รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
การติดตามอีกจ�ำนวน 17,953 คน ส�ำหรับสาเหตุที่ท�ำให้
ผู้เรียนหลุดจากระบบการศึกษาพบว่า เกิดจากปัญหา
ทางสังคมและปัญหาทางเศรษฐกิจของครอบครัว ซึ่งเป็น
ผลกระทบต่อเนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของ
โรคโควิด 19320
สาเหตุที่ทำ�ให้ผู้เรียนหลุดจากระบบการศึกษา
เกิดจากปัญหาทางสังคมและปัญหาทางเศรษฐกิจ
ของครอบครัว ซึ่งเป็นผลกระทบต่อเนื่อง
จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19
ส� ำ หรั บ การให้ ก ารช่ ว ยเหลื อ ผู ้ ข าดแคลน
ทุนทรัพย์เพือ่ สร้างความเสมอภาคและลดความเหลือ่ มล�ำ้
ทางการศึกษาผ่าน กสศ. มีการประเมินว่า มีผเู้ รียนทีเ่ สีย่ ง
ต่อการหลุดจากระบบการศึกษาทัง้ หมดประมาณ 3.1 ล้านคน
กสศ. ได้ ใ ห้ ก ารช่ ว ยเหลื อ ผู ้ เรี ย นที่ ย ากจนเป็ น พิ เ ศษ
ด้วยการสนับสนุนด้านการเงิน จ�ำนวนประมาณ 1.3 ล้านคน
โดยเป็นผู้เรียนระดับชั้นอนุบาล 200,187 คน และผู้เรียน
ที่อยู่ในระดับชั้นประถมศึกษาและมัธยมศึกษา จ�ำนวน
1,106,965 คน รวมทั้งได้ส่งต่อข้อมูลการช่วยเหลือไปยัง
สถานศึกษาเพือ่ สนับสนุนให้ได้รบั การศึกษาต่อในระดับที่
สูงขึ้น โดยในปี 2565 มีผู้เรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
จ�ำนวน 148,021 คน ได้ศึกษาต่อถึงระดับชั้นมัธยมศึกษา
ปีที่ 6 จ�ำนวน 62,042 คน และในจ�ำนวนดังกล่าวได้เข้า
ศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา จ�ำนวน 20,018 คน 321
อย่างไรก็ตาม ยังไม่สามารถให้การช่วยเหลือผูเ้ รียนทีย่ ากจน
และเสี่ยงต่อการหลุดจากระบบการศึกษาได้ในทุกพื้นที่
โดยยั ง มี ผู ้ เรี ย นจ� ำ นวนมากที่ ไ ม่ ไ ด้ รั บ การช่ ว ยเหลื อ
เนื่องจากข้อจ�ำกัดด้านงบประมาณ322
ในส่วนของการให้ความช่วยเหลือผ่านการกู้ยืม
เงินเพื่อการศึกษาของ กยศ. พบว่ามีผู้กู้ยืมเงินทั้งหมด
6.4 ล้านคน ในจ�ำนวนดังกล่าวมีผู้ที่สำ� เร็จการศึกษาและ
ช�ำระเงินคืนแล้ว จ�ำนวน 1.6 ล้านคน อยูร่ ะหว่างการช�ำระ
เงินคืนอีก 3.5 ล้านคน323 โดยการกู้ยืม กยศ. เฉพาะในปี
2565 พบว่า มีผู้ยื่นกู้ยืมทั้งหมด 656,187 คน ได้รับการ
อนุมัติให้กู้ยืม จ�ำนวน 638,714 คน คิดเป็นจ�ำนวนเงิน
001-234 V9 CS6.indd 79
79
ที่ให้กู้ยืมทั้งหมด 3.9 หมื่นล้านบาท กยศ. พบประเด็น
ปัญหาผู้กู้ยืมจ�ำนวนมากขาดการช�ำระเงินคืนกองทุน
โดยมีสาเหตุมาจากความยากจนและขาดวินยั ทางการเงิน
หลังส�ำเร็จการศึกษา324 ทั้งนี้ รัฐบาลให้การช่วยเหลือ
ผู้กู้ยืมที่ไม่สามารถช�ำระหนี้คืนได้ตามก�ำหนด ด้วยการ
ไกล่เกลี่ยหนี้ เพื่อช่วยเหลือผู้กู้ยืมที่ได้รับผลกระทบจาก
สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 โดยจะไม่ถกู
ด�ำเนินคดีและได้รับส่วนลดเบี้ยปรับ รวมทั้งได้รับโอกาส
ในการขยายระยะเวลาผ่อนช�ำระเงินกูไ้ ด้จนถึงอายุ 65 ปี325
และรัฐสภาได้เห็นชอบร่าง พ.ร.บ. กองทุนให้กู้ยืมเพื่อ
การศึกษา (ฉบับที่..) พ.ศ. .... ซึ่งมีสาระส�ำคัญที่ส่งเสริม
ให้ผเู้ รียนทีข่ าดแคลนทุนทรัพย์สามารถเข้าถึงการสนับสนุน
ด้านการเงินได้ง่ายยิ่งขึ้น เช่น ให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา
โดยไม่ ต ้ อ งใช้ ผู ้ ค�้ ำ ประกั น จากเดิ ม ที่ ก� ำ หนดให้ ผู ้ กู ้ ยื ม
ต้องมีผคู้ ำ�้ ประกัน และปรับการคิดดอกเบีย้ ในอัตราไม่เกิน
ร้อยละ 1 ต่อปี จากเดิมทีค่ ดิ ดอกเบีย้ ไม่เกินร้อยละ 7.5 ต่อปี
และอั ต ราเบี้ ย ปรั บ กรณี ผิ ด นั ด ช� ำ ระหนี้ ไ ม่ เ กิ น ร้ อ ยละ
0.5 ต่อปี จากเดิมที่คิดดอกเบี้ยผิดนัดไม่เกินร้อยละ 1.5
ต่อเดือน326 เป็นต้น
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19
ซึ่ ง ส่ ง ผลกระทบต่ อ เศรษฐกิ จ และความยากจนของ
ครอบครัว ท�ำให้มีนักเรียนจ�ำนวนมากหลุดจากระบบ
การศึ ก ษา รั ฐ บาลได้ ใช้ ค วามพยายามอย่ า งเต็ ม ที่
ในการน� ำ นั ก เรี ย นกลั บ เข้ า สู ่ ร ะบบการศึ ก ษา ซึ่ ง เป็ น
การด�ำเนินการที่ส�ำคัญของรัฐต่อข้อเสนอแนะของ กสม.
ตามรายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชน
ของประเทศไทย ปี 2564 ที่ให้รัฐบาลด�ำเนินการเชิงรุก
เพื่อติดตามเด็กที่อาจหลุดหรือหลุดจากระบบการศึกษา
ได้ ก ลั บ เข้ า รั บ การศึ ก ษาตามสิ ท ธิ ที่ ไ ด้ รั บ การรั บ รอง
ในรัฐธรรมนูญ และสอดคล้องกับกติกา ICESCR ข้อ 13
ที่รับรองสิทธิของทุกคนในการศึกษา รวมทั้งอนุสัญญา
CRC ข้อ 28 ที่รัฐพึงมีมาตรการลดอัตราการออกจาก
โรงเรี ย นกลางคั น นอกจากนี้ รั ฐ ได้ ใ ห้ ก ารช่ ว ยเหลื อ
ผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์ผ่านกลไกการสนับสนุนทางการเงิน
3/14/23 8:40 PM