รายงานผลการปฎิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563
ความส�ำเร็จ/
ความก้าวหน้าในการ
คุ้มครองสิทธิมนุษยชน
069
ส�ำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้ส่งข้อเสนอแนะของ
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ปา่ และพันธุพ์ ชื พิจารณา
ด�ำเนินการตามอ�ำนาจหน้าที่ที่เกี่ยวข้องแล้ว โดยกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
แจ้งว่า
1) แบบจ�ำลองส�ำหรับประเมินค่าเสียหายทางสิ่งแวดล้อมบางประการหลังการ
ท�ำลายป่าได้รับการคิดค้นและพัฒนาโดย ดร.พงษ์ศักดิ์ วิทวัชชุติกุล อดีตผู้เชี่ยวชาญ
เฉพาะด้านอนุรักษ์การฟื้นฟูและจัดการต้นน�้ำ ร่วมกับคณะวิจัยของส่วนวิจัยต้นน�้ำ ส�ำนัก
อนุรักษ์และจัดการต้นน�้ำ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เพื่อใช้เป็นหลักเกณฑ์
ในการค�ำนวณค่าเสียหายแก่บุคคลที่ถูกด�ำเนินคดีในข้อหาบุกรุกพื้นที่อุทยานแห่งชาติ
เขตรักษาพันธุส์ ตั ว์ปา่ หรือเขตป่าสงวนแห่งชาติ โดยน�ำปัจจัยด้านโครงสร้างของระบบนิเวศ
อันประกอบด้วย ปัจจัยน�้ำฝน ปัจจัยพืชคลุมดิน ปัจจัยสภาพภูมิประเทศ และปัจจัยดิน
มาประยุกต์ใช้ร่วมกับแบบจ�ำลองที่เป็นสากลระดับโลก เพื่อเป็นต้นแบบของการพัฒนา
ส�ำหรับการประเมินค่าการสูญเสียดินและน�้ำ รวมถึงน�ำผลงานวิจัยทั้งในประเทศและ
ต่างประเทศมาเป็นแนวคิดในการก�ำหนดรูปลักษณะต่าง ๆ ของแบบจ�ำลอง และประเมิน
มูลค่าสิ่งแวดล้อมตามหลักวิชาเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อม ด้วยวิธี Cost Replacement
Method หรือ Customer Value Management (CVM)
2) กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดยส�ำนักอนุรักษ์และจัดการต้นน�้ำ
ส่ ว นวิ จั ย ต้ น น�้ ำ มี ส ถานี วิ จั ย ต้ น น�้ ำ ที่ ศึ ก ษาองค์ ป ระกอบของระบบนิ เ วศป่ า ไม้ และ
ผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการท�ำลายป่าไม้ จ�ำนวน 16 สถานี กระจายอยู่ในภาคต่าง ๆ ของ
ประเทศ ได้นำ� ข้อมูลผลกระทบทีม่ กี ารตรวจวัดอย���างต่อเนือ่ งมาสร้างเป็นสมการคณิตศาสตร์
ส�ำหรับประเมินคุณค่าและมูลค่าของผลกระทบจากการท�ำลายป่าไม้ ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้จาก
สมการคณิตศาสตร์จะถูกน�ำมาทดสอบเพื่อปรับแก้ให้แบบจ�ำลองได้ผลลัพธ์ใกล้เคียง
ความเป็นจริงมากที่สุด นอกจากนี้ แบบจ�ำลองดังกล่าวยังได้ถูกน�ำเสนอในที่ประชุม
วิชาการ และหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง เช่น ส�ำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อม หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาคดีสถาบันการศึกษา บริษัทที่ปรึกษา
ทีจ่ ดั ท�ำรายงานการประเมินผลกระทบสิง่ แวดล้อม ตลอดจนการเข้าชีแ้ จงกับคณะกรรมการ
รัฐสภา คณะกรรมการวุฒิสภา และคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นต้น
3) กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้แต่งตั้งคณะท�ำงานพิจารณา
กฎหมายล�ำดับรอง ว่าด้วยการค�ำนวณการก�ำหนดมูลค่าของทรัพยากรธรรมชาติ ส�ำหรับ
กรณีเรียกให้ผู้กระท�ำความผิดต้องรับผิดชอบชดใช้ค่าเสียหายให้แก่หน่วยงานของรัฐ
ตามมาตรา 87 แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 อยู่ระหว่าง
การพิจารณาร่างระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ปา่ และพันธุพ์ ชื ว่าด้วยหลักเกณฑ์ในการ
ค�ำนวณมูลค่าของทรัพยากรธรรมชาติ พ.ศ. .... โดยจะก�ำหนดมูลค่าให้สาธารณชนรับรู้
และสามารถตรวจสอบแหล่งที่มาได้เพื่อสามารถน�ำมาใช้ประกอบการประเมินมูลค่าของ
ทรัพยากรธรรมชาติซึ่งมีผู้ก่อให้เกิดความเสียหาย และจะมีการปรับปรุงทุก 5 ปี หรือหาก
มีการศึกษาเพื่อประเมินมูลค่าที่เป็นที่น่าเชื่อถือในทางวิชาการอื่นก็ให้ก�ำหนดมูลค่าของ
ทรัพยากรธรรมชาติชนิดดังกล่าวตามมูลค่านั้น
บทที่
3