8
บทสรุปผู้บริหาร
การจัดท�ำรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทยประจ�ำปี 2565 เป็นไปตาม
หน้าที่และอ�ำนาจของ กสม. โดยได้รวบรวมข้อมูลเพื่อน�ำมาประมวลและวิเคราะห์สถานการณ์ ปัญหาหรืออุปสรรค
เปรียบเทียบตามสิทธิที่ได้รับการรับรองไว้ในรัฐธรรมนูญ กฎหมายภายในและหนังสือสัญญาที่ประเทศไทยเป็นภาคี
และมีพันธกรณีที่จะต้องปฏิบัติตาม พร้อมทั้งมีข้อเสนอแนะต่อรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการส่งเสริม
และคุ้มครองสิทธิมนุษยชน โดยแบ่งการประเมินออกเป็น 4 ส่วน ดังนี้
1
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
ในสถานการณ์เฉพาะ
สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19
รัฐบาลมีความพยายามจัดหาและให้คนทุกกลุ่ม
เข้าถึงการรักษาพยาบาลและวัคซีนมากขึ้นกว่าปี 2564
ส่งผลให้จำ� นวนผูเ้ สียชีวติ ลดลง รวมทัง้ คุม้ ครองสิทธิในการ
มีมาตรฐานการด�ำรงชีพทีเ่ พียงพอผ่านมาตรการช่วยเหลือ
เยียวยากลุ่มต่าง ๆ อย่างต่อเนื่องในภาวะที่เศรษฐกิจ
ยังไม่ฟน้ื ตัว อย่างไรก็ตาม การเข้ารับวัคซีนเข็มกระตุน้ ของ
เด็กเล็กและผู้สูงอายุยังมีจำ� นวนน้อย ประชาชนบางกลุ่ม
ยังมีอุปสรรคในการเข้าถึงมาตรการเยียวยา นอกจากนี้
ยังต้องติดตามเด็กที่หลุดออกจากระบบส่วนที่เหลือให้
กลับเข้ามาสู่ระบบการศึกษา รัฐบาลจึงควรถอดบทเรียน
จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 เพื่อ
เตรี ย มความพร้ อ มกั บ ภาวะวิ ก ฤตที่ อ าจเกิ ด ขึ้ น อี ก
ในอนาคต
สถานการณ์เกี่ยวกับการใช้เสรีภาพในการ
ชุมนุม ปี 2565
ภาพรวมมีการชุมนุมน้อยกว่าปีที่ผ่านมาและ
ส่วนมากเป็นไปโดยสงบ มีการยกเลิกการประกาศสถานการณ์
ฉุกเฉินทั่วประเทศเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2565 ประชาชน
จึงสามารถใช้เสรีภาพในการชุมนุมได้ภายใต้กฎหมายปกติ
และสามารถใช้ พื้ น ที่ บ างแห่ ง ตามประกาศของ
กรุงเทพมหานครเป็นพื้นที่ชุมนุมได้ รวมทั้งมีค�ำพิพากษา
ของศาลชั้นต้นในบางคดีที่เป็นการยืนยันการใช้เสรีภาพ
ในการชุมนุมโดยสงบ อย่างไรก็ดี ยังมีการด�ำเนินคดีจากการ
001-234 V9 CS6.indd 8
ชุมนุมในฐานความผิดตาม พ.ร.ก. การบริหารราชการ
ในสถานการณ์ฉกุ เฉิน พ.ศ. 2548 และการสลายการชุมนุม
กลุ่มราษฎรหยุด APEC 2022 กสม. จึงเน้นย�้ำให้รัฐบาล
เคารพเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบของประชาชน โดย
ก�ำชับให้เจ้าหน้าที่ดูแลการชุมนุ��สาธารณะให้สอดคล้อง
กับหลักการสากล รวมทั้งระมัดระวังในการด�ำเนินคดี
ต่อผูท้ ใี่ ช้สทิ ธิเสรีภาพ และค�ำนึงถึงความปลอดภัยของเด็ก
เป็นส�ำคัญ
2
การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมือง
และสิทธิทางการเมือง
สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
รั ฐ บาลได้ อ นุ มั ติ ค วามช่ ว ยเหลื อ ทางการเงิ น
ในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับ
ปี ก ่ อ นหน้ า โดยเฉพาะการอนุ มั ติ เ งิ น ส� ำหรั บ กรณี ข อ
ปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจ�ำเลย และมีความพยายาม
ในการแก้ไขปัญหาความแออัดของเรือนจ�ำอย่างต่อเนื่อง
อย่างไรก็ตาม การรับรู้ของประชาชนถึงสิทธิที่จะได้รับ
ความช่วยเหลือทางการเงินยังอยู่ในวงจ�ำกัด ในขณะที่
สภาพเรือนจ�ำยังคงต้องปรับปรุงแก้ไข กสม. จึงเน้นย�้ำ
ไปยังรัฐบาลเพือ่ ให้การคุม้ ครองสิทธิตา่ ง ๆ ในกระบวนการ
ยุติธรรมให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
การกระท� ำ ทรมานและการบั ง คั บ บุ ค คล
ให้สูญหาย
นั บ เป็ น ความก้ า วหน้ า ของประเทศในการ
ประกาศใช้ พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามการทรมาน
และการกระท�ำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 รวมถึงมีผล
3/14/23 8:40 PM