23
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๕
เป็นหลัก ทั้งๆ ที่ในหลายกรณีมีกฎหมายบัญญัติไว้ให้ด� ำเนินการได้ ในส่วนของการด� ำเนินการตาม
กฎหมายที่ประกาศใช้แล้ว แต่การออกข้อบังคับ ประกาศกระทรวงยังมีขั้นตอนแนวปฏิบัติที่สร้างความ
ยุ ่ ง ยากเกิ น จ� ำ เป็ น เช่ น กรณี ค นไทยพลั ดถิ่ น ส� ำ หรับปัญหาผู้ ห ลบหนีเข้าเมืองกลุ่ม ต่างๆ มีแ นวโน้ม
ทวี ค วามรุนแรงมากขึ้น ดัง ตัวอย่างกรณีชาวโรฮิงญาที่มีการละเมิดในหลายมิติ เช่น การขับไล่ไสส่ง
การทุจริตเรียกรับเงิน การค้ามนุษย์ ส่วนการหลบหนีเข้าเมืองเพื่อขายแรงงานของผู้หลบหนีเข้าเมือง ๓
สัญชาติ ได้แก่ พม่า ลาว และกัมพูชา จะต้องมีระบบการแก้ไขปัญหาที่ชัดเจน
ข้อเสนอแนะและการด�ำเนินการเพื่อแก้ปัญหาสถานการณ์สิทธิมนุษยชนด้านสถานะบุคคล
โดยมีมาตรการด้านสถานะบุคคลที่ชัดเจน การให้รหัสบุคคลที่แยกจากการได้สัญชาติไทยจะสามารถ
ท�ำให้ทุกคนมีสถานะบ่งบอกตัวบุคคลได้ การสร้างความเข้าใจในเรื่องสถานะบุคคลกับการได้สัญชาติไทย
ของเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานที่จะส่งผลต่อความรวดเร็ว ถูกต้องในการให้บริการแก่ผู้ใช้บริการ การติดตาม
ตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องสถานะบุคคลที่มักฉวยโอกาสหาประโยชน์จาก
เรื่องสถานะบุคคล เช่น การกักตัว การดึงเรื่องให้ล่าช้า การสร้างขั้นตอนที่ยุ่งยากเกินความจ�ำเป็น เป็นต้น
เพื่อเป็นการเตรียมการเข้าสู่การเป็นประชาคมอาเซียนในปี ๒๕๕๘
๒.๖ สถานการณ์สิทธิมนุษยชนในจังหวัดชายแดนภาคใต้
ในการแก้ไขปัญหาสถานการณ์ความรุนแรงในภาคใต้ พบว่า เจ้าหน้าที่เริ่มมีความเข้าใจ
ประเด็นสิทธิมนุษยชนเพิ่มมากขึ้น มีการให้การเยียวยาแก่ผู้ได้รับผลกระทบอย่างเป็นรูปธรรม และมีความ
เข้าใจถึงบทบาทของหน่วยงาน และเข้าใจว่าผู้ที่ทำ�งานในพื้นที่ต้องรักษาระดับคว��มสมดุลในมิติด้านความ
มั่นคงและสิทธิมนุษยชนควบคู่กันไป อันจะนำ�มาซึ่งผลดีในการลดเงื่อนไขความไม่เป็นธรรมทางสังคม
ของกลุ่มที่มีความแตกต่างทางเชื้อชาติ ศาสนา ฐานะ ฯลฯ มีการเพิ่มความพยายามเพื่อหาวิธีการแก้ไข
ความไม่สงบในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ และประกันว่าทุกฝ่ายจะได้รับความยุติธรรม
สิ่งที่ต้องพัฒนา คือ
(๑) กลไกกระบวนการยุติธรรมยังมีเงื่อนไขที่เป็นไปอย่างล่าช้าไม่เกิดประสิทธิภาพเท่าที่ควร
(๒) การวางแผนเยี ย วยาเด็ ก กำ�พร้ า ในระยะยาวเพื่ อ พั ฒ นาศั ก ยภาพของเด็ ก ทางด้ า น
การศึกษาและอาชีพ นอกเหนือจากการเยียวยาเรื่องเงินในเบื้องต้นแล้ว และ
(๓) การบังคับใช้กฎหมายพิเศษด้านความมั่นคง รัฐบาลต้องวิเคราะห์ถึงเงื่อนไขในการ
ประกาศใช้และสมควรร่วมกับหลายฝ่ายในการที่จะลดระดับการบังคับใช้กฎหมายพิเศษ
อาทิ สถานที่หรือพื้นที่ที่ประกาศใช้พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก พ.ศ. ๒๔๕๗ และ
พระราชก�ำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. ๒๕๔๘ ในสถานที่หรือ