สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก งานราชการและงานของรัฐอย่างอื่นให้มีประสิทธิภาพเพื่อตอบสนองความ ต้องการของประชาชน รัฐต้องจัดสรรงบประมาณให้พอเพียงกับการบริหารงานโดยอิสระของ คณะกรรมการเลือกตั้ง ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลยุติธรรม ศาลปกครอง คณะกรรมการการป้ อ งกั น และปราบปรามการทุ จ ริ ต แห่ ง ชาติ แ ละ คณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน วรรคหลั ง นี ้ น ำมาอ้ า งไว้ ท ั ้ ง กระบวนความก็ เ พื ่ อ ให้ เ ห็ น ภาพรวมที ่ ว ่ า ความมุ่งหวังให้ “ประชาชนมีส่วนร่วมในการปกครองและตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ” นั้น มีแง่มุมเกี่ยวพันอย่างหลากหลายกับภารกิจของรัฐตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมาย อย่างไร กสม. นัน้ เป็นหนึง่ ในบรรดาองค์กรอิสระทีจ่ ดั ตัง้ ขึน้ ใหม่ แต่กต็ า่ งจากองค์กร อิ ส ระอื ่ น ตรงที ่ ม ิ ไ ด้ ม ี อ ำนาจในการพิ พ ากษาหรื อ ลงโทษผู ้ ใ ด อย่ า งไรก็ ต าม ข้อนีย้ อ่ มเป็นสิง่ ทีถ่ กู ต้องแล้ว เพราะภารกิจหลักทีแ่ ท้จริงของ กสม. อยูท่ ก่ี ารติดตาม ตรวจสอบว่า บรรดาอำนาจรัฐที่เกี่ยวข้องได้ทำหน้าที่อย่างเหมาะสมหรือไม่ และ ขณะเดียวกัน กสม. ก็จะมีบทบาทสนับสนุนส่งเสริมการเรียนรู้และความสำนึก ทางสังคม ด้วยจุดมุ่งหมายดังกล่าว กสม. จึงให้ความสำคัญและคุณค่าอย่างสูง ต่อการศึกษา การวิจยั และการเผยแพร่ความรูด้ า้ นสิทธิมนุษยชน แน่นอนว่าสิง่ เหล่านี้ ล้วนเป็นภารกิจส่วนหนึ่งที่รัฐธรรมนูญกำหนดไว้แล้ว แต่ประเด็นสำคัญนั้นอยู่ที่ การสร้ า งมาตรการเชิ ง รุ ก ในการดำเนิ น ภารกิ จ ทั ้ ง หมดเพื ่ อ ส่ ง เสริ ม คุ ้ ม ครอง สิทธิมนุษยชน ทั้งนี���เพราะแม้ว่า กสม. จะมีสถานภาพเป็นองค์กรของรัฐก็ตาม แต่กเ็ ป็นทีเ่ ชือ่ กันว่า ความสำเร็จของ กสม. นัน้ ย่อมอยูท่ ส่ี งั คมโดยรวมเป็นปัจจัยชีข้ าด ทั้งหมดนี้ย่อมหมายความว่า กสม. ควรจัดองค์กรของตนเองในลักษณะที่ไม่ได้ เป็นเพียงแค่ผู้พิทักษ์สิทธิเท่านั้น แต่จะต้องเป็นผู้ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ทาง สังคมด้วย ด้วยเหตุนเ้ี ราจึงถือเป็นภารกิจและหลักการในทางปฏิบตั ทิ จ่ี ะต้องทำหน้าที่ ๓๔ สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ