76
บทที่ 3
เมื่่�อเดืือนมีีนาคม 2564 กสม. ได้้จััดทำำ�รายงาน
คู่่�ขนานการประเมิิ น สถานการณ์์ สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชน
ของประเทศไทยตามกระบวนการ Universal Periodic
Review (UPR) รอบที่่� 3 สำำ�หรับั ประกอบกระบวนการ
พิิ จ ารณาทบทวนสถานการณ์์ สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนใน
ป ร ะ เ ท ศ ไ ท ย ข อ ง ค ณ ะ ม นตรีี สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ย ช น
แห่่งสหประชาชาติิตามรอบ โดยจััดส่ง่ ให้้สหประชาชาติิ
เพื่่�อพิิจารณาคู่่�ขนานไปกัับรายงานที่่�จััดทำำ�โดยรััฐบาล
ทั้้� ง นี้้� รายงานคู่่� ข นานมีีสาระสำำ�คัั ญ ประกอบด้้ ว ย
การประเมิิ น ความก้้ า วหน้้ า ในการดำำ� เนิิ น งานของ
รัั ฐ บาลตามข้้ อ เสนอแนะจากกระบวนการ UPR
รอบที่่� 2 ที่่รั� ฐั บาลรัับมาปฏิิบัติั ิ ความก้้าวหน้้าของคำำ�มั่่น�
โดยสมััครใจของรััฐบาล และข้้อเสนอแนะต่่าง ๆ ที่่ไ� ทย
รัับมาปฏิิบัติั แิ ต่่ยังั ไม่่มีีความก้้าวหน้้าเท่่าที่่ค� วร ตลอดจน
ข้้อเสนอแนะที่่�แม้้ประเทศไทยจะไม่่ได้้รัับมาปฏิิบััติิ
แต่่ได้้ดำำ�เนิินการจนเกิิดความก้้าวหน้้า และกล่่าวถึึง
สถานการณ์์สิทิ ธิิมนุุษยชนที่่สำ� ำ�คัญ
ั อื่่น� ๆ ได้้แก่่ ผลกระทบ
ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนในระหว่่างการแพร่่ระบาดของโรค
โควิิด 19 สถานการณ์์สิทิ ธิิมนุุษยชนในระหว่่างการชุุมนุุม
ทางการเมืือง สิิทธิิในกระบวนการยุุติิธรรมเกี่่�ยวกัับ
การเข้้าถึึงกองทุุนยุติุ ธิ รรม และสิิทธิิมนุุษยชนกัับปัญ
ั หา
จัังหวััดชายแดนภาคใต้้ พร้้อมด้้วยข้้อเสนอแนะต่่อ
รััฐบาลเพื่่�อนำำ�ไปสู่่�การปรัับปรุุงสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิ
มนุุ ษ ยชนภายในประเทศให้้ สอดคล้้ องกัั บหลััก การ
สากลมากยิ่่ง� ขึ้้น� รายละเอีียดสามารถดาวน์์โหลดได้้ทาง
QR code ที่่�ปรากฏ
QR code: ร า ย ง า นคู่่� ข น า น ก า ร
ประเมิิ นส ถานการณ์์ สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชน
ของประเทศไทยตามกระบวนการ
Universal Periodic Review (UPR)
รอบที่่� 3
10
4. การดำำ� เนิิ น การเพื่่� อ เข้้ารัั บ การประเมิิ น
สถานะของ กสม. ให้้กลัับสู่่�สถานะ A
กสม. ถููกปรัับลดสถานะจาก “A” เป็็น “B”
จากการประเมิินภายใต้้กรอบความร่่วมมืือเครืือข่่าย
พัันธมิติ รระดัับโลกว่่าด้้วยสถาบัันสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ
(GANHRI) เมื่่� อ เดืือนมกราคม 2559 ซึ่่� ง สาเหตุุ
สำำ�คัั ญ ที่่� ถูู กลดสถานะเนื่่� อ งจากบทบัั ญ ญัั ติิ ภ ายใต้้
พระราชบััญญััติิคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ
พ.ศ. 2542 ที่่� ค ณะอนุุ ก รรมการประเมิิ นส ถานะ
(Sub-Committee on Accreditation: SCA)10
มีีความเห็็นว่่ายัังไม่่สอดคล้้องกัับ “หลัักการปารีีส”
(Paris Principles) ได้้แก่่ ก��ะบวนการสรรหาที่่�ขาด
การมีีส่่วนร่่วมจากภาผประชาสัังคม การขาดการคุ้้�มกััน
ทางกฎหมาย (immunity) ให้้ กัั บ กสม. ในการ
ปฏิิ บัั ติิ หน้้ า ที่่� และประสิิ ท ธิิ ภ าพในการดำำ� เนิิ น งาน
โดยเฉพาะในเรื่่�องความล่่าช้้าในการจััดทำ�ำ รายงาน
การตรวจสอบการละเมิิ ด สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชน กรณีี
การชุุมนุุมทางการเมืืองในปีี 2553
อย่่างไรก็็ดีี เมื่่�อได้้มีีการแก้้ไขข้้อห่่วงกัังวลของ
คณะอนุุกรรมการประเมิินสถานะ (SCA) ดัังกล่่าวแล้้ว
กสม. ก็็ ไ ด้้ เ สนอข้้ อ มููลเพื่่� อ ขอเข้้ า รัั บ การประเมิิ น
เพื่่�อปรัับสถานะเป็็น A ซึ่่�งนอกจากจะเป็็นการฟื้้�นฟูู
ความน่่าเชื่่�อถืือขององค์์กรแล้้ว ย่่อมทำำ�ให้้ฝ่่ายต่่าง ๆ
เกิิ ด ความเชื่่� อ มั่่� น ในการปฏิิ บัั ติิ หน้้ า ที่่� ส่่ ง เสริิ ม และ
คณะอนุุกรรมการประเมิินสถานะ (SCA) ประกอบด้้วยผู้้�แทนจาก 4 ภููมิิภาค 4 ประเทศ ได้้แก่่ แคนาดา โมร็็อกโก
ปาเลสไตน์์ และฝรั่่�งเศส