รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ สิทธิในการได้รับการสอบสวนอย่างถูกต้อง รวดเร็ว เป็นธรรม และการไม่ให้ถ้อยคำ� เป็นปฏิปักษ์ต่อตนเอง (๕) ผู้เสียหาย ผู้ต้องหา จำ�เลย และพยานในคดีอาญา มีสิทธิได้รับความคุ้มครอง และความช่วยเหลือที่จำ�เป็นและเหมาะสมจากรัฐ ส่วนค่าตอบแทน ค่าทดแทน และ ค่าใช้จ่ายที่จำ�เป็น ให้เป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ (๖) เด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ หรือผู้พิการหรือทุพพลภาพ ย่อมมีสิทธิได้รับ ความคุ้มครองในการดำ�เนินกระบวนพิจารณาคดีอย่างเหมาะสม และย่อมมีสิทธิได้รับ การปฏิบัติที่เหมาะสมในคดีที่เกี่ยวกับความรุนแรงทางเพศ (๗) ในคดีอาญา ผู้ต้องหาหรือจำ�เลยมีสิทธิได้รับการสอบสวนหรือการพิจารณา คดีที่ถูกต้องรวดเร็ว และเป็นธรรม โอกาสในการต่อสู้คดีอย่างเพียงพอ การตรวจสอบ หรือได้รับทราบพยานหลักฐานตามสมควร การได้รับความช่วยเหลือในทางคดีจาก ทนายความ และการได้รับการปล่อยตัวชั่วคราว (๘) ในคดีแพ่ง บุคคลมีสิทธิได้รับความช่วยเหลือทางกฎหมายอย่างเหมาะสม จากรัฐ มาตรา ๘๑ รัฐต้องดำ�เนินการตามแนวนโยบายด้านกฎหมายและการยุติธรรม ดังต่อไปนี้ (๑) ดู แ ลให้ มี ก ารปฏิ บั ติ แ ละบั ง คั บ การให้ เ ป็ น ไปตามกฎหมายอย่ า งถู ก ต้ อ ง รวดเร็ว เป็นธรรม และทั่วถึง ส่งเสริมการให้ความช่วยเหลือและให้ความรู้ทางกฎหมาย แก่ประชาชน และจัดระบบงานราชการและงานของรัฐอย่างอื่นในกระบวนการยุติธรรม ให้มีประสิทธิภาพ โดยให้ประชาชนและองค์กรวิชาชีพมีส่วนร่วมในกระบวนการยุติธรรม และการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย (๒) คุ้ ม ครองสิ ท ธิ แ ละเสรี ภ าพของบุ ค คลให้ พ้ น จากการล่ ว งละเมิ ด ทั้ ง โดย เจ้าหน้าที่ของรัฐและโดยบุคคลอื่น และต้องอำ�นวยความยุติธรรมแก่ประชาชนอย่าง เท่าเทียมกัน (๓) จัดให้มีกฎหมายเพื่อจัดตั้งองค์กรเพื่อการปฏิรูปกฎหมายที่ดำ�เนินการเป็น อิสระเพื่อปรับปรุงและพัฒนากฎหมายของประเทศ รวมทั้งการปรับปรุงกฎหมายให้เป็น ไปตามรัฐธรรมนูญ โดยต้องรับฟังความคิดเห็นของผู้ที่ได้รับผลกระทบจากกฎหมายนั้น ประกอบด้วย (๔) จั ด ให้ มี ก ฎหมายเพื่ อ จั ด ตั้ ง องค์ ก รเพื่ อ การปฏิ รู ป กระบวนการยุ ติ ธ รรมที่ ดำ�เนินการเป็นอิสร�� เพื่อปรับปรุงและพัฒนาการดำ�เนินงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับ กระบวนการยุติธรรม 65