36
รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
ในระดับระหวางประเทศ พบวา กรอบกฎหมายและแนวปฏิบัติดานเอดสมีการพัฒนาอยางเปน
รูปธรรม โดยนานาประเทศไดเรียกรองใหรัฐประเทศใหความสําคัญตอการพัฒนากฎหมายและนโยบายเพื่อแกไข
ปญหาการเลือกปฏิบัติ การตีตราและการกีดกันทางสังคมตอกลุมผูอาศัยอยูรวมกับเชื้อเอชไอวี โดยใหความเคารพ
กับหลักการสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานที่สําคัญ ดังตอไปนี้
1. หลักความเสมอภาคและการไมเลือกปฏิบัติ ทั้งนี้ ใหความสําคัญในประเด็นเรื่องสิทธิในการ
จางงานและการประกอบอาชีพของแรงงานทีอ่ าศัยอยูร ว มกับเชือ้ เอชไอวี ซึง่ โดยทัว่ ไปแรงงานกลุม ดังกลาวจะตองไดรบั
การคุมครองสิทธิแรงงานโดยเทาเทียม เวนแตในกรณีที่มีความจําเปนอยางยิ่งและไมอาจหลีกเลี่ยงไดที่ไมสามารถ
จางงานแรงงานที่อาศัยอยูรวมกับเชื้อเอชไอวี ในการประกอบอาชีพนั้น
2. หลักสิทธิสวนบุคคล
3. การรักษาความลับ
ในประเด็นการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพ พบวา แนวปฏิบัติเรื่องโรคเอดสในโลกแหงการ
ทํางานและขอชี้แนะวาดวยเอชไอวีและเอดสในโลกแหงการทํางาน ฉบับที่ 200 ในป พ.ศ. 2553 ถือเปนเอกสาร
ทีใ่ หแนวทางแกสมาชิกไตรภาคีขององคการแรงงงานระหวางประเทศ (รัฐบาล ตัวแทนนายจาง และตัวแทนสหภาพ)
เพื่อนําไปใชเปนแนวทางในการกําหนดนโยบายรัฐ รวมถึงการพัฒนากฎหมายวาดวยเรื่องโรคเอดสและโลกแหง
การทํางาน ซึ่งเสนอใหรัฐสมาชิกพิจารณากําหนดนโยบายในเรื่องดังกลาว โดยใหความสําคัญกับประเด็นดังตอไปนี้
- เรื่องโรคเอดสและการปองกันการแพรระบาดของเชื้อเอชไอวีจะตองไดรับการยอมรับและจัดเปน
ป��ะเด็นสําคัญพื้นฐานในโลกแหงการทํางาน
- นิยามของแรงงาน ซึ่งจะตองมีความหมายอยางกวางและครอบคลุมถึง
1) แรงงานทุกคน ไมวาจะมีสัญชาติใด ทุกสาขาชีอาชีพ และทุกภาคการผลิต (ภาครัฐ ภาคเอกชน
รวมถึงแรงงานในภาคเศรษฐกิจนอกระบบ) ไมวาจะมีการทํางานในรูปแบบใด
2) แรงงานฝกหัด นักศึกษาฝกงาน แรงงานอาสาสมัคร
3) คนหางานและผูสมัครงาน
4) แรงงานซึ่งถูกปลดออกหรือถูกพักงาน ซึ่งนิยามความหมายนี้ จะสามารถครอบคลุมแรงงาน
ทุกคนโดยเสมอภาค
- การยอมรั บ ในหลั ก การสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน เสรี ภ าพขั้ น พื้ น ฐาน หลั ก ความเสมอภาคทางเพศ
หลักสิทธิสวนบุคคล
- จะตองไมมีการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพหรือการตีตรากลุมแรงงาน (ตามนิยามที่กลาวมา
ขางตน) รวมตลอดถึงการเลิกจางเนื่องจากเปนแรงงงานที่อยูรวมกับเชื้อเอชไอวี
- แรงงานจะตองไมถูกบังคับใหมีการตรวจหาเชื้อเอชไอวี หรือเปดเผยขอมูลเกี่ยวกับสถานภาพ
- การสงเสริมใหมีการเจรจาทางสังคมกับสมาชิกไตรภาคี องคกรภาคประชาสังคม และกลุม
ผูมีสวนไดสวนเสียในประเด็นเรื่องโรคเอดส รวมตลอดถึงสมาชิกในครอบครัว
ในระดั บ ประเทศ จากการศึ ก ษาพบว า ในประเทศที่ ทํ า การศึ ก ษานั้ น มี ก ฎหมายเพื่ อ คุ ม ครอง
สิทธิมนุษยชนและการไมเลือกปฏิบัติตอกลุมผูอาศัยอยูรวมกับเชื้อเอชไอวี ซึ่งหลักการดังกลาวนอกจากจะรับรอง
ในรัฐธรรมนูญของแตละประเทศแลว ยังมีกฎหมายในระดับพระราชบัญญัติ และแนวนโยบายที่รองรับหลักการ