สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก
ซึง่ ย่อมมีรปู แบบและแนวปฏิบตั หิ ลากหลาย กระแสพหุนยิ มทางวัฒนธรรมดังกล่าวนี้
นับเป็นปรากฏการณ์อย่างใหม่สำหรับวิถปี ฏิบตั ดิ า้ นสิทธิมนุษยชนชนิดทีย่ ดึ เอาปัจเจก
บุ ค คลและแบบแผนอิ ท ธิ พ ลทางวั ฒ นธรรมแบบเดี ย วเป็ น ตั ว ตั ้ ง ซึ ่ ง ตะวั น ตก
ทึ ก ทั ก เอาเองว่ า เป็ น สากล กระแสที ่ ว ่ า นี ้ จ ะต้ อ งประสบกั บ การต่ อ ต้ า นคั ด ค้ า น
อย่างหนักหน่วง ถึงขั้นที่จะจ้องทำลายกันเลยที่เดียว เพราะไม่เพียงแต่จะเป็นการ
ท้าทายที่ลงรากลึกถึงจิตวิญญาณและภูมิปัญญาเท่านั้น แต่ยังเป็นการทวนกระแส
ครอบงำมุ่งครองความเป็นเจ้า ที่แฝงเร้นอยู่ในอารยธรรมตะวันตก นับแต่การปฏิวัติ
ทางวิ ท ยาศาสตร์ แ ละอุ ต สาหกรรมเมื ่ อ หลายศตวรรษที ่ ผ ่ า นมา หากจะขอยื ม
เอาวลียอดนิยมของ แซมมวล ฮันติงตัน มาใช้ คงต้องกล่าว นี่ต่างหากที่เป็น
“การปะทะกันของอารยธรรม (Clash of civilizations)” ที่แท้จริง แต่เกิดขึ้น
ในบริบทของการปะทะกันระหว่างโลกาภิวฒ
ั น์กบั การฟืน้ ฟูทอ้ งถิน่ หรืออาจจะใช้ศพั ท์
แสงคุ้นหูแบบเศรษฐศาสตร์การเมือง ก็อาจเรียกได้ว่าเป็นการปะทะกันระหว่าง
ระบอบรวบอำนาจเบ็ดเสร็จระดับโลก���ับการปลดปล่อยและประชาธิปไตยระดับ
รากหญ้า กระแสการเผชิญหน้าทางวัฒนธรรมดังกล่าวนี้คงจะเป็นสถานการณ์หลัก
ของศตวรรษที่ ๒๑ ที่กำลังดำเนินไปอยู่นี้ เราจึงควรสำรวจพิจารณาหลังผลักดัน
ทั้งในแง่บวกและแง่ลบเพื่อร่วมกันหาวิถีและวิธีการในการถางทางให้สังคมโลก
ของเราดำเนินสูเ่ สรีภาพ ความยุตธิ รรมเสถียรภาพและสันติวธิ อี นั แท้จริง
ฐานคิดระดับโลกในลักษณะที่ก้าวหน้าและเป็นประชาธิปไตย
ข้ อ พิ จ ารณาข้ า งต้ น เชื ่ อ มโยงประเด็ น ทั ้ ง หมดสู ่ โ ลกของการเมื อ งด้ า น
สิทธิมนุษยชน เราจึงควรมาดูกันว่ามันเป็นไปอย่างไรในชีวิตจริง โดยจะขอนำเสนอ
ประเด็นเชื่อมโยงกันสองประการให้พิจารณาในเบื้องต้น ประการแรกเกี่ยวกับ
ธรรมชาติและความเป็นจริงในเรื่องสิทธิมนุษยชนเอง และอีกประการหนึ่งเกี่ยวกับ
การจัดตั้งเครื่องมือระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนในแบบที่ก้าวหน้าและเป็น
๖
สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ