รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ประจำำ�ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2564
การตรวจสอบการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน (ข้้อเสนอแนะ
เพื่่�อป้้องกัันหรืือแก้้ไขการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน หรืือ
ข้้อเสนอแนะในการส่่งเสริิมและคุ้้�มครองสิิทธิิมนุุษยชน
รวมทั้้�งการแก้้ไขกฎหมายและกฎระเบีียบที่่�เกี่่�ยวข้้อง)
พบว่่าหน่่วยงานที่่�เกี่่�ยวข้้องได้้ดำำ�เนิินการเป็็นไปตาม
หรืือสอดคล้้องกัับข้้อเสนอแนะของ กสม. ทั้้�งหมดหรืือ
บางส่่วนที่่�เป็็นสาระสำำ�คััญแล้้ว แม้้ว่่าจะมีีหน่่วยงาน
บางแห่่งไม่่อาจดำำ�เนิินการตามข้้อเสนอแนะของ กสม. ได้้
แต่่ก็็เพราะมีีเหตุุผลอัันสมควร เช่่น โครงการยัังอยู่่�
ระหว่่างการทบทวนความชััดเจนในการดำำ�เนิินการ
เป็็นต้้น แต่่หน่่วยงานก็็ได้้ตอบรัับข้้อเสนอแนะของ
กสม. เพื่่� อ นำำ� ไปพิิ จ ารณาดำำ� เนิิ น การต่่ อ ไปเมื่่� อ มีี
ความชััดเจนในการดำำ�เนิินโครงการแล้้ว อย่่างไรก็็ดีี
พบว่่า รายงานการตรวจสอบการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน
ในด้้ า นสิิ ท ธิิ ชุุ ม ชนมีีประเด็็ นปัั ญ หาการร้้ อ งเรีียน
เกี่่�ยวกัับกระบวนการมีีส่่วนร่่วมในการบริิหารจััดการ
ทรัั พ ยากรธรรมชาติิ หรืือการดำำ� เนิิ น โครงการที่่� มีี
ผลกระทบต่่ อ สิ่่� ง แวดล้้ อ มและประชาชน และ
การเลืือกปฏิิ บัั ติิ ต่่ อ ผู้้�ติิ ด เชื้้� อ เอชไอวีีในการเข้้ า รัั บ
ราชการตำำ�รวจ ที่่ค� วรหยิิบยกขึ้้น� มาศึึกษาเพื่่อ� พิิจารณา
จััดทำำ�เป็็นข้้อเสนอแนะไปยัังส่่วนราชการที่่�เกี่่�ยวข้้อง
สำำ�หรับข้
ั อ้ เสนอในรายงานผลการประเมิินสถานการณ์์
ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศไทย และในรายงาน
คู่่�ข นานตามหนัั ง สืือสัั ญ ญาที่่� ป ระเทศไทยเป็็ นภ าคีี
และมีีพัั นธ กรณีีที่่� จ ะต้้ อ งปฏิิ บัั ติิ ต าม ปรากฏว่่ า
การดำำ�เนิินนโยบายของรััฐบาลและการปฏิิบััติิงานของ
ส่่ ว นราชการ รวมทั้้� ง แนวทางการดำำ� เนิิ น การหรืือ
ผลดำำ� เนิิ น การของส่่ ว นราชการที่่� เ กี่่� ย วข้้ อ งซึ่่� ง แจ้้ ง
มายัังสำำ�นัักงาน กสม. ส่่วนใหญ่่มีีความสอดคล้้องกัับ
ข้้ อ เสนอแนะของ กสม. ส่่ ว นข้้ อ เสนอที่่� ยัั ง ไม่่ ไ ด้้
รัั บ แจ้้ ง ผลดำำ� เนิิ น การจากส่่ ว นราชการที่่� เ กี่่� ย วข้้ อ ง
สำำ�นัักงาน กสม. อยู่่�ระหว่่างการติิดตามผลดำำ�เนิิน
การซึ่่�งน่่าจะปรากฏผลดำำ�เนิินการหรืือความคืืบหน้้า
ในปีีงบประมาณถััดไป ทั้้�งนี้้� มีีหลายกรณีีที่่�หน่่วยงาน
ที่่�เกี่่�ยวข้้องยัังไม่่สามารถแจ้้งผลการปฏิิบััติิที่�่ชััดเจนได้้
โดยส่่วนราชการได้้ตอบรัับว่่าเห็็นด้้วยกัับข้้อเสนอของ
กสม. อาจเนื่่�องมาจากข้้อเสนอของ กสม. มีีลัักษณะ
79
เป็็นข้อ้ เสนอแนะเชิิงนโยบาย แตกต่่างจากข้้อเสนอแนะ
ในรายงานการตรวจสอบการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชนที่่�
เป็็นมาตรการหรืือแนวทางปฏิิบัติั ที่ิ มีี่� ความชััดเจนในตััว
ว่่ า จะให้้ ส่่ ว นราชการปฏิิ บัั ติิ อ ย่่ า งไร ด้้ ว ยวิิ ธีี การใด
เพื่่�อแก้้ไขปััญหาการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชนนั้้�น
ส่่ ว นข้้ อ เสนอในรายงานผลการปฏิิ บัั ติิ ง าน
ประจำำ�ปีี ง บประมาณ พ.ศ. 2563 ที่่� ข อให้้
คณะรัั ฐ มนตรีีพิิ จ ารณาสนัั บส นุุ น งบประมาณให้้
กสม. สามารถดำำ�เนิินการพััฒนาระบบฐานข้้อมููลด้้าน
การส่่ ง เสริิ ม และคุ้้�มครองสิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนนั้้� น ในปีี
งบประมาณ พ.ศ. 2565 สำำ�นัักงาน กสม. ได้้รัับจััดสรร
งบประมาณดัังกล่่าวเป็็นจำำ�นวน 8.4615 ล้้านบาท
และสำำ�หรัั บข้้อ เสนอแก้้ ไขเพิ่่� ม เติิ ม พระราชบัั ญ ญัั ติิ
ประกอบรััฐธรรมนููญว่่าด้้วยคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชน
แห่่งชาติิ พ.ศ. 2560 เพื่่อ� กำำ�หนดให้้ กสม. มีีอำำ�นาจไกล่่
เกลี่่�ยบุุคคลหรืือหน่่วยงานที่่�เกี่่�ยวข้้องที่่�จะทำำ�ให้้คู่่�กรณีี
ทำำ�ความตกลง เพื่่�อประนีีประนอมและแก้้ไขปััญหา
การละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน และเพื่่�อยกเลิิกหน้้าที่่�และ
อำำ�นาจของ กสม. ในการชี้้�แจงและรายงานข้้อเท็็จจริิง
ที่่ถูู� กต้้องโดยไม่่ชักั ช้้าในกรณีีที่่มีี� การรายงานสถานการณ์์
เกี่่�ยวกัับสิิทธิิมนุุษยชนในประเทศไทยโดยไม่่ถููกต้้อง
หรืือไม่่เป็็นธรรม ตามมาตรา 26 (4) นั้้�น อยู่่�ระหว่่าง
การดำำ� เนิิ น การตามขั้้�นตอนของการแก้้ ไขกฎหมาย
โดยข้้อเสนอเพื่่�อขอยกเลิิกมาตรา 26 (4) แห่่งพระราช
บัั ญ ญัั ติิ ป ระกอบรัั ฐ ธรรมนููญว่่ า ด้้ ว ยคณะกรรมการ
สิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ พ.ศ. 2560 รััฐบาลพร้้อมให้้
การสนัั บส นุุ น ส่่ ว นข้้ อ เสนอเพื่่� อ กำำ�หนด ให้้ กสม.
มีีอำำ�นาจไกล่่เกลี่่ย� ยัังมีีความเห็็นต่า่ งกััน หน่่วยงานได้้ตั้้ง�
ข้้อสัังเกตบางประการ เช่่น ปััญหาการบัังคัับใช้้กฎหมาย
เนื่่�องจากมิิได้้บััญญััติิเนื้้�อหา ขั้้�นตอน หรืือหลัักการ
สำำ�คััญไว้้ หรืือความเห็็นที่่�องค์์กรควรใช้้ประโยชน์์จาก
พระราชบััญญััติิการไกล่่เกลี่่�ยข้้อพิิพาท พ.ศ. 2562
แทน เป็็นต้น้ ซึ่่�งสำำ�นัักงาน กสม. อยู่่�ระหว่่างการหารืือ
ผู้้�ทรงคุุณวุุฒิิ และ กสม. เพื่่�อดำำ�เนิินการก่่อนนำำ�เสนอ
คณะรััฐมนตรีีต่่อไป
บทที่
01
บทที่
02
บทที่
03
บทที่
04
บทที่
05
บทที่
06