18
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๕
๒.๔ สิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
๒.๔.๑ สถานการณ์น�้ำท่วม
เหตุ ก ารณ์ ม หาอุ ท กภั ย ครั้ ง ใหญ่ ในปี ๒๕๕๔ ต่ อ เนื่ อ งมาจนถึ ง ปี พ.ศ. ๒๕๕๕ ได้ ท� ำ
ความเสียหาย และความสูญเสียในวงกว้างและรุนแรง สาเหตุส�ำคัญส่วนหนึ่งมาจากการละเลยที่รัฐ
จะแจ้งเตือนภัยให้ประชาชนได้ทราบ และยังปกปิดข้อมูลข่าวสารและข้อเท็จจริงที่ส�ำคัญบางประการ
ระบบการระบายน�้ำและป้องกันน�้ำท่วมไม่มีประสิทธิภาพ และไม่สามารถรองรับมหาอุทกภัยที่เกิดขึ้นได้
ท�ำให้ประชาชนเตรียมการรับมือเพื่อปกป้องบ้านเรือนและทรัพย์สินของตนได้ไม่ดีเท่าที่ควรจะเป็น อีกทั้ง
ไม่ ย อมรั บ ให้ ป ระชาชนมี ส ่ ว นร่ ว มในการแสดงความคิ ด เห็ น และร่ ว มในการด� ำ เนิ น การอย่ า งจริ ง จั ง
ประการส�ำคัญการให้ความช่วยเหลือก็มิได้เป็นไปอย่างเหมาะสมและทั่วถึง
๒.๔.๒ สิทธิแรงงาน
ในรอบปี ๒๕๕๕ รัฐบาลและกระทรวงแรงงานได้ผลักดันนโยบายส�ำคัญในการเสริมสร้าง
คุณภาพชีวิตผู้ใช้แรงงาน การเข้าถึงการคุ้มครองสิทธิและสวัสดิการหลายด้านมีความก้าวหน้าที่เห็นได้
ชัดเจน ได้แก่ การด�ำเนินนโยบายขึ้นค่าจ้างขั้นต่ำ ๓๐๐ บาทเท่ากันทั่วประเทศ การประกาศกฎกระทรวง
แรงงาน ฉบับที่ ๑๔ (พ.ศ. ๒๕๕๕) ซึ่งออกตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ ซึ่งมีผลให้
คนรับใช้ตามบ้าน ประมาณ ๔.๔ แสนคนทั่วประเทศ มีวันหยุดประจ�ำสัปดาห์ไม่น้อยกว่าสัปดาห์ละ ๑ ครั้ง
วันหยุดตามประเพณีปลี ะไม่นอ้ ยกว่า ๑๓ วัน การท�ำงานในวันหยุดต้องได้รบั เงินค่าท�ำงานในวันหยุด เป็นต้น
ความพยายามแก้ไขปัญห��การหลอกลวงแรงงานไทยไปท�ำงานในต่างประเทศด้วยการใช้มาตรการลงโทษ
อย่างจริงจัง การแก้ไขปัญหาแรงงานข้ามชาติโดยกระบวนการพิสูจน์สัญชาติ เป็นต้น
ถึงแม้รัฐบาลได้พยายามในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตผู้ใช้แรงงาน แต่ปัญหาการละเมิด
สิทธิมนุษยชนยังปรากฏให้เห็น เช่น การจ�ำกัดสิทธิในการเดินทางของแรงงานข้ามชาติ การหลอกลวง
แรงงานไทยไปท�ำงานต่างประเทศ การค้ามนุษย์ ความล่าช้าในการออกกฎกระทรวงเกี่ยวกับการคุ้มครอง
แรงงานตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้รับงานไปท�ำงานที่บ้าน พ.ศ. ๒๕๕๓ ท�ำให้แรงงานนอกระบบยังคง
ไม่ได้รับการคุ้มครอง การไม่บังคับใช้พระราชบัญญัติกองทุนการออมแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๔ ซึ่งเป็นกฎหมาย
ที่สร้างหลักประกันรายได้ขั้นต�่ำรายเดือน ที่ครอบคลุมแรงงานนอกระบบ ๒๔ ล้านคน ในยามชราหรือ
เกษียณอายุตงั้ แต่ ๖๐ ปีขนึ้ ไป ความล่าช้าในการพิจารณาร่างพระราชบัญญัตปิ ระกันสังคม (ฉบับประชาชนเสนอ)
นอกจากนี้ การไม่ให้สัตยาบันอนุสัญญาองค์การแรงงานระหว่างประเทศ ฉบับที่ ๘๗ ว่าด้วยเสรีภาพ
ในการสมาคมและคุ้มครองสิทธิในการรวมตัว และฉบับที่ ๙๘ ว่าด้วยสิทธิในการรวมตัวและการร่วมเจรจา
ต่อรอง ท�ำให้แรงงานโดยเฉพาะแรงงานข้ามชาติไม่สามารถใช้สิทธิในการรวมตัวเจรจาต่อรอง