16 | รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ (Final Report)
แนวความคิดของสานักกฎหมายธรรมชาติไปบัญญัติรับรองให้เป็นสิทธิตามกฎหมายบ้านเมื อง และกฎหมาย
พื้ น ฐานในลั ก ษณะเช่ น นี้ เข้ า ไปมี บ ทบาทในประเทศต่ า ง ๆ ในภาคพื้ น ยุ โ รปอย่ า งมาก อาจกล่ า วได้ ว่ า
แนวความคิดของสานักกฎหมายธรรมชาติมีบทบาทต่อทฤษฎีในทางการเมืองและทฤษฎีในทางกฎหมาย17
สิทธิและเสรีภาพมาจากประชาชน ดังนั้น การจากัดสิทธิและเสรีภาพย่อมมาจากประชาชน การ
แสดงเจตนารมณ์ ของประชาชนที่ส มบู รณ์ ตามอุ ดมคติจะต้องไม่มีองค์กรใดมาคั่นกลางระหว่างการแสดง
เจตนารมณ์โดยปวงชนโดยตรงกับเจตนารมณ์ที่แสดงออก ซึ่งหมายถึง ประชาธิปไตยโดยประชาชนโดยตรง แต่
เป็นเรื่องที่ต้องยอมรับว่า ในรัฐยุคใหม่นั้นการใช้อานาจอธิปไตยของประชาชนโดยตรงที่ไม่ผ่านผู้แทนนั้นเป็น
เรื่อ งยากและเป็ น ไปไม่ ได้ จึ งต้ องมี กรรมการหรือ ตัว แทนผู้ ใช้อ านาจแทนประชาชนที่ เป็ น เจ้ าของอ านาจ
อธิปไตยนั้น การปกครองในระบอบประชาธิปไตยในปัจจุบันเป็นแบบตัวแทนที่ประชาชนได้เลือก เข้าไปใช้
อานาจรัฐแทนทั้งสิ้น ซึ่งจะเป็นการเลือกได้แค่ไหนเพีย งไรหรือระดับใดนั้น ขึ้นอยู่กับรูปแบบการปกครองของ
ในแต่ละเมือง การใช้อานาจรัฐของประชาชนผ่านระบบตัวแทนในรูปแบบขององค์กรผู้ใช้อานาจ เช่น องค์กร
นิติบัญญัติ (Legislative) หรือรัฐสภา (Parliament) ใช้อานาจในการตรากฎหมายขึ้นใช้บริหารและปกครอง
ระบบราชการตามวิธีการที่ รัฐธรรมนูญและกฎหมาย ให้อานาจไว้ องค์กรตุล าการ (Judicial Organization)
หรือศาล (Judge) ใช้อานาจพิจารณาวินิจฉัยปัญหาเมื่อเกิดข้อพิพาทหรือปัญหาตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญ
และกฎหมาย ดังนั้นการจากัดสิทธิและเสรีภาพของประชาชน จึงต้องเป็นไปโดยผลของกฎหมายที่ตราขึ้นโดย
องค์กรซึ่งเป็นตัวแทนของประชาชนด้วยเช่นกัน คือ รัฐสภา (Parliament) นั่นเอง18
2.1.1.2 ประเภทของสิทธิเสรีภาพ
ในการพิจารณาแบ่งประเภทของสิทธิและเสรีภาพ ซึ่ งอาจแบ่งแยกออกได้หลายลักษณะ แต่ใน
ที่นี้จะพิจารณาการแบ่งประเภทของสิทธิและเสรีภาพตามลักษณะของสิทธิและเสรีภาพนั้นประการหนึ่ง และ
โดยพิจารณาจากผู้ทรงสิทธิอีกประการหนึ่ง
(1) การแบ่งประเภทสิทธิและเสรีภาพตามลักษณะของสิทธิและเสรีภาพ19
Georg Jellinek นักนิติศาสตร์ชาวเยอรมันเป็นผู้เสนอแนวคิดในการแบ่งสิทธิและเสรีภาพตาม
ลักษณะของการใช้สิทธิเสรีภาพกับหน้าที่ของรัฐ ซึ่งถือได้ ว่าเป็นการแบ่งสิทธิเสรีภาพตามแนวคลาสสิคของ
เยอรมัน โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่
(1.1) status negativus หรือ negative right หมายถึง กลุ่มของสิทธิและเสรีภาพที่การใช้สิทธิ
เสรีภาพของปัจเจกบุคคลจะต้องปราศจากการเข้ามาแทรกแซงใด ๆ ของรัฐ บุคคลสามารถดาเนินการไปได้ เอง
โดยรัฐไม่จาต้องเข้ามาดาเนินการใด ๆ เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “สิทธิในการป้องกัน” โดยบุคคลอาจเรียกร้องให้
17
จาก กฎหมายที่ มี บ ทบั ญ ญั ติ ไม่ ส อดคล้ อ งกั บ รั ฐ ธรรมนู ญ (น. 128), โดย มู ล นิ ธิ ส ถาบั น วิ จั ย กฎหมาย, 2546,
กรุงเทพฯ: มูลนิธิสถาบันวิจัยกฎหมาย.
18
จาก กฎหมายรัฐธรรมนูญ (น. 44 – 45), โดย สมคิด เลิศไพฑูรย์, 2548, กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
19
จาก หลักพื้นฐานเกี่ยวกับสิทธิเสรีภาพและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ (น. 52-53), โดย บรรเจิด สิงคะเนติ, 2552,
กรุงเทพฯ: วิญญูชน.