22
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๕
อั น เป็ น สาธารณะ รัฐควรให้ความสำ�คัญ ในการกำ�กับดูแ ลให้ห น่ว ยงานที่มีห น้าที่เกี่ยวข้องปฏิบัติตาม
ข้อบัญญัติต่างๆ ของกฎหมายอย่างเข้มงวดจริงจัง เพื่อให้คนพิการได้รับสิทธิอย่างแท้จริง รวมทั้ง
อำ�นวยความสะดวกให้ แ ก่คนพิการในการดำ�เนินชีวิต การเดินทาง และโอกาสในการทำ�งานหาเลี้ยงชีพ
การทำ�ให้คนพิการได้รับโอกาสในการพัฒนาศักยภาพของตนได้อย่างเต็มที่ และปรับสภาพแวดล้อมเพื่อให้
คนพิการมีความเป็นอยู่อย่างมีศักดิ์ศรีและเป็นส่วนหนึ่งของสังคม ตามเจตนารมณ์ของอนุสัญญาว่าด้วย
สิทธิคนพิการได้อย่างแท้จริง
๒.๕.๔ สิทธิของบุคคลหลากหลายทางเพศ
บุคคลหลากหลายทางเพศในปัจจุบันได้รับการยอมรับในสังคมมากขึ้น และการด�ำเนินงาน
เพื่ อ ส่ ง เสริ ม และคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ ข องบุ ค คลที่ มี ค วามหลากหลายทางเพศในประเทศไทยค่ อ นข้ า ง
มีความก้าวหน้าเมื่อเปรียบเทียบกับหลายประเทศในภูมิภาค แต่หากจะเปรียบเทียบกับประเทศในยุโรป
และสหรัฐอเมริกา ประเทศไทยยังคงต้องมีการรณรงค์เพื่อส่งเสริมสิทธิของคนกลุ่มนี้อย่างต่อเนื่อง แม้ว่า
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ จะให้การรับรองว่าบุคคลมีสิทธิเท่าเทียมกัน
และห้ามการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อบุคคลด้วยเหตุแห่งเพศ แต่บุคคลหลากหลายทางเพศยังคง
เป็นกลุ่มที่มีความเปราะบางต่อการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนและเลือกปฏิบัติ จึงจ�ำเป็นอย่างยิ่งที่รัฐบาล
และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะให้ความส�ำคัญและรับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ รวมถึงข้อเสนอแนะ
ด้านกฎหมายที่เหมาะสมในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของกลุ่��บุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศต่อไป
๒.๕.๕ สิทธิด้านสถานะบุคคลของผู้ไร้สัญชาติ ไทยพลัดถิ่น ผู้อพยพ และชนพื้นเมือง
สถานการณ์สิทธิมนุษยชนด้านสถานะบุคคลมีประเด็นที่น่าสนใจ คือ การมีหลักฐานเอกสาร
แสดงสถานะบุคคล (เลขรหัส ๑๓ หลัก) ซึ่งทุกคนที่อยู่ในประเทศไทยจะต้องมีเพื่อบ่งบอกสถานะของตน
กับการได้รับสัญชาติไทย โดยทั่วไปมักจะสับสนเข้าใจว่าเป็นเรื่องเดียวกันทำ�ให้เกิดปัญหาในการปฏิบัติ
ความก้าวหน้าในเรื่องสถานการณ์สิทธิมนุษยชนด้านสถานะบุคคล ได้แก่ การมีกฎหมาย
โดยเฉพาะ เพื่อการแก้ปัญหาการละเมิดสิทธิด้านสถานะบุคคล เช่น คนไทยพลัดถิ่น ได้มี พระราชบัญญัติ
สั ญ ชาติ (ฉบั บ ที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๕๕ ซึ่ ง เกี่ ย วข้ อ งโดยตรงเพื่ อ แก้ ปั ญ หานี้ และเป็ น ไปตามข้ อ เสนอของ
ประชาชนที่เดือดร้อน การมีนโยบายด้านสถานะบุคคลออกมาเพื่อแก้ปัญหาสัญชาติของแรงงานต่างด้าว
การให้บุคคลได้รับสิทธิขั้นพื้นฐานด้านการรักษาพยาบาลถึงแม้จะไม่มีสถานะบุคคล การได้รับสิทธิทาง
การศึกษา โดยเฉพาะการศึกษาขั้นพื้นฐานที่เด็กทุกคนสามารถเข้าเรียนในโรงเรียนของรัฐได้ ถึงจะไม่มี
สถานะบุคคล การมีค่ายผู้อพยพลี้ภัยชายแดนถึง ๙ ค่าย รองรับผู้อพยพได้รับความช่วยเหลือให้ได้รับ
สิทธิขั้นพื้นฐาน การที่ กสม. ได้จัดทำ�คู่มือการดำ�เนินการเรื่องสัญชาติเผยแพร่ให้ผู้เกี่ยวข้องนำ�ไปใช้
สถานการณ์สิทธิมนุษยชนด้านสถานะบุคคลที่เป็นความถดถอยก็ยังคงมีอยู่หลายประการ
เช่น การที่เจ้าหน้าที่ด้านทะเบียนราษฎรมักละเลย ล่าช้า และปฏิบัติโดยยึดถือตามมติคณะรัฐมนตรี