MAKA-KARAPATANG PANTAONG PAMANTAYAN Be Internasyoral na Pamantayvan para sa Karapatang Pantao 29. Ang sapilitang pagpapalayas ay hindi totoo kung walang ebidensya o tinatawag sa batas na primafacie, ito ay hindi tugma ayon sa obligasyon ng Estadosa ilalim ng internasyonal na batas upang maprotektahan ang karapatan para sa sapat at disenteng pabahay.* 30. Ang Gubyerno ay may tungkulin para muling maitaguyod ang mga kondisyonat magbigay daan upang muling mapahintulutan bumalik ang mgatao ng kusang-loob — na maykaligtasan at may dignidad - sa kanilang mga tahanan o mga lugar na kinagawiannilang paninirahan o ang lumipat ng kusang-loob sa isa pang bahagi ng Pilipinas.* Ang “No-build zones”, ay pumipigil sa tao ng kusang-loob na magbalik sa kanilang orihinal na mga lugarng residente at ito ay nangangailangan ay sadya 0 paninikis upang tumira sa ibang mgalugar, ito rin ay maaring isang paglabag sa kanilang mga tungkulin, 31. Ang pagpapatawng isang “no-build o no-dwelling zone” ay maaring isipin na isang “sapilitang pagpapalayas” kung saan ang mga paghihigpit o ang relokasyon ng bawat indibidwal ay walang ibang pagpipilian kung hindi ang iwan ang kanilang mga lupain o (dating) mga tahanan. Gaya sa mga nabanggit na mga internasyonal na kaugalian at mga pamantayanpara sa karapatang pantao ang lahat na may kaugnayan sa sapilitang pagpapalayas ay hindi makatwiranat dapat gamitin.* Samakatuwid isinasaalang-alang ng Komisyon na ang pagpapataw ng “no-build o no-dwelling zone” ay dapat na alinsunod sa mga internasyonal na pamantayan at sa batas ng Pilipinas. Para na rin sa pagiging makatao ang tulong at ang mgarelief projects, ay hindi dapat kasamasa “no-build zone”, hindi dapat maging isang dahilan upang mapabilis ang sapilitang pagpapalayas. Bilang isang patakaran, ang dapat unahin ang pamahalaan ay ang pagbabayad- pinsala ng mga ari-arian upang ang mga pamilyang nawalan ng tirahan ay muling maka-balik sa orihinal na tahanan pagkatapos ng kalamidad.*° Ang Komisyon ay nanghihikayatsa mga lokal na pamahalaanat pambansang mgaahensya na tanggapin ang mga patakarangkatulad nito para sa pagbabayad-pinsala at pahintulutan ang mganapilitang lumikas na pamilya upang makabalik na muli sa kanilang orihinal na mgalugarat tirahan, bago nito isinasaalang-alang ang “no-build o no-dwelling zones.” 33. Katulad ngsapilitang pagpapalayas, ang “no-build o no-dwelling zone” ay magiging katanggap-tanggap lamang kung ito ay para protektahan ang mga tao mula sa mapanganib sa kapaligiran. Gayunpaman, ang pagpapatupad ng “no-build o no- Se 18, Committee on Economic, Social and Cultural Rights, General Comment No. 4 on the Right to Adequate Sing. Principle 28.1, UN Guiding Principles on Intemal Displacement. Paras. 44-46, Report of the Special Rapporteur on Adequate Housing as a componentofthe right to an adequate Standard ofliving, sixty-sixth session of the United Nations General Assembly, A’66/270, 5 August 2011. Principle 2.2, United Nations Principles on Housing and Property Restitution for Refugees and Displaced Persons (Pinheiro Principles).