รายงานการศึกษาวิจัย บทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ในการคุ้มครองการละเมิดสิทธิมนุษยชนของภาคเอกชน
คณะกรรมการสรรหากรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมีจำ�นวนเจ็ดคน ประกอบด้วย
ประธานศาลฎี ก า ประธานศาลรั ฐ ธรรมนู ญ ประธานศาลปกครองสู ง สุ ด ประธาน
สภาผู้แทนราษฎร ผู้นำ�ฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร บุคคลซึ่งที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา
คั ด เลื อ กจำ � นวนหนึ่ ง คน และบุ ค คลซึ่ ง ที่ ป ระชุ ม ใหญ่ ตุ ล าการในศาลปกครองสู ง สุ ด
คั ดเลื อ กจำ � นวนหนึ่ ง คน ทำ � หน้ า ที่ สรรหาและคั ดเลื อ ก กสม. จำ � นวนเจ็ ด คนด้ วยมติ
ที่ มี ก ารลงคะแนนโดยเปิ ด เผย และมี ค ะแนนไม่ น้ อ ยกว่ า สองในสามของจำ � นวน
กรรมการทั้ ง หมดเท่ า ที่ มี อ ยู่ แล้ ว เสนอรายชื่ อ ผู้ ไ ด้ รั บ เลื อ กพร้ อ มความยิ น ยอมของ
ผู้ นั้ น ต่ อ ประธานวุ ฒิ ส ภา เพื่ อ ให้ วุ ฒิ ส ภามี ม ติ ใ ห้ ค วามเห็ น ชอบด้ ว ยคะแนนเสี ย ง
ข้างมากโดยวิธีลงคะแนนลับ ซึ่งเปลี่ยนแปลงสาระสำ�คัญที่แตกต่างจากกระบวนการ
สรรหาเดิม ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 ในส่วนของ
ขั้นตอนของคณะกรรมการสรรหา คือ องค์ประกอบของคณะกรรมการสรรหา วิธีการ
สรรหาและคั ด เลื อ ก รวมทั้ ง จำ � นวนผู้ ไ ด้ รั บ เลื อ กเพื่ อ เสนอชื่ อ ให้ วุ ฒิ ส ภา และใน
ขั้นตอนของวุฒิสภาจากเดิมที่ต้องมีมติเพื่อคัดเลือกผู้ได้รับการเสนอชื่อจากจำ�นวน
ยี่สิบสองคนให้เหลือสิบเอ็ดคน เป็น มีมติให้ความเห็นชอบผู้ที่ได้รับการเสนอชื่อจาก
คณะกรรมการสรรหาจำ�นวนเจ็ดคน
4.
การพ้นจากตำ�แหน่ง
ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 กำ�หนดให้กรรมการ
พ้นจากตำ�แหน่งเมื่อมีอายุครบ 70 ปีบริบูรณ์ เพิ่มเติมจากเหตุอื่นตามที่พระราชบัญญัติ
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2542 บัญญัติไว้
5.
อำ�นาจหน้าที่
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 กำ�หนดให้คณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ มีอำ�นาจหน้าที่เพิ่มเติมจากรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
พุทธศักราช 2540 โดยเฉพาะกับองค์กรผู้ใช้อำ�นาจตุลาการด้วยกัน ดังนี้
1) การเสนอเรื่องพร้อมด้วยความเห็นต่อศาลรัฐธรรมนูญ ในกรณีที่เห็นชอบตาม
ที่มีผู้ร้องเรียนเสนอต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติว่า มีบทบัญญัติ
แห่ ง กฎหมายใดที่ ก ระทบต่ อ สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน และมี ปั ญ หาความชอบด้ ว ย
รัฐธรรมนูญ ซึ่งเป็นกฎหมายในระดับพระราชบัญญัติ หรือกฎหมายที่มี
ค่าบังคับเทียบเท่ากับพระราชบัญญัติซึ่งมีผลบังคับใช้แล้ว
31