28
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
มีแนวโน้มที่ดีขึ้น เนื่องจากมีความถี่และความรุนแรงของเหตุการณ์ความไม่สงบน้อยที่สุดในรอบ ๑๑ ปี
ภาครัฐได้พยายามแก้ไขปัญหาโดยการกำ�หนดนโยบายและยุทธศาสตร์ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกัน
แก้ ไขปั ญ หาให้ กั บ ประชาชนในพื้ น ที่ ในขณะที่ เจ้ า หน้ า ที่ ซึ่ ง ปฏิ บั ติ ง านในพื้ น ที่ มี ค วามระมั ด ระวั ง
และตระหนั ก ถึ ง ปฏิ บั ติ ก ารที่ อ าจจะส่ ง ผลกระทบต่ อ สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนได้ ม ากขึ้ น แต่ ยั ง พบว่ า มี
ความรุ นแรงเกิดขึ้นเป็นระยะ มีเจ้าหน้า ที่แ ละประชาชนเสียชีวิตและบาดเจ็บ และเป็นที่น่าเสียใจว่า
ในเหตุการณ์หลาย ๆ ครั้ง มีเด็กและสตรีรวมอยู่ด้วย
ในขณะเดี ย วกั น เรื่ อ งสิ ท ธิ ใ นกระบวนการยุ ติ ธ รรมยั ง คงเป็ น ประเด็ น สำ � คั ญ ในพื้ น ที่ เนื่ อ งจาก
เจ้าหน้าที่รัฐใช้อำ�นาจหน้าที่ตามกฎหมายพิเศษด้านความมั่นคงในการควบคุมตัวผู้ต้องสงสัย ว่าจะมี
ส่วนเกี่ยวข้องกับการก่อความไม่สงบไปซักถามโดยไม่ต้องมีหมายค้นและหมายจับ มีการควบคุมตัวไว้
ในสถานที่เฉพาะต่าง ๆ ซึ่งสุ่มเสี่ยงต่อการถูกกล่าวหาและร้องเรียนว่ามีการละเมิดสิทธิมนุษยชน ในส่วน
ของการเยียวยาแก่ผู้ได้รับผลกระทบยังมีความล่าช้า ไม่ทั่วถึง และไม่เป็นธรรม ซึ่งรัฐควรจัดให้มีกลไก
รับเรื่องร้องเรียนหรืออุทธรณ์เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว
สถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
ในปี ๒๕๕๗ ปั ญ หาสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนและการทุ จ ริ ต มี ค วามเชื่ อ มโยงแ��ะทวี ค วามรุ น แรงมากขึ้ น
ในสังคมไทย โดยสืบเนื่องจากวิกฤติการณ์ทางการเมือง ในช่วง ๔ - ๕ ปีที่ผ่านมา มีผลทำ�ให้เกิดปัญหา
ความเหลื่ อ มล้ำ� และการมี ช่ อ งว่ า งทางรายได้ ม ากยิ่ ง ขึ้ น นอกจากนั้ น ยั ง มาจากนโยบายการจั ด การ
ทรั พ ยากรที่ไ ม่เ ป็นธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กรณีผ ลกระทบต่อเกษตรกรที่เข้าร่ว มโครงการนโยบาย
จำ�นำ�ข้าวเปลือกของรัฐบาลซึ่งเป็นประเด็นสำ�คัญที่มีการอภิปรายต่อต้านรัฐบาลในระหว่างการชุมนุม
ที่ ผ่ า นมา โดยพรรคการเมื อ งและรั ฐ บาลที่ ม าจากการเลื อ กตั้ ง ได้ เ สนอเป็ น นโยบายหาเสี ย งเพื่ อ
แก้ ไขปั ญ หาและช่ ว ยเหลื อ ประชาชนกลุ่ ม คนที่ มี ร ายได้ น้ อ ย แต่ ก็ เ ป็ น ช่ อ งทางที่ ก่ อ ให้ เ กิ ด ปั ญ หา
การทุ จ ริ ต ทั้ ง ด้ า นงบประมาณและเชิ ง นโยบายและสร้ า งความเสี ย หายด้ า นงบประมาณโดยมี ย อด
ประมาณการขาดทุนจากการดำ�เนินโครงการ ๗ แสนล้านบาท และมีเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการแต่กลับ
ไม่ได้รับเงินจากโครงการประมาณ ๘ แสนครัวเรือน นอกจากนั้น ยังมีสถานการณ์ปัญหาต่าง ๆ ที่สั่งสม
มาจากรัฐบาลในสมัยต่าง ๆ ทั้งการค้ามนุษย์ แรงงานข้ามชาติ แรงงานประมงผิดกฎหมาย การละเมิด
สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนของธุ ร กิ จ สั ญ ชาติ ไ ทยที่ ล งทุ น ในประเทศเพื่ อ นบ้ า น ตลอดจนการใช้ สิ ท ธิ ข องแรงงาน
ในการสมาคม การรวมตั ว และการร่ ว มเจรจาต่ อ รอง ทั้ ง นี้ กสม. เห็ น ว่ า ประเทศไทยควรเข้ า เป็ น
ภาคีอนุสัญญาองค์การแรงงานระหว่างประเทศ ฉบับที่ ๘๗ และฉบับที่ ๙๘
สถานการณ์ด้านสิทธิชุมชน
พบว่า รัฐบาลมีความพยายามดำ�เนินการบริหารจัดการและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ
ในปี ๒๕๕๗ การพัฒนาอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ตลอดจนการแก้ไขปัญหาการบุกรุกและทำ�ลายทรัพยากร