รายงานการศึกษาวิจัย บทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ในการคุ้มครองการละเมิดสิทธิมนุษยชนของภาคเอกชน 3.1 บทบาทตามรัฐธรรมนูญไทย รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 เป็นกฎหมายสูงสุดของรัฐฉบับแรกที่ให้มีการจัดตั้งคณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแห่งชาติขึ้น โดยบัญญัติหลักการไว้ในหมวด 6 รัฐสภา ส่วนที่ 8 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ โดย มาตรา 200 บัญญัติ ให้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ มีอำ�นาจหน้าที่ในการตรวจสอบและรายงานการกระทำ� หรือละเลยการกระทำ�อันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน หรือไม่เป็นไปตามพันธกรณีระหว่างประเทศ เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี และเสนอมาตรการการแก้ไขที่เหมาะสมต่อบุคคล หรือหน่วยงานที่กระทำ�หรือละเลยการกระทำ�ดังกล่าวเพื่อให้ดำ�เนินการแก้ไข หากไม่มีการ ดำ�เนินการแก้ไข คณะกรรมการต้องรายงานต่อรัฐสภาเพื่อให้รัฐสภาดำ�เนินการต่อไป นอกจากคณะกรรมการจะมีอำ�นาจในการตรวจสอบและรายงานการกระทำ�ดังกล่าวแล้ว ยังมีอำ�นาจหน้าที่ในการเสนอแนะนโยบาย และข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมาย กฎ หรือข้อบังคับ ต่ อ รั ฐ สภาและคณะรั ฐ มนตรี เพื่ อ ส่ ง เสริ ม และคุ้ ม ครองสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนด้ ว ย จึ ง ได้ มี ก ารตรา พระราชบัญญัติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ขึ้น เพื่อจัดให้มีคณะกรรมการ และหน่วยงาน เพื่อปฏิบัติหน้าที่ให้บรรลุวัตถุประสงค์ตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ รูปแบบองค์กรจึงเป็นองค์กรอิสระในรูปของคณะกรรมการ ทำ�หน้าที่เป็นหน่วยงาน ให้คำ�ปรึกษาด้านสิทธิมนุษยชนต่อรัฐสภา เพื่อปฏิบัติการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิมนุษยชน ผ่านวิธีการตามที่กำ�หนดในพระราชบัญญัติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2542 29