xii | รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ (Final Report)
สุขภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากการรับรู้และความเข้าใจในสิทธิของตัวผู้สูงอายุเอง และความเท่าเทียมกันใน
การได้รับบริการระหว่างระหว่างผู้สูงอายุในเขตเมืองกับในชนบท รวมทั้ง ปัญหาการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพ
เนื่องจากกระบวนการขั้นตอนมีความยุ่งยาก มีค่าใช้จ่ายสูง ได้รับการปฏิ บัติอย่างมีอคติจากผู้ให้บริการ และมี
ปัญหาในการเดินทางเพื่อไปรับการรักษายังสถานพยาบาล
3. ปั ญ หาระบบหลั ก ประกั น สุ ข ภาพ: การเข้ า ถึ ง สิ ท ธิ ข องผู้ สู ง อายุ ด้ า นสวั ส ดิ ก ารสุ ข ภาพ
3 ระบบ ได้แก่ ระบบประกันสังคม ระบบสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ และระบบหลักประกันสุขภาพ
ถ้วนหน้า หรือบัตรทอง ทั้งในส่วนการรักษาตลอดจนการดูแลระยะยาวยังไม่มีความเท่าเทียม โรงพยาบาลให้
เลือกใช้บริการมีการจากัด และเรื่องความน่าเชื่อถือด้านคุณภาพการบริการ การส่งต่อในกรณีฉุกเฉิน
4. ปัญหาความเชื่อมโยงของข้อมูลในการดู แลรักษาผู้สูงอายุ: ระบบข้อมูลเวชระเบียนผู้ป่วยยัง
ไม่ส ามารถเชื่อ มโยงถึงกัน ในหน่ วยบริ การต่าง ๆ เนื่องจากผู้ สู งอายุ ในสั งคมไทยนิ ยมรักษากับ แพทย์ห รื อ
โรงพยาบาลที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ข้อมูลจึงถูกบันทึกไว้ในแต่ละแห่งโดยไม่เชื่อมถึงกัน ปัญหาที่ตามมา
คือ ผู้ป่วยที่ผู้สูงอายุมักได้รับยาซ้าซ้อน (polypharmacy) ซึ่งยาเหล่านั้นอาจมีผลข้างเคียงต่ออาการของโรค
อื่นที่เป็นอยู่ด้วย
5. ปัญหาการถูกเลือกปฏิบัติของผู้สูงอายุที่เข้ารับบริการด้านสาธารณสุข : จากผลการสารวจ
ผู้สูงอายุประสบเหตุการณ์ที่ถูกเลือกปฏิบัติ หลากหลายจากเจ้าหน้าที่ในโรงพยาบาลที่ปฏิบัติไม่เหมาะสม ใช้
คาพูดไม่สุภาพ อย่างไรก็ตาม จากการประชุมรับฟังความคิดเห็นต่อร่างรายงานการวิจัย มีผู้แสดงความเห็นว่า
ผู้ให้บ ริการก็ควรได้รับ สิทธิในฐานะผู้ให้ บ ริการ เช่นเดียวกับสิทธิของผู้ รับบริการด้วย ซึ่งข้อมูล ในส่วนนี้ยิ่ ง
สะท้อนปัญหาความไม่เหมาะสมของสภาพการให้บริการด้านสุขภาพของไทยได้อย่างชัดเจน
(2) การดูแลผู้สูงอายุระยะยาวและระยะสุดท้าย (long-terms and palliative care):
1. ปัญหาการขาดหลักเกณฑ์ทางกฎหมายในการวางระบบการดูแลระยะยาว: ผู้สูงอายุบางกลุ่ม
จาเป็นต้องได้รับการดูแลในระยะยาว แต่ พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 ซึ่งเป็นกฎหมายหลักที่เกี่ยวกับ
การส่งเสริม การดูแล และการคุ้มครองผู้สูงอายุ กลับไม่มีบทบัญญัติที่เกี่ยวกับการดูแลระยะยาว ในทางปฏิบัติ
เกิดปัญหาด้านการจัดการให้บริการ เช่น ก���รจ่ายค่าตอบแทนให้ care givers ที่ยังไม่มีระเบียบรองรับการ
เบิกจ่าย
2. ปัญหาการขาดเกณฑ์และกลไกการกากับดูแลมาตรฐานของสถานดูแลผู้สูงอายุระยะยาว:
ในปัจจุบันยังไม่มีการกาหนดมาตรฐานกลางของสถานรับดูแล ยังไม่มีกฎหมายกากับดูแลให้มีคุณภาพ และยัง
ขาดหน่วยงานรับผิดชอบการขึ้นทะเบียนและกากับดูแลสถานรับดูแลผู้สูงอายุหรือผู้ มีภาวะพึ่งพิงที่ มีปัญหา
ด้านสุขภาพโดยตรง
3. ปัญหาการขาดมาตรการส่งเสริมให้ครอบครัวเข้ามามีบทบาทในการดูแลผู้สูงอายุระยะยาว:
ประชาชนยังคงพึ่งพาหน่วยบริการภาครัฐมากเกินไป โดยที่ภาครัฐมีปัญหาขาดแคลนบุคลากรและอุปกรณ์
ทางการแพทย์ จึงจาเป็นต้องสร้างระบบการดูแลตนเองของผู้สูงอายุ (self-care) ให้ประชาชนสามารถดูแล
ตนเองได้โดยมีพื้น ที่เป็ นผู้ สนั บสนุน ปัจจุ บัน ยังไม่มีกฎหมายหรือมาตรการส่งเสริมให้ ครอบครัวเป็ นผู้ดูแล
ผู้สูงอายุเอง รวมถึงการส่งเสริมให้ทุกวัยอยู่ด้วยกันอย่างมีความสุข