รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
จากการเก็บขอมูลทั้งหมด พบวา สาเหตุสําคัญของการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของ
ผูติดเชื้อมีดังนี้
(1) การขาดความรูที่ถูกตองของนายจางและคนรอบขางตอชองทางการติดเชื้อเอชไอวี ทําให
นายจางในกิจการประเภทที่เกี่ยวของกับอาหารและการบริการ กลัวและตั้งขอรังเกียจ โดยอางวา เกรงวาจะไป
แพรเชื้อกับผูอื่น ดังจะเห็นไดจากในกรณีของแมนที่สามารถกลับมาทํางานในบริษัท (แม) บริษัทเดิม โดยทํางาน
ในกิจการที่ไมเกี่ยวของกับอาหาร นอกจากนี้ นายจางบางสวนยังขาดความรูในเรื่องกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิและ
การเลือกปฏิบัติตามกฎหมายไทย โดยนายจางบางแหงที่เคยมีการเลือกปฏิบัติยอมรับวา เปนเพราะไมรูวาผิด
กฎหมาย132
(2) ความเขาใจที่วา “เอดส เปนแลวตาย รักษาไมได” ทําใหนายจางจํานวนหนึ่ง เกรงวาการจาง
ผูติดเชื้อไปทํางานแลวจะไมคุมคา เพราะเกรงวาผูติดเชื้อจะเจ็บปวยและลางานบอย ๆ133 และในบางกรณี ก็เชื่อวา
ผูติดเชื้อเอชไอวีมีขีดจํากัดในการทํางานอันเนื่องมาจากปญหาสุขภาพทําใหอาจจะไมคุมทุน โดยเฉพาะถามี
การลงทุนพัฒนาบุคลากรแลวผูติดเชื้อไมสามารถทํางานไดเต็มประสิทธิภาพ ทั้งยังรวมไปถึงคาใชจายที่นายจาง
ตองจายใหเปนสวัสดิการในสวนที่เพิ่มเติมจากสิทธิประกันสังคม เชน เงินชดเชยกรณีออกจากงาน การเสียชีวิต
เปนตน134 ทั้ง ๆ ที่ในปจจุบันมีความกาวหนาในการรักษา ทําใหผูติดเชื้อเอชไอวีสามารถดํารงชีวิตอยูไดตามปกติ
แตความพยายามในการแกไขมายาคติดังกลาวก็ยังไมเพียงพอที่จะสรางทัศนคติที่ดีได
(3) ทัศนคติแบบเมตตา ที่เห็นวาเมื่อติดเชื้อแลวควรจะรักษาตนเอง หรือควรทํางานที่ไมมีความ
เสี่ยง
(4) ทัศนะเชิงอคติ ที่เห็นวาการติดเชื้อเปนเรื่องผิด บาป นาละอาย จึงไมควรจะไปเกี่ยวของกับ
ผูติดเชื้อ
กลุมผูติดเชื้อวิเคราะหวา การขาดความรูความเขาใจและอคติเหลานี้ สวนหนึ่งเปนผลมาจาก
การรณรงคปองกันการระบาดของโรคเอดสตั้งแตทศวรรษแรก ๆ ที่มีลักษณะขูใหคนกลัว โดยเฉพาะจากคําขวัญ
ที่วา “เอดส เปนแลวตาย รักษาไมได” ยิ่งเปนการปลูกฝงมายาคติทําใหเอดสและเชื้อเอชไอวีเปนเรื่องนากลัว
โดยนโยบายการบริหารจ���ดการเอดสของภาครัฐเชนนี้ ถูกวิจารณวานโยบายของรัฐในการจัดการปญหาโรคเอดส
คือ การลดพฤติกรรมเสีย่ งเพือ่ ปองกันการแพรระบาดของเชือ้ เอชไอวีไปยังผูอ นื่ ตกอยูภ ายใตแนวคิดระบาดวิทยานัน้
เปนการจํากัดมุมมองไมใหเห็นเอดสในมิติอื่น ๆ เลย โดยเฉพาะอยางยิ่งการเชื่อมโยงเอดส/เอชไอวี กับการตีตรา
และการเลือกปฏิบัติ135 นโยบายเชนนี้ยิ่งซํ้าเติมการตีตราและการเลือกปฏิบัติอยูตอไป
สําหรับการสนทนากลุมแบบปรึกษาหารือในกลุมนายจาง ไดมีการเพิ่มเติมขอมูลและแลกเปลี่ยน
มุมมองเกี่ยวกับมาตรการ/มาตรฐานอื่น ๆ ในกระบวนการผลิต/บริการ อันเปนเงื่อนไขที่ทําใหกิจการเหลานั้น
ไมจําเปนตองมีการบังคับตรวจเลือดเพื่อหาเชื้อเอชไอวีในผูสมัครงาน ที่สําคัญไดแก136
การสนทนากลุมนายจาง/เจาของสถานประกอบการ, 14 มีนาคม 2556
ทัศนะเชนนี้ ไดรับการยืนยันจากการสัมภาษณผูจัดการฝายบุคคลของบริษัทมหาชนแหงหนึ่ง, 17 กรกฎาคม 2556
134
เจาของดีลเลอรธุรกิจขายรถยนตแหงหนึ่ง (ไมเปดเผยชื่อ), สัมภาษณ, 7 พฤศจิกายน 2556
135
คณะกรรมการเครือขายองคกรพัฒนาเอกชนดานเอดส, เรื่องเดียวกัน, หนา 28-29.
136
การสนทนากลุม กลุมนายจาง /เจาของสถานประกอบการ 14 มีนาคม 2556
132
133
55