สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก ในแง่นแ้ี ม้จะมีขอ้ เสียอืน่ ๆ ก็ตาม เราย่อมเรียนจากตะวันตกได้ เพราะในการทีช่ มุ ชน ท้องถิ่นจะก้าวเข้าสู่โลกที่กำลังแปรเปลี่ยนไปในกระแสโลกาภิว ัตน์นั้น ชุมชน จะต้องอาศัยความสร้างสรรค์ของมนุษย์ด้วยเช่นกัน และความสร้างสรรค์ที่แท้จริง จะเกิดขึ้นได้ก็เพียงในสังคมเปิดและเสรี ประเด็นนั้นอยู่ที่ว่า สิทธิชุมชนในฐานะ ที่เป็นระบบ จะต้องเปิดให้มีสิทธิและความสร้างสรรค์ของปัจเจกชนด้วยเช่นกัน นี้ย่อมเป็นภารกิจอันละเอียดอ่อนในกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เป็นคำถาม พื้นฐานที่ว่า ความมุ่งหวังและความคาดหวังที่สูงยิ่งขึ้นของมนุษย์ โดยเฉพาะของ คนรุน่ ใหม่ จะได้รบั การสนับสนุนและตอบสนองได้อย่างไร ดังนัน้ นีจ่ งึ เป็นปัญหาว่า ด้วยอนาคต อันสถานภาพเดิม ๆ ประการใดก็ไม่อาจให้คำตอบได้ ความท้าทายนี้ เป็นความท้าทายอันยิ่งใหญ่ที่เกิดจากภายใน เราย่อมหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ความรู้ และภู ม ิ ป ั ญ ญาในจารี ต ท้ อ งถิ ่ น ทั ้ ง หลายจะสามารถใช้ ศ ั ก ยภาพอั น สร้ า งสรรค์ ของตนได้ อ ย่ า งเต็ ม เปี ่ ย ม เพื ่ อ ดำเนิ น ภารกิ จ ร่ ว มกั น ในการฟื ้ น ฟู บ ู ร ณะสั ง คม ทัง้ ในระดับโลกและในระดับท้องถิน่ ๒๒ สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ