84
เกีย่ วกับผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติและพืน้ ทีท่ ำ� กิน
ของชุมชน และการได้รับทราบข้อมูลข่าวสารหรือภาษา
ทางการซึ่งเข้าใจได้ยาก343 โครงการอ่างเก็บน�้ำล�ำน�ำ้ ญวน
จ. พะเยา ถูกชาวบ้านในพื้นที่คัดค้านหลังจากทราบว่า
รายงานการประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม (EIA)
ผ่านความเห็นชอบ แต่ชาวบ้านยืนยันว่าไม่ทราบและ
ไม่เคยเข้าร่วมในกระบวนการศึกษาผลกระทบมาก่อน344
โครงการสะพานเศรษฐกิจเชือ่ มฝัง่ ทะเลอ่าวไทย-อันดามัน
(แลนด์ บ ริ ด จ์ เ ส้ น ทางชุ ม พร-ระนอง) มี ร ายงานว่ า
ส�ำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.)
อยู ่ ร ะหว่ า งเตรี ย มเสนอ ครม. พิ จ ารณาเห็ น ชอบผล
การศึกษาโครงการ345 โดยประชาชนในพื้นที่ยังไม่ทราบ
รายละเอียดการด�ำเนินการทีเ่ กีย่ วข้องกับโครงการ ซึง่ ไม่ให้
ความส� ำ คั ญ กั บ การมี ส ่ ว นร่ ว มของประชาชนและ
การประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม (EIA) ที่เหมาะสม
จึงอาจก่อให้เกิดปัญหาต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อมได้346
เป็นต้น นอกจากนี้ ยังพบการขอให้ภาครัฐทบทวนนโยบาย
ส่งเสริมโรงไฟฟ้าชีวมวลเนื่องจากประเทศไทยมีไฟฟ้า
ส�ำรองเพียงพอและการด�ำเนินโครงการประเภทดังกล่าว
ไม่อยู่ในเงื่อนไขต้องจัดท�ำรายงาน EIA ซึ่งจะท�ำให้ขาด
มาตรการที่เหมาะสมในการควบคุมมลพิษจากโรงไฟฟ้า
ที่มีต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนและสิ่งแวดล้อม347 และ
การด�ำเนินโครงการก�ำแพงกันคลื่นชายฝั่งทะเลในภาคใต้
และภาคตะวันออกที่มีปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งทะเล
ภาคประชาสังคมยังคงเรียกร้องให้โครงการก�ำแพงกันคลืน่
ต้องจัดท�ำรายงาน EIA หากเป็นโครงการขนาดใหญ่
ควรมีการประเมินสิง่ แวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (Strategic
Environmental Assessment: SEA) ด้วย348
ในปี 2565 กสม. ได้รับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับ
ผลกระทบจากการด� ำ เนิ น โครงการพั ฒ นาของรั ฐ
หลายกรณี เช่น โครงการยกระดับถนนสาธารณะของเทศบาล
นครนนทบุรี โครงการขุดลอกร่องน�้ำสาธารณประโยชน์
ใน จ. ภูเก็ต โครงการขุดลอกอ่าวปัตตานี ผลกระทบจาก
การประกอบกิจการเหมืองแร่และโรงไฟฟ้าแม่เมาะ และ
การก� ำ หนดเส้ น เสี ย งในพื้ น ที่ ที่ ไ ด้ รั บ ผลกระทบจาก
การด�ำเนินงานของสนามบินอู่ตะเภา349 เป็นต้น โดยมี
001-234 V9 CS6.indd 84
รายงานผลการตรวจสอบเรื่องร้องเรียนที่ส�ำคัญ อาทิ
โครงการก่อสร้างสะพานข้ามแม่น�้ำเจ้าพระยาบริเวณ
แยกเกียกกายขาดการมีส่วนร่วมและส่งผลกระทบต่อ
สภาพแวดล้อมและประชาชน กสม. จึงมีข้อเสนอแนะให้
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดให้มีการเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับ
โครงการและการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนก่อนเริม่
ด�ำเนินโครงการใหม่350 และกรณีขอให้ตรวจสอบกระบวนการ
มีส่วนร่วมของประชาชนในโครงการส�ำรวจและออกแบบ
ทางแยกต่างระดับทางหลวงใน จ. สุราษฎร์ธานี ซึ่ง กสม.
เห็นว่ากระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในโครงการ
ดังกล่าวยังไม่สอดคล้องกับสิทธิในการมีส่วนร่วมของ
บุคคลและชุมชนอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน จึงมี
ข้อเสนอแนะให้หน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้องจัดตัง้ คณะท�ำงานเพือ่
ศึกษารูปแบบที่เหมาะสมในการส�ำรวจและออกแบบการ
ก่อสร้างให้ได้ข้อยุติร่วมกัน โดยให้มีผู้แทนภาคส่วนต่าง ๆ
รวมถึงชุมชนที่ได้รับผลกระทบร่วมเป็นคณะท�ำงาน351
กรณีโครงการพัฒนาของเอกชน
ส�ำหรับการด�ำเนินโครงการพัฒนาของเอกชน
พบปั ญ หาในลั ก ษณะเดี ย วกั บ โครงการพั ฒ นาของรั ฐ
โดยเฉพาะประเด็นการมีสว่ นร่วมของประชาชนและการเข้าถึง
ข้อมูลข่าวสาร รวมถึงข้อห่วงกังวลถึงปัญหาสิ่งแวดล้อม
ทีอ่ าจเกิดขึน้ เช่น กรณีบริษทั เอกชนทีไ่ ด้เข้ารับประทานบัตร
ท�ำเหมืองแร่โพแทช จ. อุดรธานี ถูกประชาชนในพื้นที่
รวบรวมรายชื่อคัดค้านเพราะกังวลถึงผลกระทบที่อาจ
เกิดขึน้ 352 กรณีประชาชนใน อ. แม่ลาน้อย จ. แม่ฮอ่ งสอน
คัดค้านการท�ำเหมืองแร่ฟลูออไรต์เนื่องจากมีความกังวล
ถึ ง ผลกระทบที่ จ ะเกิ ด ขึ้ น ต่ อ วิ ถี ชี วิ ต สุ ข ภาพและ
สิ่งแวดล้อม ท�ำให้ผู้ประกอบการไม่สามารถจัดท�ำเวที
รับฟังความเห็นได้353 หรือกรณีประชาชนใน จ. ล�ำพูน
ร้องเรียนคัดค้านโครงการก่อสร้างโรงไฟฟ้าขยะ เนือ่ งจาก
ไม่ทราบมาก่อนว่าจะมีโรงไฟฟ้าขยะเข้ามาตั้งใกล้เคียง
ชุมชน354 เป็นต้น
นอกจากนี้ จากการตรวจสอบของ กสม.
เมื่อปี 2563 พบการละเมิดสิทธิมนุษยชนในกระบวนการ
มีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อประกอบการจัดท�ำ EIA
3/14/23 8:40 PM