แหง
a i l aชาติ
N
nd
งา
สํานaักtio nal
Th
นค
ณ
ยชน
m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of
n
ssi
Hu
Rights C om m i
2. การจัดการพื้นที่ปาไม
2.1 การจัดการที่ดินในปาเศรษฐกิจ
ปาเศรษฐกิจ หมายถึง ปาที่สามารถใชประโยชนทางเศรษฐกิจได ซึ่งตามนโยบายปาไมแหงชาติ
ไดกําหนดใหมีพื้นที่ปาประเภทนี้ รอยละ 25 ของพื้นที่ประเทศ การจัดการที่ดินในปาเศรษฐกิจ นอกจาก
จะเปนการอนุญาตใหทําไมและเก็บหาของปาแลว ยังเปนการใหปลูกสรางสวนปาตามเงื่อนไขสัมปทานปาไม
และปลูกสรางสวนปาในพื้นที่ปาเสื่อมโทรม แตการทําไมออกสัมปทานไดถูกยกเลิกไปตามพระราชกําหนด
แก ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.ปาไม 2484 พ.ศ. 2530 เพิ่มเติมหมวด 6 ทวิ การสั่งแก ไขเปลี่ยนแปลงสัมปทาน
และการสิ้นสุดของสัมปทาน ดังนั้นในปจจุบัน การจัดการที่ดินในปาเศรษฐกิจจึงคงมีแตการเก็บหาของปา
และการปลูกสรางสวนปาในพื้นที่เสื่อมโทรมตามระเบียบกรมปาไมวาดวยการอนุญาตเก็บหาของปาภายใน
เขตปาสงวนแหงชาติ พ.ศ. 2529 ระเบียบกรมปาไมวาดวยการอนุญาตใหทําการปลูกสรางสวนปา หรือปลูก
ไม ยื น ต น ภายในเขตป า สงวนแห ง ชาติ พ.ศ. 2530 และระเบี ย บกระทรวงกระเกษตรและสหกรณ ว า ด ว ย
การจางทําการปลูกปาและบํารุงรักษา พ.ศ. 2530
2.2 การจัดการที่ดินในเขตอนุรักษ
ปาอนุรักษ ไดแก อุทยานแหงชาติ วนอุทยาน เขตรักษาพันธุสัตวปาและเขตอนุรักษอื่น ๆ
ทางการปองกันสิ่งแวดลอม และการจัดการที่ดินในเขตอนุรักษตาง ๆ เหลานี้ก็เปนไปตามกฎหมาย และระเบียบ
ปฏิบัติวาดวยการนั้นเชนการจัดการเกี่ยวกับอุทยานแหงชาติก็ดําเนินตามมา พ.ร.บ.อุทยานแหงชาติ พ.ศ.2504
หรือเขตอนุรักษพันธุสัตวปาก็ตองดําเนินตาม พ.ร.บ.สงวนและคุมครองสัตวปา เปนตน
2.3 สภาพการและแนวทางในการจัดการพื้นที่ปาเสื่อมโทรม
บทบัญญัติวาดวยปาเสื่อมโทรมปรากฏตามมาตรา 16 ทวิ แหงพระราชบัญญัติปาสงวนแหงชาติ
พ.ศ. 2507 ที่บัญญัติวาในกรณีที่ปาสงวนแหงชาติทั้งหมดหรือบางสวนมีสภาพเปนปารางเกา หรือทุงหญา
หรือเปนปาที่ไมมีไมมีคาขึ้นเลย หรือมีไมมีคาที่สมบูรณเหลืออยูเปนสวนนอยและปานั้นยากที่จะกลับคืนดี
ตามธรรมชาติ ทั้งนี้ โดยมีสภาพตามหลักเกณฑและเงื่อนไขที่รั��มนตรีกําหนดโดยอนุมัติคณะรัฐมนตรี ใหถือวา
ปาสงวนแหงชาติในบริเวณดังกลาวเปนปาเสื่อมโทรม
ปาเสื่อมโทรมดังกลาวนี้ถาทางราชการมีความจําเปนตองปรับปรุงฟนฟูก็ใหประกาศกําหนด
เขตทั้งหมดหรือบางสวนเปนเขตปรับปรุงสวนปาแหงชาติ เมื่อมีการประกาศขางตนบุคคลที่เขามาทําประโยชน
หรื อ อาศั ย อยู ใ นเขตอยู แ ล ว อาจขออนุ ญ าตทํ า ประโยชน ห รื อ อาศั ย อยู ไ ด แต ไ ม เ กิ น 20 ไร ต อ ครอบครั ว
และมีกําหนดเวลาไมนอยกวา 5 ป แตไมเกิน 20 ป ซึ่งบุคคลที่ไดอนุญาตอาจขอปลูกปาหรือไมยืนตนในที่ดิน
ที่เคยทําประโยชนหรืออยูอาศัยเพิ่มเติมจากที่ไดรับอนุญาตแลว ถาพิสูจนไดวามีความสามารถ และมีเครื่องมือ
หรืออุปกรณ ซึ่งอธิบดีมีอํานาจอนุญาตได แตตองไมเกิน 35 ไรตอครอบครัว และระยะเวลาไมนอยกวา 5 ป
แตไมเกิน 30 ป
รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”
71