‫ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަން މާނަކުރުމުގައްޔާއި‬ ‫ހަމަހަމަކަމާއި‬ ‫ޝަރަފާއި‬ ‫އިންސާނީ‬ ‫ލިބިދިނުމުގައި‪،‬‬ ‫ހުޅުވިގެންވާ‬ ‫އުފެދިފައިވާ‪،‬‬ ‫ބިނާކޮށް‬ ‫މިނިވަންކަމަށް‬ ‫ދީމީޤްރާތީ މުޖްތަމަޢުތަކުން ޤަބޫލުކުރާ އުޞޫލުތަކަށް‬ ‫ރިޢާޔަތްކޮށް އެ އުޞޫލުތައް ނަގަހައްޓާންވާނެކަމަށާއި‪،‬‬ ‫ދިވެހިރާއްޖެ ބައިވެރިވެފައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާތަކަށް‬ ‫ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ޤާނޫނީ ހިމާޔަތުން ބޭރުން “ގެއްލުން” ނުވަތަ ސިއްރުން‬ ‫ހިފެހެއްޓުމުން ފަރުދުން ހިމާޔަތްކުރުމާބެހޭ ބައިނަލްއަޤްވާމީ‬ ‫މުޢާޙަދާ ވުޖޫދަށް އައިސްފައިވަނީ ‪ 2006‬ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި‬ ‫އެކުވެރި ދައުލަތްތަކުގެ (އ‪.‬ދ‪.‬ގެ) ޖެނެރަލް އެސެމްބްލީގައެވެ‪.‬‬ ‫އަދި މި މުއާހަދާއަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާފައިވަނީ ‪ 2010‬ވަނަ‬ ‫އަހަރުން ފެށިގެންނެވެ‪ .‬ދިވެހި ދައުލަތުން މި މުޢާހަދާގައި‬ ‫ސޮއިކޮށްފައިވަނީ ‪ 6‬ފެބުރުވަރީ ‪ 2007‬ގައެވެ‪ .‬އެހެންނަމަވެސް‬ ‫މިހާތަނަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން މި މުއާހަދާ ތަސްދީޤުކޮށްފައެއް‬ ‫ނުވެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‪253.‬މ‪ .‬ޝައިނިންގ ސްޓަރ‪ ،‬އަޙްމަދު ރިޟްވާން ޢަބްދުﷲ ‪ 2014‬ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓު މަހުގެ ‪ 8‬ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން‬ ‫ގެއްލިފައިވާ މައްސަލައަކީ ‪ 2014‬ސެޕްޓެންބަރު ‪ 2‬ވަނަ ދުވަހު ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅި ކަމާގުޅުންހުރި އިދާރާތަކުން މަޢުލޫމާތު‬ ‫އެއްކޮށް‪ ،‬އެއިދާރާތަކުން މިމައްސަލާގައި ޢަމަލުކުރަމުންދާ ގޮތް މޮނިޓަރ ކުރަމުންދިޔަ މައްސަލައެކެވެ‪ .‬ނަމަވެސް މި މައްސަލައަކީ‬ ‫އެތަކެއް އިންސާނީ ޙައްޤުތަކެއް ގެއްލިފައިވާ މައްސަލައެއްކަން ކޮމިޝަނުން ބެލިބެލުމުން އެނގެން އޮތުމުން ޤާނޫނު ނަންބަރު‬ ‫‪( 6/2006‬ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަނުގެ ޤާނޫނު) ގެ ‪ 20‬ވަނަ މާއްދާއާއި‪ 21 ،‬ވަނަ މާއްދާއާއި‪ 22 ،‬ވަނަ މާއްދާ އަށް‬ ‫ރިޢާޔަތްކޮށް‪ ،‬ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާތަކުން ޢަމަލުކޮށްފައިވާ ގޮތްތައް ދެނެގަތުމަށާއި‪ ،‬މި މައްސަލާގައި އެއްވެސް‬ ‫މުއައްސަސާއަކުން އިހުމާލުވެފައިވޭތޯ ދެނެގަތުމަށް ތަޙްޤީގުކުރަން ފެންނާތީ‪ ،‬ކޮމިޝަނުގެ ނަންބަރު ‪ 2020( )5( 08‬އޮކްޓޫބަރު‬ ‫‪ )12‬ވަނަ ޖަލްސާއިން މި މައްސަލަ މޮނިޓަރިންގ ފޭސްއިން އިންވެސްޓިގޭޝަން ފޭސްއަށް ބަދަލުކުރުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ‪.‬‬ ‫މީގެ އިތުރުން އަޙްމަދު ރިޟްވާން ޢަބްދުﷲ އާ ގުޅިގެން މިކޮމިޝަނުން ބަލަމުންދާ މައްސަލައާ ގުޅޭ ލިޔެކިޔުންތަކުގެ ނަކަލު‬ ‫މަރާލާފައިވާ މީހުންނާއި‪ ،‬ގެއްލުވާލާފައިވާ މީހުންގެ މައްސަލަތައް ތަޙްޤީޤްކުރާ ކޮމިޝަނާ ‪ 2020‬ސެޕްޓެންބަރު ‪ 22‬ވަނަ ދުވަހު‬ ‫ޙިއްސާކޮށްފައިވުމާއި‪ ،‬އަދި މިމައްސަލައާ ގުޅިގެން ކޮމިޝަނުން ކޮށްފައިވާ މަސައްކަތްތަކާއި ކުރަން ރާވާފައިވާ މަސައްކަތްތަކާ‬ ‫ގުޅޭ ރިޕޯޓެއް ‪ 2020‬ނޮވެންބަރު ‪ 24‬ވަނަ ދުވަހު ވަނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިދާރާއާ ވަނީ ޙިއްސާކުރެވިފައެވެ‪.‬‬ ‫ ‪254.‬މަރާލާފައިވާ މީހުންނާއި‪ ،‬ގެއްލުވާލާފައިވާ މީހުންގެ މައްސަލަތައް ތަޙުޤީޤުކުރާ ކޮމިޝަނަކީ ‪ 2012‬ޖަނަވަރީ ‪ 1‬އިން‬ ‫ފެށިގެން ‪ 2018‬ނޮވެންބަރު މަހުގެ ‪ 17‬ގެ ނިޔަލަށް މަރާލާފައިވާ މީހުންނާއި‪ ،‬ގެއްލުވާލާފައިވާ މީހުންގެ މައްސަލަތައް ބަލައި‪،‬‬ ‫އެ މައްސަލަތަކުގެ ޙަޤީޤަތް ހޯދައި އިންސާފު ހޯދައިދިނުމުގެ މަސައްކަތް ކުރުމަށް ނޮވެންބަރު ‪2018‬ގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ‬ ‫ކޮމިޝަނެއް އުފައްދަވާފައިވާކަމާއި‪،‬‬ ‫‪378‬‬ ‫ނޫސްވެރިޔާ އަޙްމަދު ރިޟްވާން ޢަބްދުﷲ ވީނުވީގޮތެއް ނޭނގި ގެއްލުވާލާފައިވާ‬ ‫މައްސަލަ މަރާލާފައިވާ މީހުންނާއި‪ ،‬ގެއްލުވާލާފައިވާ މީހުންގެ މައްސަލަތައް ތަޙުޤީޤުކުރާ ކޮމިޝަނުން ދަނީ ބަލަމުންނެވެ‪.‬‬ ‫‪379‬‬ ‫މީގެ‬ ‫އިތުރުން އަޙްމަދު ރިޟްވާން ޢަބްދުﷲ ގެއްލިފައިވާ މައްސަލައިގެ ޚުލާސާ ރިޕޯޓު ވަނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖްލީހުގެ ވެބްސައިޓްގައި‬ ‫ޝާއިޢުކޮށްފައެވެ‪.‬‬ ‫‪380‬‬ ‫މލްޑިވްސް | ރިޕޯރޓް ‪2020‬‬ ‫ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ ޯ‬ ‫‪73‬‬

Select target paragraph3