95
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๕
(๗) ส�ำนักงานประกันสังคมจัดท�ำหนังสือซักซ้อมแนวปฏิบัติให้แก่เจ้าหน้าที่ประกัน
สังคมทั่วประเทศเกี่ยวกับการให้บริการยุติการตั้งครรภ์ เพื่อแก้ไขปัญหากรณีการใช้สิทธิ
ประกันสังคม กรณีดังกล่าวสืบเนื่องจากเครือข่ายสนับสนุนทางเลือกของผู้หญิงท้องไม่พร้อม จ�ำนวน
๖๒ องค์กร แจ้ง กสม. ขอให้ประสานทางส�ำนักงานประกันสังคมเพื่อแก้ไขปัญหา กรณีไม่สามารถใช้สิทธิ
รับบริการยุติการตั้งครรภ์แม้จะเป็นไปตามเกณฑ์ของข้อบังคับของแพทยสภา เนื่องจากไม่มีแพทย์ประสงค์
ให้บริการ แม้จะส่งไปสถานบริการอื่น ผู้มีสิทธิประกันสังคมต้องช�ำระค่าบริการเอง ในกรณีทารกในครรภ์
มีความผิดปกติ ไม่สามารถใช้สิทธิประกันสังคมได้ และไม่สามารถใช้สิทธิรับบริการรักษาอาการแทรกซ้อน
จากการแท้งไม่ปลอดภัย ซึ่งภายหลังการประสานจากทาง กสม. และเครือข่ายแล้ว ปัญหาดังกล่าว
ส�ำนักงานประกันสังคมได้จัดท�ำหนังสือซักซ้อมในแนววางปฏิบัติเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว
(๘) ประเทศไทยได้จัดท�ำคู่มือส�ำหรับเจ้าหน้าที่ในการปฏิบัติงานป้องกันและ
ปราบปรามการค้ามนุษย์ คูม่ อื ดังกล่าวจัดท�ำขึน้ เพือ่ ใช้เป็นเครือ่ งมือประกอบการปฏิบตั งิ านทัง้ ในด้าน
การสืบสวน จับกุม ปราบปราม การด�ำเนินคดีกับผู้กระท�ำผิด การคัดแยกผู้เสียหาย หรือการคุ้มครอง
ช่วยเหลือผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ ซึ่ง กสม. พิจารณาเห็นว่า การจัดท�ำคู่มือส�ำหรับเจ้าหน้าที่ฯ นี้
นอกจากจะช่วยให้เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องได้มีแนวทางประกอบการปฏิบัติงานแล้ว ยังเป็นตัวอย่างของความ
พยายามของรั ฐ บาลไทยประการหนึ่ ง ในการจั ด การกั บ ปั ญ หาค้ า มนุ ษ ย์ ซึ่ ง อาจจะส่ ง ผลให้ พ ้ น จาก
การจัดอันดับของประเทศไทยจากประเทศที่ต้องจับตามอง ระดับ ๒ (Tier 2 Watch List)
(๙) การสร้างกระบวนการเฝ้าระวัง ตรวจสอบการเข้าถึงสิทธิและการคุ้มครองสิทธิ
ของกลุ่มสตรีที่เป็นกลุ่มเสี่ยงและพื้นที่เสี่ยงต่อการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน กสม. ให้ความส�ำคัญ
กับการส่งเสริมสนับสนุนกลไกการท�ำงานด้านสังคม โดยได้ตรวจเยี่ยมสถานที่เสี่ยงต่อการถูกละเมิดสิทธิ
ของสตรีและเด็ก เพื่อเป็นการสร้างกลไกและกระบวนการเฝ้าระวัง ตรวจสอบการเข้าถึงสิทธิการคุ้มครอง
สิทธิของกลุ่มเสี่ยงและพื้นที่เสี่ยงต่างๆ อาทิ ทัณฑสถานหญิง ห้องกักขังของส�ำนักงานตรวจคนเข้าเมือง
๓)
การประเมินสถานการณ์สิทธิสตรี
ภาพรวมต่อสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทยโดยเฉพาะที่เกี่ยวกับสตรี กสม. เห็นว่าแม้จะ
มีพัฒนาการด้านการก�ำหนดนโยบาย กฎหมาย กฎ ระเบียบเพื่อส่งเสริม ปกป้องและคุ้มครองสิทธิสตรี
แต่การละเมิดสิทธิสตรีก็ยังคงมีอยู่ แม้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๓๐
จะให้หลักประกันความเสมอภาคระหว่างหญิงและชาย แต่ในกฎหมายอืน่ ๆ ยังไม่มนี ยิ าม “การเลือกปฏิบตั ”ิ
ตามมาตรา ๑ ของอนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรีในทุกรูปแบบ ยังพบการค้ามนุษย์
และการแสวงหาประโยชน์ จ ากหญิ ง และเด็ ก เนื่ อ งจากการท่ อ งเที่ ย วที่ แ ฝงบริ ก ารทางเพศยั ง คงมี อ ยู ่
พ���ะราชบั ญ ญั ติ สั ญ ชาติ ฯ ยั ง เลื อ กปฏิ บั ติ ต ่ อ ผู ้ ห ญิ ง ไทยที่ ส มรสกั บ ชายต่ า งด้ า ว อาทิ สามี ต ่ า งด้ า ว
ที่ประสงค์จะขอสัญชาติไทยจะต้องพ�ำนักอยู่ในประเทศไทยอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลา ๕ ปี ในขณะที่