รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
๑.๒) สนธิสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี
๑.๒.๑) กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
ประเทศไทยเข้าเป็นภาคี โดยการภาคยานุวัติ และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ วันที่ ๒๙
มกราคม ๒๕๔๐ โดยมีการทำ�คำ�แถลงตีความ ๒ ประเด็น ได้แก่ (๑) เรื่องการกำ�หนด
เจตจำ�นงของตนเอง โดยมิได้หมายรวมถึง การแบ่งแยกดินแดนหรือเอกภาพทางการเมือง
(ข้อ ๑ วรรคหนึ่ง) และ (๒) การโฆษณาชวนเชื่อเพื่อทำ�สงคราม (ข้อ ๒๐ วรรคหนึ่ง)
เนื้อหาของกติกาฉบับนี้มี ๖ ส่วน ๕๓ ข้อ ๓ ส่วนแรก (ข้อ ๑-๒๗) เป็นสาระบัญญัติ
ว่าด้วยสิทธิต่าง ๆ ส่วนที่ ๔ (ข้อ ๒๗-๔๕) ว่าด้วยคณะกรรมการและการเสนอรายงาน
(ข้อ ๔๐) การไกล่เกลี่ยข้อร้องเรียนระหว่างประเทศเกี่ยวกับการไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติ
ของกติ ก า ส่ ว นที่ ๕ (ข้ อ ๔๖-๔๗) ว่ า ด้ ว ยการตี ค วาม และ ส่ ว นที่ ๖ (ข้ อ ๔๗-๕๓)
ว่าด้วยการลงนามเข้าเป็นภาคี การมีผ ลใช้บังคับการแก้ไข การเก็บรักษาต้นฉบับทั้ง
๕ ภาษา ส่วนที่เป็นสาระบัญญัติ ๒๗ ข้อกำ�หนดสิทธิต่าง ๆ ทั้งในส่วนที่เป็นสิทธิของ
ประชาชน ซึ่งว่าด้วยการกำ�หนดสิทธิของตนเองของประชาชนในเรื่องการเมือง และ
ความสามารถในการดำ�เนินการอย่างเสรีในการจัดการทรัพยากร และพัฒนาเศรษฐกิจ
สั ง คมและวั ฒ นธรรมของตน และการประกั น สิ ท ธิ ข องรั ฐ ภาคี ที่ จ ะต้ อ งส่ ง เสริ ม ให้
บั ง เกิ ด ผลตามสิ ท ธิ ดั ง กล่ า วโดยปราศจากการเลื อ กปฏิ บั ติ สิ ท ธิ เ หล่ า นี้ ร วมถึ ง สิ ท ธิ
ที่จะมีชีวิตและการยกเลิกโทษประหารชีวิต การห้ามการทรมาน/ลงโทษทารุณโหดร้าย
การมีทาส เสรีภาพในความปลอดภัยของร่างกาย ห้ามการจับกุมโดยมิได้ทำ�ผิดกฎหมาย
การปฏิ บั ติ ต่ อ ผู้ ถู ก จั บ กุ ม ด้ ว ยมนุ ษ ยธรรม เสรี ภ าพในการเลื อ กถิ่ น ที่ อ ยู่ อ าศั ย ความ
เสมอภาคในด้ า นกฎหมาย และกระบวนการยุ ติ ธ รรมทางศาล สิ ท ธิ ใ นสถานะบุ ค คล
สิทธิในความเป็นส่วนตัว สิทธิเสรีภาพทางความคิดและศาสนา การห้ามการโฆษณา
ชวนเชื่ อ เพื่ อ การสงครามและการเกลี ย ดชั ง เผ่ า พั น ธุ์ สิ ท ธิ ใ นการชุ ม นุ ม อย่ า งสงบ
การรวมตั ว เป็ น สมาคม การคุ้ ม ครองครอบครั ว และการสมรส สิ ท ธิ ข องเด็ ก ในด้ า น
การคุ้มครอง การมีทะเบียนเกิดและสัญชาติ การมีสิทธิมีส่วนในการบริหารบ้านเมือง
และสิทธิของชนกลุ่มน้อย
๑.๒.๒) อนุสัญญาต่อต้านการทรมานและการประติบัติหรือการลงโทษอื่นที่โหดร้าย
ไร้มนุษยธรรม หรือที่ย่ำ�ยีศักดิ์ศรี
อนุสัญญานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อระงับยับยั้งการทรมานโดยเจ้าหน้าที่รัฐ โดยกำ�หนด
ให้ รั ฐ ภาคี แ ต่ ล ะรั ฐ ต้ อ งดำ � เนิ น มาตรการต่ า ง ๆ ที่ มี ป ระสิ ท ธิ ภ าพเพื่ อ ป้ อ งกั น มิ ใ ห้ เ กิ ด
การกระทำ�การทรมานในอาณาเขตใดซึ่งอยู่ภายใต้เขตอำ�นาจของตน และไม่มีพฤติการณ์
39