خڀؽٹدٴٍُصمت
خغبٹىٶ ،وخڀيت
ڄه ـهص ؤوُي ٘هً ٬دڂ 9190خټعٙدٲ يَدَ خڀىيب ڀى ٢يف ڄى٥ٹص خألٰىخَ خعبىىزُص ـىىذ خألَين
خ٬عسدٌَد ڄه ؤزُِ خالټعٙدٴدض يف خؼبحىَص خڀؽدوُص ڀځًوڀص خألَيوُص(.)1
اٌمطبع اٌغُبزٍ:
٘هً ٬دڂ 9190ب٤الٶ خالٔعُخظُفُص خڀى٤ىُص ڀځُٕدلص ڀأل٬ىخڂ )2(9195-9190خڀيت هتًٲ بُف َِديش ؤً٬خي
خڀُٕدق حبځىپ ٬دڂ ،9195وظعٽىن ٌٍي خػب٥ص ڄه طبٕص ؿبدوَ ٌٍ «ظ٥ىَُ خؼبىعؿ خڀُٕدلٍ ،خؼبىخَي خڀسَُٙص،
خڀعٕىَٷ ،بيخَش وضبدَص خڀعُخغ ،وخإلٜاللدض » .ټمد ـدءض خػب٥ص ڀعمٽُت ٸ٥د ٪خڀُٕدلص ڄه ذبدوِ خألُ٠خَ خڀيت ؤؼبط
زً ـُخء ـدجمص ټىَوود ،وخٔعٽمدالً ڀإلـُخءخض خڀيت خزبٍهتد خغبٽىڄص ووِخَش خڀُٕدلص وخِؼدَ ڀځع٭دڄٿ ڄٌٍ ٫ي خعبدجمص
وڄىخـهعهد وخڀيت سبؽځط يف ؤَز ٫ڄُخلٿ خالٔعفدزص ،وخڀع٭ديف ،وب٬ديش خڀعٙٱُٿ ،وخإلٜاللدض .لُػ ظ٩هُ ڄاُ٘خض
خڀٹ٥د ٪خڀُٕدلٍ ڀ٭دڂ 9190م خٔعحىدٲ خڀُٕدلص يف خڀىٝٳ خڀؽدين ڄه ٬دڂ 9190م.
ټمد خٔعمُ يف ٬دڂ 9190خڀ٭مٿ زربودڄؿ «ؤَيوىد ـىص» ڀځُٕدلص خڀًخوځُص خؼبً٬ىڂ ڄه خڀىِخَش وٌُحص ظى٣ُٙ
خڀُٕدلص ،لُػ وٜٿ ً٬ي خڀُٕدق خؼبٙدَټُت ٴًُ ڄىٍ خو٥الٸعً بُف ٸُخزص 951ؤڀٳ ڄٙدَٺ ،ڄىهڃ 051ؤڀٵدً والپ
٬دڂ( 9190)3خڀٌٍ ـدء ڀځعىٵُٳ ڄه خػبٕدجُ خڀيت غبٹط زدڀٹ٥د ٪خڀُٕدلٍ ـُخء ـدجمص ټىَوود وڄٕدً٬ظً ٬ځً خڀع٭ديف.
ؤڄد ٴُمد َع٭ځٷ زدڀُٕدلص خؼبُُٕش()4ٴع٭مٿ وِخَش خڀُٕدلص وخِؼدَ ڄ ٫خجملځٓ خأل٬ځً غبٹىٶ خأل٘ىدٌ ٚوٌ خإل٬دٸص
ڀع٥ىَُ خڀ٭مٿ هبٍخ خڀىى ٪ڄه خڀُٕدلص وخڀيت ٌٍ ٘إن ٬دؼبٍ ظٕ٭ً ڄى٩مص خڀُٕدلص خڀ٭دؼبُص ڄه والپ ظ٭ځُمدهتد بُف ظ٭َّّي
٬ځً ڄٕعىي خڀ٭دَف .بال ؤوً ڄد ِخپ ٌىدڀٻ ز٭ ٟخڀٝ٭ىزدض ڄه ؤزٌُِد ٸځص خؼبٽدظر خؽبىًُٔص خڀيت سبعځٻ خػبربش ڀعإٌُٿ
خؼبىخٸ ٫خڀُٕدلُص وخألؼَُص الٔعٹسدپ خأل٘ىدٌ ٚوٌ خإل٬دٸص .زدإل٠دٴص بُف ټىن خؼبٵدٌُڃ خؼبُظس٥ص زدڀُٕدلص خؼبُُٕش َٰت
٘دڄځص ز٭ً وَٰت ؿبًيش وُ٩خ ڀٹځص خڀًَخٔدض خڀيت مت بً٬خيٌد هبٍخ خؼبى٠ى .٪ټٍڀٻ ٸځص خغبځىپ خؼبعدلص ڀعٵ٭ُٿ خڀُٕدلص
خؼبُُٕش ڄه والپ ظىٴَت وًڄص خڀُٕدَخض خڀٽهُزدجُص ڀٍوٌ خإل٬دٸص ،وخٔعمًخغ خؼبىد ،ًُ٤وټٍڀٻ خالٔع٭دوص زدڀعٹىُدض
خغبًَؽص يف خؼبى٥ٹص خڀعُخؼُص ؤو خڀُٕدلُص ڄؽٿ ظُټُر ٘د٘دض ؼالؼُص خألز٭دي ڀ٭ُ ٞڄد زًخوٿ خؼبًَىص خڀُٕدلُص دبىخِخش
وـىي يڀُٿ وڄُخٴٷ ُٔدلٍ َعٹه ڀٱص خإل٘دَش ڀُٙق ٸٝص خؼبٽدن وخڀعدََه وخڀّڄدن ،وظىٴَت خڀعُظُسدض خڀعَُٕتَص يخوٿ
خڀٵىديٶ.
ٍِخض
مت خټعٙدٲ يَدَ خڀىيب ڀى ٢يف ڄى٥ٹص خألٰىخَ خعبىىزُص ،خڀيت مت خ٬عسدٌَد ڄه ؤزُِ خالټعٙدٴدض خألؼَُص.
خٔعمُ يف ٬دڂ 9190خڀ٭مٿ زربودڄؿ «ؤَيوىد ـىص» ڀځُٕدلص خڀًخوځُص خؼبً٬��ىڂ ڄه خڀىِخَش وٌُحص ظى٣ُٙ
خڀُٕدلص ،لُػ زځٯ ً٬ي خؼبٙدَټُت ٴًُ ڄىٍ خو٥الٸعً ٸُخزص ( )951ؤڀٳ ڄٙدَٺ.
( )1ڄىٸ ٫خڀ٭ُت خإلوسدٌَ
(https://petra.gov.jo/Include/InnerPage.jsp?ID=199352&lang=ar&name=news )2
(https://alghad.com/150-%D8%A3%D9%84%D9%81-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%83 )3
( )4خڀُٕدلص خؼبُُٕش ٌٍ مبُٔ ٣دلٍ َٹىڂ ٬ځً ظىٴَت خڀىـهدض وخػبًڄدض خڀُٕدلُص وخؼبىعف٭دض ڀعٽىن ڄُُٕش يف ڄعىدوپ خعبمُ ،٫زُٝٲ خڀى٬ ُ٩ه خڀٹُىي
خؼبديَص ؤو خإل٬دٸص ؤو خڀٕه لُػ زدظط خجملعم٭دض خؼب٭دُٜش ٬ځً و ٍ٬ڄعّخًَ ؼبٵهىڂ بيڄدؾ خأل٘ىدٌ ٚوٌ خاللعُدـدض خػبدٜص يف خجملعم ٫وظىٴَت ٔسٿ
خڀُخلص وخڀعَُٕت وخڀُٴدٌُص يف ظځٹٍ وًڄدهتڃ.
29
: https://al-ain.com/article/jordan-home-prophet-lot-discovery