68
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๕
จังหวัดตรัง ที่มีการร้องเรียนต่อ กสม. โดย กสม. ได้จัดให้มีการประชุมหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในระดับจังหวัด
เพื่อสนับสนุนให้มีการจัดโฉนดชุมชน โดยการลงพื้นที่ จัดประชุมชี้แจงหาแนวทางการแก้ไขปัญหาร่วมกัน
เพื่อตรวจสอบและเร่งรัดให้มีการด�ำเนินการออกโฉนดชุมชนให้กับราษฎรต่อไป
อย่างไรก็ตาม พื้นที่เหล่านี้ยังถูกคุกคามจากรัฐโดยการแจ้งความด�ำเนินคดีกับชาวบ้านที่
ท�ำกินอยู่ในพื้นที่ซึ่งยังคงมีอยู่อย่างต่อเนื่อง และในพื้นที่เขตป่าซึ่งชาวบ้านท�ำการเกษตรโดยการปลูก
สวนยางยังมีการห้ามมิให้ชาวบ้านตัดโค่นต้นยางที่มีอายุสมควรตัดโค่น ท�ำให้ชาวบ้านไม่สามารถด�ำเนิน
วิถีชีวิตในการหาเลี้ยงชีพได้ตามปกติ ซึ่งเป็นการละเมิดต่อสิทธิตามกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิ
ทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ข้อ ๑๑ ว่าด้วยสิทธิที่จะมีมาตรฐานชีวิตที่ดีพอเพียง รัฐธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๖๖ และ ๖๗ ว่าด้วยสิทธิชุมชน
ส�ำหรับกรณีอุทยานแห่งชาติเขาปู่-เขาย่า จังหวัดตรัง มีการร้องเรียนต่อ กสม. ใน ๒ ประเด็น
คือ กรณีการขอออกโฉนดชุมชน และการถูกแจ้งความด�ำเนินคดีกรณีโลกร้อน
๓)
การประเมินสถานการณ์สิทธิชุมชนและการมีส่วนร่วมในการจัดการ
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนด้านสิทธิชุมชนและการมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากร
ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สามารถประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิชุมชนและฐานทรัพยากร ดังนี้
(๓.๑) สิทธิชุมชนที่ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายไทยและ
ตามพันธกรณีระหว่างประเทศ
ในการรักษาสิทธิชุมชน ประชาชนได้อ้างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย และกติกา
ระหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง และกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทาง
เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม เป็นบรรทัดฐานในการปกป้องคุ้มครองสิทธิชุมชนและทรัพยากรท้องถิ่น
โดยอาศัยกฎหมายและกติกาดังกล่าว ประชาชนจะต้องมีส่วนร่วมในกระบวนการคิด กระบวนการจัดท�ำ
กระบวนการสร้าง และกระบวนการตรวจสอบ โครงการหรือแผนงานที่อาจมีผลกระทบต่อชุมชน
จากสถานการณ์ด้านสิท ธิชุมชนและทรัพยากรธรรมชาติแ ละสิ่งแวดล้อม เห็นได้ว ่า
ประชาชนได้ ใช้ สิ ท ธิ ชุ ม ชนตามรั ฐ ธรรมนู ญ แห่ ง ราชอาณาจั ก รไทยเพิ่ ม มากขึ้ น ทั้ ง การเรี ย กร้ อ งให้ ยุ ติ
โครงการที่มีผลกระทบต่อชุมชน การเรียกร้องให้จัดสรรที่ท�ำกินที่เหมาะสม ให้มีการรับรองโฉนดชุมชน
จัดให้มีการจัดท� ำการศึกษาโครงการที่จะมีผลกระทบต่อชุมชน การใช้สิทธิในการแสดงความคิดเห็น
ในเวทีประชาพิจารณ์โครงการต่างๆ และการพยายามป้องกันมิให้มีโครงการหรือกิจกรรมที่มีผลกระทบ
ตลอดจนการร่ ว มมื อ กั บ องค์ ก รหรื อ หน่ ว ยงานต่ า งๆ ในการจั ด ท� ำ ข้ อ มู ล ชุ ม ชนและข้ อ มู ล ผลกระทบ
จากโครงการพัฒนาต่างๆ หรือแม้แต่การรวมตัวกันของชุมชนเพื่อใช้สิทธิทางศาลให้ยกเลิกเพิกถอน
โครงการต่างๆ จะเห็นได้ว่ามีความก้าวหน้าของภาคประชาชนในการใช้สิทธิของชุมชนตามรัฐธรรมนูญ