17 รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๕ ของประชาชนโดยเจ้าหน้าที่ของรัฐเกิดขึ้นอย่างจริงจังและทันทีควบคู่กันไป ในประการส�ำคัญ คือ จะต้อง ด�ำเนินมาตรการและการบังคับใช้กฎหมายโดยเจ้าหน้าที่ของรัฐ ให้เป็นไปตามนโยบายที่ได้แถลงต่อรัฐสภา ให้ครบถ้วนด้วยการเร่งก�ำหนดแผนงาน มาตรการ และกลไก เพื่อแก้ไขปัญหาความถดถอยดังกล่าว ๒.๓ สิทธิชมุ ชนและการมีสว่ นร่วมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อม กสม. ได้รับเรื่องร้องเรียนจากประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนจากโครงการพัฒนาและ การประกอบอุ ต สาหกรรมที่ ส ่ ง ผลกระทบต่ อ ทรั พ ยากรธรรมชาติ แ ละสิ่ ง แวดล้ อ มในท้ อ งถิ่ น รวมทั้ ง ประชาชนที่ต้องออกจากที่อยู่อาศัยและที่ท�ำกินเนื่องจากนโยบายการอนุรักษ์ป่าของรัฐบาล รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ ได้รับรองสิทธิของประชาชนในการ มีส่วนร่วมในการบริหารจัดการทรัพยากรในท้องถิ่น การร้องเรียนดังกล่าวจึงสะท้อนว่า ประชาชนได้ใช้ สิ ท ธิ ชุ ม ชนตามรั ฐ ธรรมนู ญ ฯ เพิ่ ม มากขึ้ น ทั้ ง การเรี ย กร้ อ งให้ ยุ ติ โ ครงการที่ มี ผ ลกระทบต่ อ ชุ ม ชน การเรียกร้องให้จัดสรรที่ท�ำกินที่เหมาะสม ให้มีการรับรองโฉนดชุมชน จัดให้มีการจัดท�ำการศึกษาโครงการ ที่ จ ะมี ผ ลกระทบต่ อ ชุ ม ชน การใช้ สิ ท ธิใ นการแสดงความคิดเห็นในเวทีประชาพิจ ารณ์โครงการต่างๆ และการพยายามป้องกันมิให้มีโครงการหรือกิจกรรมที่มีผลกระทบ ตลอดจนการร่วมมือกับองค์กรหรือ หน่วยงานต่างๆ ในการจัดท�ำข้อมูลชุมชนและข้อมูลผลกระทบจากโครงการพัฒนาต่างๆ หรือแม้แต่การรวม ตั ว กั น ของชุ ม ชนเพื่ อ ใช้ สิ ท ธิ ท างศาลให้ ย กเลิ ก เพิ ก ถอนโครงการต่ า งๆ จะเห็ น ได้ ว ่ า มี ค วามก้ า วหน้ า ของภาคประชาชนในการใช้สิทธิของชุมชนตามรัฐธรรมนูญฯ และมีความพยายามของภาคประชาชนที่จะ เข้าไปมีส่วนในการคิด ตัดสินใจ และตรวจสอบแผนงานหรือโครงการที่จะเข้ามา ถือเป็นการใช้สิทธิชุมชน ในการก� ำ หนดเจตจ� ำ นงว่ า ชุ ม ชนจะมี ทิ ศ ทางพั ฒ นาไปในทิ ศ ทางใด และโครงการใดที่ เ หมาะสมกั บ ท้องที่ของตน ขณะเดียวกันได้มีการยกร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน พ.ศ. …. จัดให้มอี งค์กรอิสระด้านสิง่ แวดล้อมและสุขภาพ ตามมาตรา ๖๗ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ เพื่อพิจารณาโครงการที่มีผลกระทบต่อชุมชน อย่างไรก็ตาม ประชาชนยังไม่สามารถใช้สิทธิของตนได้อย่างเต็มที่ แม้ในระดับนโยบาย จะมีการออกกฎหมายและมาตรการต่างๆ เพือ่ อ�ำนวยความสะดวก แต่ในทางปฏิบตั จิ ริง แม้จะมีการด�ำเนินการ ให้ครบขั้นตอนหรือกระบวนการที่นโยบายหรือกฎหมายก�ำหนด แต่กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน กลับไม่เป็นไปตามเจตนารมณ์ของกฎหมายหรือนโยบายนั้น เช่น กระบวนการรับฟังความคิดเห็นของ ประชาชนแม้มีการจัดการรับฟังความ��ิดเห็นจริง แต่ผู้เข้าร่วมหรือผู้มีส่วนได้เสียกลับเป็นบุคคลภายนอก เป็นต้น