สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก ในภูมิภาคนี้ และที่จริงรวมไปตลอดทั่วโลก ก็คือว่า ประเด็นสิทธิทางเศรษฐกิจ สั ง คมและวั ฒ นธรรมกลายเป็ น ประเด็ น สำคั ญ ที ่ ส ุ ด ที ่ น ั ก คุ ้ ม ครองและส่ ง เสริ ม สิทธิมนุษยชนจะต้องผลักดัน และแท้ที่จริงสิทธิเหล่านี้ก็ผูกพันแน่นแฟ้นกับสิทธิ พลเมื อ งและสิ ท ธิ ท างการเมื อ ง ส่ ว นใหญ่ แ ล้ ว สิ ท ธิ จ ำพวกหนึ ่ ง ก็ น ำไปสู ่ ส ิ ท ธิ อีกจำพวกหนึง่ ด้วยเสมอ ดังทีก่ รณีการละเมิดสิทธิมนุษยชนเป็นอันมากในประเทศไทย พอจะชีใ้ ห้เห็นได้อย่างชัดเจน ประสบการณ์เชิงรูปธรรมเหล่านีท้ ำให้เราเห็นได้ชดั ถึงการ ที่สิทธิมนุษยชนทั้งหลายไม่อาจแยกขาดจากกัน สัมพันธ์ซึ่งกันและกัน และอาศัย ซึ่งกันและกัน กลไกคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนระดับชาติหรือระดับภูมิภาค ไม่ว่าในที่แห่งใด จะต้องตระหนักถึงความจริงข้อนี้ในการดำเนินภารกิจส่งเสริม คุม้ ครองสิทธิมนุษยชน หากไม่ประสงค์จะจบลงด้วยความล้มเหลว ยิ่งไปกว่านั้น แม้แต่สิทธิทางเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม โดยตัวของ มันเอง ยังมีความหมายที่แตกต่างออกไปในสังคมชนบทซึ่งอิงอาศัยฐานทรัพยากร ดังเช่นประเทศไทย และย่อมรวมถึงเอเชียอาคเนย์โดยรวม ในสังคมอุตสาหกรรมนัน้ ทางออกย่อมอยู่ที่มาตรการแบบสวัสดิการของรัฐ แต่ในบริบทของชนบทและฐาน ทรัพยากรแล้ว ประชาชนย่อมมุ่งหวังสิทธิในการพึ่งตนเองและสิทธิในการกำหนด ใจตนเองเป็นสำคัญ จะว่าไป ความข้อนี้ก็สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของหลักเสรีนิยม ด้วยซ้ำ นีค่ อื ความหมายของ “สิทธิชมุ ชน” ดังทีบ่ ญ ั ญัตไิ ว้ในรัฐธรรมนูญฉบับ “ปฏิรปู ” ปัจจุบนั ของไทย และแน่นอนว่าเรือ่ งนีย้ อ่ มมีนยั เกีย่ วพันกับสถานการณ์ในทีอ่ น่ื ๆ ด้วย หากเป็นเช่นนี้จริง กลไกสิทธิมนุษยชนในระดับภูมิภาคก็จะมีรูปธรรมบางอย่าง ร่วมกันเป็นจ��ดเริ่มต้น สิ่งที่สำคัญอย่างยิ่งในข้อเสนอทำนองนี้ก็คือว่า ทั้งหมดนี้ เริ่มต้นที่ประชาชน และหากจะต้องเกี่ยวพันกับอธิปไตยแห่งรัฐก็มีน้อยมาก ทั้งนี้ เพราะอำนาจอธิปไตยแห่งรัฐนั้น ส่วนใหญ่แล้ว มักเป็นเครื่องกีดขวางเส้นทาง แห่งการกระทำการสูส่ ทิ ธิเสรีภาพพืน้ ฐานของมนุษย์ ตุลาคม ๒๕๔๕ ๔๔ สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ