48
5) รัฐบาลควรมอบหมายให้ ยธ. และหน่วยงาน
ที่เกี่ยวข้อง ติดตามเพื่อทราบชะตากรรมของผู้สูญหาย
ต่ อ ไปอย่ า งเต็ ม ที่ และรายงานความคื บ หน้ า ของ
การสอบสวนเป็นระยะ รวมถึงการเยียวยาทางด้านจิตใจ
แก่ ญ าติ แ ละครอบครั ว ของผู ้ สู ญ หาย ตลอดจนให้
ความช่วยเหลือเยียวยาหรืออ�ำนวยความสะดวกด้านต่าง ๆ
แก่ครอบครัวผู้สูญหายอย่างเหมาะสม
นักปกป้องสิทธิมนุษยชน
สถานการณ์ ปัญหาหรืออุปสรรค
ในประเทศไทยพบว่านักปกป้องสิทธิมนุษยชน147
ซึ่งเป็นผู้น�ำในการเรียกร้องให้มีการปกป้องและคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชนในประเด็นต่าง ๆ ตกเป็นเป้าหมายการถูก
ข่มขู่คุกคาม การท�ำร้ายร่างกาย การสังหารหรือบังคับ
ให้สูญหาย รวมถึงการใช้กระบวนการทางกฎหมายหรือ
การฟ้องร้องกลั่นแกล้งเพื่อปิดปาก (Strategic Lawsuit
Against Public Participation - SLAPPs) หลายกรณี
รัฐได้มีความพยายามแก้ไขปัญหา เช่น การปรับปรุงแก้ไข
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 161/1
และ 165/2 เพื่ อ ป้ อ งกั น การฟ้ อ งคดี ที่ ไ ม่ สุ จ ริ ต และ
การส่ ง เสริ ม สร้ า งความเข้ ม แข็ ง ให้ แ ก่ ก ลุ ่ ม นั ก ปกป้ อ ง
สิทธิมนุษยชน ในปี 2565 มีการประกาศใช้ พ.ร.บ. คุม้ ครอง
พยานในคดีอาญา (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2565 โดยมีสาระส�ำคัญ
เพือ่ เพิม่ การคุม้ ครองพยานให้มคี วามเหมาะสมสอดคล้อง
กับสถานการณ์และมีประสิทธิภาพมากขึ้น เช่น การแก้ไข
บทนิยามค�ำว่า “พยาน” ให้ครอบคลุมบุคคลซึง่ มาให้ถอ้ ยค�ำ
หรือได้ให้ขอ้ เท็จจริงต่อพนักงานในการด�ำเนินคดีอาญา148
รวมทั้ง ครม. ได้อนุมัติหลักการ ร่าง พ.ร.บ. มาตรการ
ป้องกันการฟ้องคดีปดิ ปากในควา��ผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่
และประพฤติมิชอบ พ.ศ. ....149 เพื่อเป็นกลไกคุ้มครอง
ประชาชนที่ ถู ก ฟ้ อ งคดี ป ิ ด ปากอั น เนื่ อ งจากการแสดง
ความคิดเห็น การให้ถ้อยค�ำ การแจ้งเบาะแสหรือข้อมูล
หรือการจัดท�ำค�ำร้องหรือค�ำกล่าวหาเกี่ยวกับการกระท�ำ
ของเจ้าพนักงานของรัฐ150
1. การใช้กระบวนการด�ำเนินคดีกับ
นักปกป้องสิทธิมนุษยชน
พบเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กรณีประธาน
สภาองค์กรชุมชนต�ำบลทุง่ สง และแกนน�ำเครือข่าย Save
นาบอน151 ถูกด�ำเนินคดีในข้อหาหมิ่นประมาทจากการ
ปราศรัยในการชุมนุมเพื่อคัดค้านการก่อสร้างโรงไฟฟ้า
ชีวมวลในพื้นที่ อ. นาบอน จ. นครศรีธรรมราช152 กรณี
กลุ่มจะนะรักษ์ถิ่น จ�ำนวน 37 คน (ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิง
สูงอายุ) ถูกด�ำเนินคดี153 จากการชุมนุมโดยสงบบริเวณ
หน้าท�ำเนียบรัฐบาลเพือ่ คัดค้านการจัดตัง้ เมืองอุตสาหกรรม
ในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจ อ. จะนะ จ. สงขลา
ซึ่ ง ต่ อ มาพนั ก งานอั ย การมี ค วามเห็ น สั่ ง ไม่ ฟ ้ อ ง และ
การด�ำเนินคดียตุ ลิ ง154 กรณีทนายความของกลุม่ ชาติพนั ธุ์
ชาวกะเหรี่ยงบ้านบางกลอย-ใจแผ่นดินถูกอดีตหัวหน้า
อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานร้องทุกข์กล่าวโทษให้ด�ำเนินคดี
ในความผิดตามประมวลกฎหมายอาญาข้อหาแจ้งความ
อันเป็นเท็จแก่เจ้าพนักงาน จากการท�ำหน้าทีเ่ ป็นทนายความ
ในคดีทอี่ ดีตหัวหน้าอุทยานกับพวกร่วมกันใช้กำ� ลังรือ้ ถอน
อย่างไรก็ดี ในปี 2565 ยังพบสถานการณ์ที่
กระทบต่อนักปกป้องสิทธิมนุษยชนอยู่เป็นระยะ โดยมี
เหตุการณ์ส�ำคัญ ดังนี้
ที่มา : facebook : The Story of แม่หญิงไฟ้ท์
001-234 V9 CS6.indd 48
3/14/23 8:40 PM