รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ประจำ�ปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 ข้อเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางในการส่งเสริมและ คุ้มครองสิทธิมนุษยชน คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้มขี อ้ เสนอแนะ ไปยังคณะรัฐมนตรี เพื่อพิจารณาส่งเสริมและสนับสนุน ให้ ห น่ ว ยงานที่ เ กี่ ย วข้ อ งน�ำแนวทางในการส่ ง เสริ ม สิทธิมนุษยชน ได้แก่ หลักสูตรสิทธิมนุษยชนศึกษาส�ำหรับ กลุ่มเป้าหมายที่หลากหลาย และคู่มือการจัดการเรียนรู้ สิทธิ มนุ ษ ยชนศึ ก ษาส�ำหรับการศึก ษาขั้นพื้นฐานไปใช้ ประโยชน์ ใ นการสร้ า งความตระหนั ก และส่ ง เสริ ม การเคารพสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนในสั ง คมไทยต่ อ ไปโดยมี สาระส�ำคัญ ดังนี้ 1) หลักสูตรสิทธิมนุษยชนศึกษาส�ำหรับกลุม่ เป้าหมาย ที่หลากหลาย เป็นหลักสูตรสิทธิมนุษยชนศึกษาส�ำหรับ กลุ่มเป้าหมายต่าง ๆ ได้แก่ • หลักสูตรสิทธิมนุษยชนศึกษาพืน้ ฐาน ประกอบด้วย 5 รายวิชา ได้แก่ 1) พัฒนาการและความรู้พื้นฐาน ด้านสิทธิมนุษยชน 2) กฎหมาย พันธกรณี มาตรฐาน และกลไกระหว่างประเทศทีเ่ กีย่ วข้องกับสิทธิมนุษยชน 3) กฎหมายภายในประเทศและกลไกการบังคับใช้ กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน 4) การประยุ ก ต์ ใ ช้ แ นวทางฐานสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน (Human Rights – based approach) และ 5) ทัศนคติและค่านิยมด้านสิทธิมนุษยชน ซึ่งผู้สอน สามารถน�ำโครงสร้างเนื้อหาที่เป็นหลักการของ สิทธิมนุษยชนในแต่ละรายวิชาดังกล่าวไปประยุกต์ ในการเรียนการสอนทีเ่ หมาะสมส�ำหรับกลุม่ เป้าหมาย ต่าง ๆ ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ประชาชน สถาบัน การศึกษา สื่อมวลชน รวมทั้งกลุ่มเปราะบางที่เสี่ยง ต่อการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน โดยมุ่งให้ผู้เรียน เกิ ด ความรู ้ ด ้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน (Knowledge) ทั ก ษะด้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน (Skill) และทั ศ นคติ ด้านสิทธิมนุษยชน (Attitude) • หลักสูตรสิทธิมนุษยชนศึกษาสิทธิในกระบวนการ ยุ ติ ธ รรม ประกอบด้ ว ย 5 รายวิ ช า ได้ แ ก่ 1) สถานการณ์สทิ ธิมนุษยชน 2) สิทธิในกระบวนการ ยุ ติ ธ รรมเฉพาะทาง 3) ทั ก ษะการปฏิ บั ติ ง าน ด้านสิทธิมนุษยชนในกระบวนการยุตธิ รรมเฉพาะทาง 4) วิเคราะห์และสัมมนาปัญหาพิเศษและกรณีศกึ ษา ในเรื่ องการละเมิดสิท ธิในกระบวนการยุติ ธรรม 112 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เฉพาะทาง และ 5) เทคนิ ค การเป็ น วิ ท ยากร กระบวนการด้านสิทธิมนุษยชน ทั้งนี้ หลักสูตร ดั ง กล่ า วมุ ่ ง ส่ ง เสริ ม ให้ บุ ค ลากรในกระบวนการ ยุติธรรมตระหนักถึงความส�ำคัญของสิทธิมนุษยชน และปฏิ บั ติ ง านโดยค�ำนึ ง ถึ ง หลั ก สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน หลั ก มนุ ษ ยธรรม หลั ก นิ ติ ธ รรม และศั ก ดิ์ ศ รี ความเป็นมนุษย์ เพือ่ ประกันการเคารพและคุม้ ครอง สิทธิของพลเมือง และการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกัน อันจะเป็นรากฐานในการสร้างวัฒนธรรมการเคารพ สิทธิมนุษยชนในกระบวนการยุติธรรม และน�ำมา ซึง่ ความผาสุกของประชาชน สังคม และประเทศชาติ • หลักสูตรประกาศนียบัตรสิทธิมนุษยชน ส�ำหรับ นักบริหารระดับสูงเป็นหลักสูตรที่คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแห่งชาติร่วมกับสถาบันพระปกเกล้า จัดท�ำขึน้ โดยมุง่ เน้นการให้ความรูด้ า้ นสิทธิมนุษยชน แก่ ก ลุ ่ ม นั ก บริ ห ารระดั บ สู ง ในทุ ก ภาคส่ ว น ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ประชาชนและสื่อมวลชน เช่น ความหมายและแนวคิดด้านสิทธิมนุษยชน พั น ธกรณี ร ะหว่ า งประเทศด้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน ทีป่ ระเทศไทยเป็นภาคี ข้อตกลงระหว่างประเทศและ มาตรฐานด้านสิทธิมนุษยชนทีเ่ กีย่ วข้อง สิทธิมนุษยชน ในประเทศไทย สถานการณ์ สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน ในปัจจุบนั บทบาทนักบริหารในการสร้างวัฒนธรรม การเคารพสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน เป็ น ต้ น อั น เป็ น การสร้างเสริมความรู้ให้แก่กลุ่มบุคคลที่มีศักยภาพ ในการก�ำหนดทิศทาง และบริหารจัดการองค์กรต่าง ๆ ซึ่ ง สามารถก่ อ ให้ เ กิ ด การเปลี่ ย นแปลงเกี่ ย วกั บ นโยบายและยุทธศาสตร์ การใช้บงั คับกฎหมาย และ/ หรือการปฏิบตั งิ านขององค์กร และการเปลีย่ นแปลง พฤติ ก รรมของบุ ค คล ให้ เ กิ ด ความตระหนั ก ถึ ง ความส�ำคั ญ ของสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน และเคารพ สิทธิมนุษยชนของบุคคลในองค์กรและผู้มีส่วนได้ ส่วนเสียในสังคม รวมทัง้ เกิดเครือข่ายด้านสิทธิมนุษยชน ส�ำหรับนักบริหารระดับสูงในทุกภาคส่วน • หลักสูตรธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนส�ำหรับรัฐวิสาหกิจ เป็ นหลั ก สู ต รระยะสั้ น ประกอบด้ วยหั วข้ อ วิ ชา การด�ำเนิ น การของรั ฐ วิ ส าหกิ จ กั บ การละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน: ก�ำหนดกรอบประเด็ น ปั ญ หา (Framing the problem) จากกรณี ศึ ก ษา และการน�ำหลั ก การชี้ แ นะว่ า ด้ ว ยธุ ร กิ จ กั บ