รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
เรื่อง มาตรการเร่งด่วนในการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์และการแก้ไขปัญหาแรงงานต่างด้าว
ระยะที่ ๑ เป็นการชั่วคราวประกาศ คสช. ฉบับที่ ๗๐/๒๕๕๗ และฉบับที่ ๑๑๘/๒๒๕๗ เรื่องมาตรการ
ชั่วคราวในการแก้ไขปัญหาแรงงานต่างด้าวและการค้ามนุษย์ ประกาศ คสช. ฉบับที่ ๗๗/๒๕๕๗ ฉบับที่
๙๔/๒๕๕๗ และฉบับที่ ๑๑๗/๒๕๕๗ เรื่องการจัดตั้งศูนย์บริการจดทะเบียนแรงงานต่างด้าวแบบเบ็ดเสร็จ
(One Stop Service) ๓๘ นอกจากนี้ กระทรวงแรงงานได้มีการผลักดันกฎกระทรวงคุ้มครองแรงงาน
ประมงทะเล พ.ศ. ๒๕๕๗ ซึ่งประกาศใช้ และอยู่ระหว่างการทำ�ความเข้าใจกับผู้ที่เกี่ยวข้อง โดยเน้นย้ำ�ว่า
นอกจากการกำ�หนดกฎหมายแล้ว ต้องมีนโยบายที่ชัดเจน และการปฏิบัติที่เข้มงวด
ในกรณี ปั ญ หาการค้ า มนุ ษ ย์ หลั ง จากที่ ป ระเทศไทยถู ก ลดระดั บ ให้ อ ยู่ ใ นบั ญ ชี ก ลุ่ ม ที่ ๓
(Tier 3) เห็นว่า รัฐบาลมีความตื่นตัวอย่างสูงในการบังคับใช้กฎหมายและแก้ปัญหากระบวนการค้ามนุษย์
ที่ มี เจ้ า หน้ า ที่ ข องรั ฐ ทั้ ง ส่ ว นกลางและท้ อ งถิ่ น ของไทยเกี่ ย วข้ อ ง กสม. เห็ น ว่ า การที่ รั ฐ บาลกำ � ลั ง เร่ ง
ดำ�เนินการแก้ไขปัญหาอย่างจริงจังในขณะนี้ควรดำ�เนินการอย่างต่อเนื่อง และขอให้คำ�นึงถึงการช่วยเหลือ
เยียวยาเหยื่ออย่างเหมาะสมด้วย
ในกรณีของสิทธิที่อยู่อาศัยเป็นปัญหาใหญ่ของประเทศ แม้ว่าภาครัฐจะพยายามแก้ไขปัญหา
ด้วยการจัดหาที่อยู่อาศัยใหม่ ทั้งที่อยู่ในรูปของแฟลตหรือที่อยู่อาศัยนอกเมือง แต่ก็อาจไม่เหมาะสม
กั บ วิ ถี ก ารดำ � รงชี วิ ต ของผู้ อ ยู่ อ าศั ย ในพื้ น ที่ เ ดิ ม ปั ญ หาสิ ท ธิ ใ นที่ อ ยู่ อ าศั ย นั้ น ครอบคลุ ม ถึ ง ความมั่ น คง
ทั้งของครอบครัว และของปัจเจกบุคคล ทั้งคนจนในเมือง��ละในชนบทที่สูญเสียที่ดิน ทั้งเป็นที่ทำ�กิน
และที่ อ ยู่ อ าศั ย ในเวลาเดี ย วกั น คนมี ร ายได้ น้ อ ยไม่ ส ามารถเข้ า ถึ ง ที่ อ ยู่ อ าศั ย ที่ มี ค วามเหมาะสมกั บ
สภาพการดำ � เนิ น ชี วิ ต หรื อ แม้ แ ต่ ม าตรฐานที่ เ หมาะสม ไม่ ส ามารถสร้ า งครอบครั ว ที่ มี ค วามมั่ น คงได้
ดั ง นั้ น การที่ รั ฐ ต้ อ งประกั น คุ้ ม ครองสิ ท ธิ ใ นที่ อ ยู่ อ าศั ย นั้ น จึ ง ไม่ จำ � กั ด แค่ ก ารจั ด สร้ า งบ้ า นให้ ก ลุ่ ม ผู้ มี
รายได้น้อย-ปานกลางในราคาที่เข้าถึงได้เพียงอย่างเดียว แต่อาจต้องคำ�นึงถึงความเหมาะสมต่อแนวทาง
การดำ�รงชีวิต ตลอดจนการกระจายที่ดินซึ่งเป็นทั้งที่ทำ�กินและที่อยู่อาศัยในชนบท การเข้าถึงระบบ
การกู้ยืมเงิน ความสามารถในการผ่อนชำ�ระที่ไม่เป็นภาระมากจนเกินควร เป็นต้น
ในการจัดระเบียบด้านต่าง ๆ ของ คสช. นั้น แม้ว่ารัฐ จะมีเจตนารมณ์ที่ดีในการบังคับใช้
กฎหมาย แต่ในการนำ�นโยบายไปปฏิบัตินั้นควรกำ�ชับให้เจ้าหน้าที่ปฏิบัติอย่างเป็นธรรม ต้องคำ�นึงถึง
ผลกระทบต่อประชาชน ผู้ยากไร้ ผู้ที่มีรายได้น้อย และผู้ไร้ที่ดินทำ�กิน ซึ่งได้อาศัยอยู่ในพื้นที่เดิมนั้น ๆ
รวมถึงการใช้ประโยชน์ในพื้นที่ร่วมกัน และกำ�จัดอิทธิพลเหนือกฎหมายในพื้นที่
ในด้านความเหลื่อมล้ำ�และการจัดสรรทรัพยากร รัฐต้องดำ�เนินการอย่างจริงจังให้เกิดการ
ปฏิรูปในด้านต่าง ๆ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำ�และสร้างเป็นธรรม สำ�หรับประเด็นนโยบายรับจำ�นำ�ข้าวเปลือก
๓๘ ดูรายละเอียดเพิ่มเติม <http://library2.parliament.go.th/giventake/ncpo.html> เข้าดูเมื่อวันที่ ๒๐ พฤษภาคม ๒๕๕๘
91