สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก
ความเป็นจริงของสังคมไทยอย่างแท้จริง
เรื่องฐานทรัพยากรเป็นส่วนหนึ่ง แต่เป็นแก่นสำคัญ ซึ่งเราใช้เป็นหัวข้อ
เรื่องว่า ฐานทรัพยากร...ทุนชีวิตของสังคมไทย ซึ่งเป็นโจทย์ใหญ่ โดยโครงการ
ยุทธศาสตร์นโยบาย ฐานทรัพยากร เป็นคำวลีทเ่ี ราถอดมาจากประสบการณ์ ข้อคิดเห็น
การศึกษา และก็มาสรุปว่าโครงการนี้จะเป็นแก่นสำคัญที่จะทำให้เราตั้งต้นมองปัญหา
อย่างชัดเจนในตัวของมันเอง โดยจะแบ่งเรือ่ งนีเ้ ป็น ๓ ประเด็นด้วยกัน คือ
ในหั ว ข้ อ เรื ่ อ ง ฐานทรั พ ยากร...ทุ น ชี ว ิ ต ของสั ง คมไทย ประเด็ น แรก
จะเสนอความเข้าใจพืน้ ฐานเกีย่ วกับคำว่า “ทุน” (Capital) ประเด็นทีส่ อง สืบเนือ่ งกันคือ
“ความเป็นจริงในสังคมไทย” และประเด็นทีส่ าม ขอเสนอว่า “สิทธิชมุ ชนคือคำตอบ”
ของการที่เราจะพัฒนาศักยภาพ ขีดความสามารถไม่เพียงแต่การพึ่งตนเอง แต่เป็น
ศักยภาพขีดความสามารถที่จะยืนหยัดแข่งขันบนเวทีเศรษฐกิจ การเมืองโลก
โดยพื้นฐานตามหลักเศรษฐศาสตร์ บนพื้นฐานของความได้เปรียบเชิงเปรียบเทียบ
อย่างแท้จริง ซึง่ ตรงกันข้ามกับทีเ่ ราพยายามผลักดันตัวเองให้ตวั เองแข็งขันบนเวทีโลก
บนพื้นฐานของข้อเสียเปรียบโดยเปรียบเทียบเกือบโดยสิ้นเชิง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องทุน
เรื่องเทคโนโลยี เรื่องการตลอดก็ตาม และการแข็งขันบนพื้นฐานของข้อเสียเปรียบ
อย่างทุกวันนี้ ไม่มที างทีจ่ ะจีรงั ยัง่ ยืนได้ นีเ่ ป็นข้อสังเกตเบือ้ งต��น
ประเด็นแรก ความเข้าใจเรือ่ ง “ทุน” (capital) เมือ่ หลายปีกอ่ นได้ไปทำงาน
ศึกษาด้วย เรียนรู้ด้วย ทำงานพัฒนาไปด้วยที่อีสาน บุรีรัมย์ ทำงานพัฒนาอย่างนี้
ไม่ใช่วา่ เราไปให้แต่วา่ เป็นการพัฒนากระตุน้ ให้ชมุ ชนนัน้ เอง โดยเฉพาะผูน้ ำทางปัญญา
ได้ยืนขึ้นและมีบทบาทที่จะพัฒนาตัวเองแล้วก็เผยแพร่ความคิดความอ่านไปสู่สมาชิก
ญาติพน่ี อ้ งในชุมชนของตัวเองในวงกว้างต่อไป เราก็คดิ กันว่า เราจะตัง้ ชือ่ โครงการของเรา
อย่างไรดี มีพอ่ ผาย พ่อคำเดือ่ ง คุณสุทธินนั ธ์ ตกลงกันว่าใช้ชอ่ื โรงเรียนชุมชนอีสาน
ก็แล้วกัน ในโรงเรียนชุมชนอีสานเราก็นำเอาวิยากร ทัง้ กลุม่ คนทีเ่ รียกว่า ปราชญ์ชาวบ้าน
เช่น พ่อมหาอยู่ พ่อเชียง พ่อเล็ก ฯลฯ ท่านผูร้ ทู้ ง้ั หลาย แล้วก็เอาวิทยากรระดับ phD.
๔๘
สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ