.12އެއްވެ އުޅުމުގެ މިނިވަންކަން
މިނިވަންކަން ލިބިދީފައިވެއެވެ .އަދި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅި
ބަޔާންވެގެން ،ދިމިޤްރާޠީ ނިޒާމެއްގައި ޤައުމުގެ ސަލާމަތަށާއި،
ޢާންމު މަޞްލަޙަތަށާއި ،އަމަން ޢާންމު ހިފެހެއްޓުމަށާއި،
ޢާންމު ޞިއްހަތަށާއި މުޖުތަމަޢު ޤަބޫލުކުރާ އަޚްލާޤީ
މިންގަނޑުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށާއި އެހެން މީހުންގެ އަސާސީ
ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި މެނުވީ،
މިޙައްޤުގެ އެއްވެސް މިންވަރެއް ހިފަހައްޓައިގެން ނުވާނެކަން
303
ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
ޤާނޫނު ނަންބަރު ( 1/2013ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު
އެއްވެއުޅުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 32
ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ފޯރުކޮށްދީފައިވާ ދައުލަތުގެ ހުއްދައެއް
ކުރިން ހޯދުމަކާ ނުލައި ޞުލްހަވެރިކަމާއެކު އެއްވެ އުޅުމުގެ
މިނިވަންކަމުގެ ޙައްޤުގެ ހަމަތައް ބަޔާންކޮށްފައެވެ .އަދި
މަސްލަޙަތުތަކެއް ރައްކާތެރި ކުރުމަށްޓަކައި ،އެއްވެ އުޅުމުގެ
މިނިވަންކަމުގެ ޙައްޤު ،ޤާނޫނަކުން ހަނިކުރެވިދާނެކަމަށް މަދަނީ
އަދި ސިޔާސީ ޙައްޤުތަކާގުޅޭ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާގެ 21
ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވީހިނދު ،ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16
ބައިނަލްޢަޤްވާމީ އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖްތިމާޢީ ޙައްޤުތަކާގުޅޭ
ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަށް ޙަވާލާދީ ،އެ ޙައްޤު ހަނިކުރުމުގެ މުޢާހަދާގެ 8ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ
301
ޙާލަތްތައް މި ޤާނޫނުގައި ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ.
ގޮތުގެމަތިން ކޮންމެމީހަކަށްވެސް އެ ގައުމެއްގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ
ގޮތުގެމަތިން ހަޅުތާލުކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިދީފައިވެއެވެ.
ޔުނިވަރސަލް ޑެކްލެރޭޝަން އޮފް ހިއުމަން ރައިޓްސްގެ
20ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ،ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް
އިންޓަނޭޝަނަލް ލޭބަރ އޯގަނައިޒޭޝަން (އައިއެލްއޯ)
ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެ އުޅުމާއި ،ޖަމާޢަތްތައް ހެދުމުގެ ގެ އަސާސީ މުޢާހަދާތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެއްވެ އުޅުމުގެ
މިނިވަންކަން ލިބިގެންވެއެވެ .އަދި މި މާއްދާގައި ވަކި މިނިވަންކަމާގުޅޭ މުޢާހަދާ‘ ،ފްރީޑަމް އޮފް އެސޯސިއޭޝަން
ޖަމާޢަތަކަށް ނިސްބަތް ވުމަކަށް ،މީހަކަށް މަޖްބޫރުކުރެވިގެން އެންޑް ޕްރޮޓެކްޝަން އޮފް ދަ ރައިޓް ޓު އޯގަނައިޒް
302
ނުވާނެކަން ބަޔާން ކުރެވިގެންވެއެވެ.
ކޮންވެންޝަން ( 1948ނަމްބަރ ’)87ގައި 4ޖަނަވަރީ
305
އިންޓަނޭޝަނަލް ކޮވެނަންޓް އޮން ސިވިލް އެންޑް 2013ގައި ދިވެހިރާއްޖެއިން ވަނީ ސޮއިކޮށްފައެވެ.
ޕޮލިޓިކަލް ރައިޓްސްގެ 21ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ،ހަމަ
މީހަކަށްމެ ސުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެއުޅުމުގެ
ކޮންމެ
304
200.ޤާނޫނު ނަންބަރު ( 1/2013ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެއުޅުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ޤާނޫނު) އަށް 1ވަނަ އިޞްލާހު ގެނައުމުގެ
ޤާނޫނުގެ ދަށުން މާލެ ސަރަހައްދުގައި އެއްވެ އުޅުމުގެ މިނިވަންކަން ވަނީ ވަކި ހުދޫދެއްގެ ތެރެއިން ހަނިކުރެވިފައެވެ .އެގޮތުން
އެ ޤާނޫގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ “މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ކަނޑައަޅާފައިވީނަމަވެސް ،މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން
ލިޔުމުން ދޭ ހުއްދައާއެކު ފިޔަވައި ،ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށް ކަމުގައިވާ މާލޭގައި އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ އެއްވުމެއް ނުވަތަ
ހިނގާލުމެއް ނުވަތަ އުޅަނދުބުރެއް ބޭއްވޭނީ ،މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމް އެފެއާޒުން ކަނޑައަޅައި ޢާންމުކޮށް އިޢުލާނުކޮށްފައިވާ
ތަންތަނުގައި އެކަންޏެވެ”.
306
201.ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެއުޅުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އެއްވެއުޅުމުގެ މިނިވަންކަން ހަނިކުރެވޭނެ
ޙާލަތްތަކަކީ ،ޤައުމީ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެ ކަމެއް ކުރިމަތިވުމުންނާއި ،ޢާންމު ރައްކާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށާއި ،ޤާނޫނުތަކާ
އެއްގޮތަށް މުޖުތަމަޢުގެ ހަމަޖެހުން ޤާއިމުކުރުމަށާއި ،ޢާންމު ޞިއްޙަތު ރައްކާތެރިކުރުމަށާއި ،މުޖުތަމަޢުގެ ޢާންމު އަޚްލާޤީ
މިންގަނޑު ރައްކާތެރިކުރުމަށާއި ،އެހެން ފަރުދުންނަށް ލިބިދޭ ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަން ޙިމާޔަތްކުރުމަށެވެ.
307
202.ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 32ވަނަ މާއްދާއިން ފޯރުކޮށްދީފައިވާ ސުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެ އުޅުމުގެ
މިނިވަންކަމުގެ ޙައްޤު ،ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކަށަވަރުވެފައިވަނީ ކިހާ މިންވަރަކަށްތޯ ބެލުމަށް މި ކޮމިޝަނުން 2021ވަނަ އަހަރު
ލީގަލް ބްރީފެއް ވަނީ ތައްޔާރުކޮށްފައެވެ .މި ލީގަލް ބްރީފްގައި ،ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެ އުޅުމުގެ މިނިވަންކަން ކޮންމެ މީހަކަށްމެ
60
މލްޑިވްސް | ރިޕޯރޓް 2020
ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ ޯ