“มาตรา ๑๐ การจัดการศึกษา ต้องจัดให้บุคคลมี สิทธิ และโอกาสเสมอกัน ในการรับการศึกษาขัน้ พื ้นฐานไม่น้อยกว่าสิ บสองปี ที ่รัฐต้องจัดให้อย่างทัว่ ถึงและมี คุณภาพ โดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย การจัดการศึกษาสาหรับบุคคลซึ่ งมี ความบกพร่ องทาง ร่ างกาย จิ ตใจ สติ ปัญญา อารมณ์ สังคม การสื ่อสารและการเรี ยนรู้ หรื อมี ร่างกาย พิการ หรื อทุพพลภาพหรื อบุคคล ซึ่ งไม่สามารถพึ่งตนเองได้ หรื อไม่มีผู้ดูแลหรื อด้อย โอกาส ต้องจัดให้บุคคลดังกล่าวมี สิทธิ และโอกาสได้รับการศึ กษาขั้ นพื ้นฐานเป็ น พิเศษ…” และ “มาตรา ๑๑ บิ ดา มารดา หรื อผู้ปกครองมี หน้าที ่จดั ให้บตุ รหรื อบุคคลซึ่ งอยู่ ใน ความดูแลได้รับการศึกษาภาคบังคับ...” โดยเฉพำะอย่ำงยิ่งกำรศึกษำขันพื ้ ้นฐำนที่ตำม พ.ร.บ. “ "การศึกษาขัน้ พื ้นฐาน" หมายความว่า การศึกษา ก่อนระดับอุดมศึ กษา และ " “สถานศึ กษาขั้นพื ้นฐาน" หมายความว่า สถานศึ กษาที ่จัดการศึกษาขั้น พืน้ ฐาน” ซึ่งในมำตรำ ที่ ๓ ระบบกำรศึกษำอธิบำยถึงกำรศึกษำขันพื ้ ้นฐำนและกำรศึกษำภำคบังคับ ไว้ ว่ำ “การศึกษาขัน้ พืน้ ฐานประกอบด้วย การศึกษาซึ่ งจัดไม่น้อยกว่าสิ บสองปี ก่อนระดับอุดมศึกษา การแบ่ง ระดับและประเภทของการศึกษาขัน้ พืน้ ฐาน ให้เป็ นไปตามที ่กาหนดในกฎกระทรวง” และ “ม���ตรา ๑๗ ให้ มี การศึกษาภาคบังคับจานวนเก้าปี โดยให้เด็กซึ่ งมี อายุย่างเข้าปี ที ่เจ็ด เข้าเรี ยนในสถานศึกษาขัน้ พืน้ ฐาน จนอายุย่างเข้าปี ทีส่ ิ บหก เว้นแต่สอบได้ชนั้ ปี ทีเ่ ก้าของการศึกษาภาคบังคับหลักเกณฑ์ และวิ ธีการนับอายุให้ เป็ นไปตามทีก่ าหนดในกฎกระทรวง” นอกจำกนี ้ในกำรจัดระบบกำรศึกษำ ยังได้ แบ่งรูปแบบออกเป็ น ๓ ประเภท ในหมวดที่ ๓ ดังนี ้ “มาตรา ๑๕ การจัดการศึกษามี สามรู ปแบบ คื อ การศึกษาในระบบ การศึกษา นอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย (๑) การศึกษาในระบบ เป็ นการศึกษาที ่กาหนดจุดมุ่งหมาย วิ ธีการศึกษา หลักสูตร ระยะเวลาของการศึกษา การวัดและประเมิ นผล ซึ่งเป็ นเงือ่ นไขของการ สาเร็ จการศึกษาทีแ่ น่นอน (๒) การศึกษานอกระบบ เป็ นการศึกษาทีม่ ี ความยืดหยุ่นในการกาหนด จุดมุ่งหมาย รู ปแบบ วิ ธีการจัดการศึกษา ระยะเวลาของการศึกษา การวัดและ ประเมิ นผล ซึ่งเป็ นเงือ่ นไขสาคัญของการสาเร็ จการศึกษา โดยเนื ้อหาและหลักสูตร จะต้องมี ความเหมาะสมสอดคล้องกับสภาพปัญหาและความต้องการของบุคคลแต่ ละกลุ่ม (๓) การศึกษาตามอัธยาศัย เป็ นการศึกษาที ใ่ ห้ผเู้ รี ยนได้เรี ยนรู้ด้วยตนเอง ตามความสนใจ ศักยภาพ ความพร้อม และโอกาส โดยศึกษาจากบุคคล ประสบการณ์ สังคม สภาพแวดล้อม สื อ่ หรื อแหล่งความรู้อืน่ ๆ ๔๔