62
รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
สําหรับในยุทธศาสตรปองกันและแกไขปญหาเอดสแหงชาติ พ.ศ. 2555-2559 แมจะมีมาตรการเพื่อลด
การตีตราและการเลือกปฏิบัติในกลุมผูติดเชื้อ แตอุปสรรคสําคัญอยูตรงที่การดําเนินงานขาดความตอเนื่อง
ในปจจุบันมีเพียงกลไกคุมครองสิทธิระดับจังหวัด (สคช.) แตยังไมมีหนวยงานระดับพื้นที่ที่ทําหนาที่คุมครองสิทธิ
โดยเฉพาะในชวงเวลาที่ภาครัฐบาลไมใหความสนใจกับปญหาเรื่องเอชไอวีเชนในปจจุบัน151 ความทาทายในการ
ดําเนินงานตามแผนปจจุบันมาจากระบบงบประมาณในปจจุบันไมเอื้อตอการเรงรัดการดําเนินงานปองกันได
อยางจริงจังและตอเนื่อง งบประมาณในการดําเนินการสวนใหญเปนงบประมาณสนับสนุนจากกองทุนโลกเพื่อตอสู
โรคเอดส วัณโรค และมาลาเรีย (GFATM) ซึ่งมีการคาดการณวาหลังจากปงบประมาณ พ.ศ. 2557 ประเทศไทย
มีโอกาสที่จะไดรับการสนับสนุนตอเนื่องนอยลง152
ในปจจุบันกลไกที่มาจากภาคประชาสังคมในคณะกรรมการแหงชาติวาดวยการปองกันและแกไขปญหา
เอดส จึงกลายเปนกลุมที่มีบทบาทสําคัญในการแกไขปญหาเพื่อคุมครองสิทธิเชื้อเอชไอวี และหนวยงานในภาค
ประชาสังคมจึงกลายเปนดานหนาที่รับการรองเรียนเหลานี้ แทนที่จะเปนบทบาทของหนวยงานภาครัฐ153
สําหรับการเคลื่อนไหวของหนวยภายใตที่มีภารกิจในเรื่องนี้ที่สําคัญ ไดแก กรมสวัสดิการและคุมครอง
แรงงานซึ่งการเคลื่อนไหวเพื่อสงเสริมสิทธิในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวีในประเทศไทย เกิดขึ้นในราว
ทศวรรษ 2540 โดยความรวมมือของกระทรวงแรงงาน โดยกรมสวัสดิการและคุมครองแรงงาน องคการแรงงาน
ระหวางประเทศ (International Labour Organization : ILO) องคกรนายจาง องค��รลูกจาง องคกรพัฒนา
เอกชน และเครื อ ข า ยผู ติ ด เชื้ อ เอชไอวี หน ว ยราชการ และสถาบั น การศึ ก ษาที่ เ กี่ ย วข อ งซึ่ ง ร ว มกั น พั ฒ นา
“แนวปฏิบัติการปองกันและจัดการดานเอดสในสถานประกอบกิจการ” ที่ออกมาโดยกรมสวัสดิการและคุมครอง
แรงงาน ในป พ.ศ. 2548 ซึ่งตอมา มีการปรับปรุงแกไขและประกาศใชอีกครั้งในป พ.ศ. 2555154
แนวปฏิบัติฉบับนี้ มีวัตถุประสงค 4 ประการ คือ155
1. เพื่อสงเสริมใหมีการรวมหารือและสรางความรวมมือระหวางหนวยงานตาง ๆ ที่เกี่ยวของ ทั้งภาครัฐ
นายจาง ลูกจาง ผูติดเชื้อเอชไอวี ผูปวยเอดส ผูปวยวัณโรค ผูไดรับผลกระทบ ผูนําชุมชน และองคกรพัฒนาเอกชน
ในการแกไขและปองกันปญหาเอดสและวัณโรค
2. เพื่อใหสถานประกอบกิจการใชเปนแนวทางในการดําเนินงานปองกันและจัดการดานเอดสในสถาน
ประกอบกิจการดวยความสมัครใจ (เนนโดยผูวิจัย)
3. เพื่อเปนเกณฑใหสถานประกอบกิจการใชในการตรวจสอบและประกาศแสดงตนเองวา เปนสถาน
ประกอบกิจการที่ปฏิบัติสอดคลองกับมาตรฐานการบริหารจัดการเอดสและวัณโรคในสถานประกอบกิจการ
4. เพื่อใชเปนเกณฑพิจารณาใหการรับรองมาตรฐานการบริหารจัดการดานเอดสและวัณโรคในสถาน
ประกอบกิจการ
ผูอํานวยการศูนยอํานวยการบริหารจัดการปญหาเอดสแหงชาติ, สัมภาษณ, 18 เมษายน 2556
คณะกรรมการแหงชาติวาดวยการปองกันและแกไขปญหาเอดส, ยุทธศาสตรปองกันและแกไขปญหาเอดสแหงชาติ พ.ศ.2555-2559, หนา 3-4.
153
จากการสอบถามเจาหนาทีก่ รมสวัสดิการและคุม ครองแรงงาน พบวา ในสายดวนแรงงาน ไมคอ ยมีการรองเรียนเรือ่ งเกีย่ วกับผูต ดิ เชือ้ เอชไอวี แตเปนการ
รองเรียนเรื่องสวัสดิการทั่วไปของแรงงานมากกวา (เจาหนาที่กรมสวัสดิการและคุมคร��งแรงงาน, สัมภาษณ, 26 กุมภาพันธ 2556)
154
โดยทัว่ ไป สาระสําคัญของประกาศไมตา งจากเดิมมากนัก สวนทีแ่ ตกตางจากประกาศฉบับเดิมคือ การผนวกเรือ่ งผูต ดิ เชือ้ วัณโรคเขาไปดวย และมีการเพิม่ เติม
ในวัตถุประสงคขอ 3
155
ประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่อง แนวทางการปองกันและบริหารจัดการดานเอดสและวัณโรคในสถานประกอบการ 25 กรกฎาคม 2555
151
152