ร าย งานผล การ ปฏิ บั ติ งานค ณะกร รม การสิ ท ธิ ม นุษ ยชน แ ห่ ง ชา ติ ประ จำ � ปี ง บประ ม า ณ พ .ศ. 25 6 5
บทสรุ ป ผู ้ บ ริ ห าร
10
รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ประจ�ำปีงบประมาณ
พ.ศ. 2565 เป็นการด�ำเนินการตามบทบัญญัตมิ าตรา 45 แห่งพระราชบัญญัตปิ ระกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560 รายงานครอบคลุมผลการปฏิบตั งิ านระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม
2564 ถึงวันที่ 30 กันยายน 2565 ซึง่ ในการด�ำเนินงาน กสม. ให้ความส�ำคัญกับการปฏิบตั หิ น้าทีต่ ามทีก่ ฎหมาย
บัญญัติ การตอบสนองต่อยุทธศาสตร์ กสม. และแนวนโยบายพื้นฐานของ กสม. ชุดที่ 4 โดยประสาน
ความร่วมมือกับภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อร่วมสร้างสังคมที่เคารพสิทธิมนุษยชน และมีผลการด�ำเนินงาน
ที่ส�ำคัญสรุปได้ ดังนี้
ด้านการคุม้ ครองสิทธิมนุษยชน ในปีงบประมาณ
พ.ศ. 2565 กสม. ได้รับเรื่องร้องเรียนกรณีกล่าวอ้าง
ว่ า มี ก ารกระท� ำ หรื อ ละเลยการกระท� ำ อั น เป็ น
การละเมิดสิทธิมนุษยชน 1,149 เรือ่ ง รับไว้ดำ� เนินการ
924 เรื่อง (คิดเป็นร้อยละ 80.42) และไม่รับไว้
ด�ำเนินการเนื่องจากไม่อยู่ในหน้าที่และอ�ำนาจของ
กสม. หรืออยู่ในอ�ำนาจหน้าที่ขององค์กรอิสระอื่น
225 เรื่อง (คิดเป็นร้อยละ 19.58) เรื่องร้องเรียน
ทีร่ บั ไว้ดำ� เนินการแบ่งเป็น 1) การประสานการคุม้ ครอง
สิทธิมนุษยชน 164 เรื่อง (คิดเป็นร้อยละ 17.75)
2) การตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน 236 เรื่อง
(คิดเป็นร้อยละ 25.54) 3) การศึกษาเพื่อจัดท�ำ
ข้ อ เสนอแนะในการส่ ง เสริ ม และคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ
มนุษยชน 29 เรื่อง (คิดเป็นร้อยละ 3.14) และ
4) การให้ความช่วยเหลืออื่น ๆ 495 เรื่อง (คิดเป็น
ร้อยละ 53.57) ประเด็นที่มีการร้องเรียนมากที่สุด
3 อั น ดั บ แรก ได้ แ ก่ สิ ท ธิ แ ละสถานะบุ ค คล
สิทธิในกระบวนการยุติธรรม และสิทธิชุมชน
รวม 169 ค�ำร้อง เป็นเรื่องที่มีการกระท�ำหรือละเลย
การกระท� ำ อั น ��ป็ น การละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนและ
กสม. มีข้อเสนอแนะเพื่อป้องกันแก้ไขการละเมิด
สิทธิมนุษยชนไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 88 ค�ำร้อง
(คิดเป็นร้อยละ 52.07) เป็นเรื่องที่ไม่พบการละเมิด
สิทธิมนุษยชนแต่ กสม. มีขอ้ เสนอแนะในการส่งเสริม
และคุม้ ครองสิทธิมนุษยชนไปยังหน่วยงาน 57 ค�ำร้อง
(คิดเป็นร้อยละ 33.73) และเป็นเรือ่ งทีม่ กี ารฟ้องร้อง
เป็นคดีอยู่ในศาลหรือเรื่องที่ศาลมีค�ำพิพากษา และ
ไม่อยู่ในหน้าที่และอ�ำนาจของ กสม.1 หรือเป็นเรื่อง
ที่ส่งไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาด�ำเนินการ
หรือไม่มปี ระเด็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน 24 ค�ำร้อง
(คิดเป็นร้อยละ 14.20)
นอกจากนี้ กสม. ได้ตดิ ตามผลการด�ำเนินการตาม
ข้อเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางในการป้องกัน
หรื อ แก้ ไ ขการละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน หรื อ ใน
การส่งเสริมและคุม้ ครองสิทธิมนุษยชนในรายงานของ
กสม. ซึ่งได้มีการยุติการติดตามรวม 146 ค�ำร้อง
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 กสม. ได้จดั ท�ำรายงาน โดยพบว่าหน่วยงานของรัฐหรือเอกชนได้ด�ำเนินการ
ผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนเสร็จสิ้น ตามข้อเสนอแนะของ กสม. ทั้งหมดหรือบางส่วน
1
ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560 มาตรา 39