รายงานผลการประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศไทย ปีี 2563 และรายงานผลการปฏิิบััติิงาน
คณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2563.
267
จาก จาก 44 ปีี มติิชน ประเทศไทยไปต่่อ: ดร.สาธิิต ปีี 2564 ‘ส่่งเสริิมป้้องกัันสุุขภาพ’ ให้้คนไทยรู้้�ทัันโรค,
โดย มติิชนออนไลน์์ , 10 มกราคม 2564. สืืบค้้นจาก https://www.matichon.co.th/news-monitor/news_2521375
264
4
บทที่่�
การประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิ��างเศรษฐกิิจ สัังคม และวััฒนธรรม
2. การดำเนิินการที่่�สำคััญ
รายงานผลการประเมิินสถานการณ์์
ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศไทย ปีี 2564
ในส่่ ว นของสุุ ข ภาพจิิ ต เด็็ ก และวัั ย รุ่่� น
จากผลการประเมิินผ่่านแอปพลิิเคชััน Mental Health
Check-in ตั้้ง� แต่่วันั ที่่� 1 มกราคม 2563 ถึึง 30 กัันยายน
2564 พบว่่ า ในเด็็ ก และวัั ย รุ่่�นอายุุ ต่่ ำกว่่ า 20 ปีี
ที่่ท� ำการประเมิินจำนวน 183,974 คน ร้้อยละ 28 มีีภาวะ
เครีียดสููง ร้้อยละ 32 มีีความเสี่่�ยงที่่�จะเป็็นโรคซึึมเศร้้า
ในขณะที่่�อีีกร้้อยละ 22 มีีความเสี่่�ยงที่่�จะฆ่่าตััวตาย
และการฆ่่าตััวตายยัังเป็็นสาเหตุุอัันดัับต้้น ๆ ของการ
เสีียชีีวิิตของวััยรุ่่�น ข้้อมููลจากสถาบัันสุุขภาพจิิตเด็็ก
และวัั ย รุ่่� น ราชนคริิ น ทร์์ ร ะบุุ ว่่ า เด็็ ก และวัั ย รุ่่�นอายุุ
10 - 19 ปีี มากกว่่า 10,000 คน ใช้้บริิการสายด่่วน
สุุขภาพจิิต 1323 เพื่่�อขอรัับคำปรึึกษา โดยปััญหา
สุุขภาพจิิตสำหรัับวััยรุ่่�นที่่�พบมากที่่�สุุดคืือ ความเครีียด
และความวิิตกกัังวล ปััญหาความรััก และภาวะซึึมเศร้้า
อีีกทั้้�ง ยัังพบถึึงปััญหาการขาดความรู้้�และความตระหนััก
ในสุุขภาพจิิต ประกอบกัับการตีีตราและการขาดแคลน
บุุ ค ลากรด้้ า นสุุ ข ภาพจิิ ตส่่ ง ผลให้้ เ ด็็ ก และเยาวชน
จำนวนมากเข้้าไม่่ถึึงการช่่วยเหลืือเมื่่�อเผชิิญปััญหา
ทางสุุขภาพจิิต โดยมีีจิิตแพทย์์เด็็กและวััยรุ่่�นให้้บริิการ
ในหน่่วยงานของรััฐ ประมาณ 200 คน ในขณะที่่�
ต้้องดููแลเด็็กและเยาวชนถึึง 15 ล้้านคน264
99