รายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๑
อย่ า งไรก็ ต าม แม้ ว ่ า รั ฐ บาลได้ เ พิ่ ม การจั ด สรรเงิ น
งบประมาณเพื่ อ สนั บ สนุ น การจั ด บริ ก ารด้ า นสุ ข ภาพ
อย่างต่อเนือ่ งเพือ่ พัฒนาการเข้าถึงสิทธิโดยล�ำดับ โดยประชากร
เกือบทั้งหมดสามารถเข้าถึงสิทธิด้านสุขภาพผ่านระบบ
หลักประกันสุขภาพ ๓ ระบบข้างต้น รวมถึงในกรณีเจ็บป่วย
ฉุกเฉิน แต่พบว่า มีประชากรบางกลุ่มที่ยังไม่สามารถ
เข้าถึงสิทธิในการรับบริการด้านสุขภาพได้ ดังนี้
บทที่ ๓
แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๕๘ ประกอบประกาศ
คณะกรรมการการแพทย์ตามพระราชบัญญัตปิ ระกันสังคม
เมื่อวันที่ ๑๗ มกราคม ๒๕๖๑ เรื่องหลักเกณฑ์และอัตรา
การจ่ายเงินช่วยเหลือเบื้องต้นให้แก่ผู้ประกันตนที่ได้รับ
ความเสียหายจากการรับบริการทางการแพทย์๑๔๖
การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
โดยไม่ต้องส�ำรองเงินค่ารักษาพยาบาล๑๔๒ การประกาศ
พระราชบัญญัติการกลับเป็นผู้ประกันตน พ.ศ. ๒๕๖๑๑๔๓
ท�ำให้ผู้ประกันตนกว่า ๙๓๐,๐๐๐ คนในระบบประกัน
สั ง คมที่ ส ถานะสิ้ น สุ ด ลงเนื่ อ งจากเหตุ ไ ม่ ส ่ ง เงิ น สมทบ
สามารถยื่นขอเพื่อคืนสิทธิและหน้าที่ตามพระราชบัญญัติ
ประกั น สั ง คม พ.ศ. ๒๕๕๘ ภายในหนึ่ ง ปี นั บ แต่
วันทีพ่ ระราชบัญญัตกิ ารกลับเป็นผูป้ ระกันตน พ.ศ. ๒๕๖๑
มีผลบังคับใช้๑๔๔ ซึ่งเป็นการเปิดช่องทางให้ผู้ประกันตน
กลุ ่ ม ดั ง กล่ า วสามารถเข้ า ถึ ง สิ ท ธิ ป ระโยชน์ ใ นการรั บ
บริ ก ารสาธารณสุ ข ผ่ า นระบบประกั น สั ง คมได้ เ ช่ น เดิ ม
การประกันสิทธิในการเข้าถึงบริการสาธารณสุขในกรณี
ฉุกเฉิน ณ สถานพยาบาลใด ๆ โดยไม่มีการเก็บค่าใช้จ่าย
ภายใน ๗๒ ชั่ ว โมงแรกหรื อ จนกว่ า จะพ้ น วิ ก ฤต
จากระบบหลักประกันสุขภาพทั้ง ๓ ระบบ ภายใต้โครงการ
“เจ็บป่วยฉุกเฉินวิกฤต มีสทิ ธิทกุ ที่ ”(Universal Coverage
for Emergency Patients : UCEP) โดยกระทรวง
สาธารณสุข สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินจะเป็นผู้ควบคุม
ดูแลการให้บริการของสถานพยาบาลไม่ว่าจะเป็นของรัฐ
หรือเอกชนให้เป็นมาตรฐานเดียวกันด้วยระบบการเบิกจ่าย
ตามรายการที่ก�ำหนด (fee schedule) รวมถึงผู้มีสิทธิ
ตามระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติได้รบั การประกันสิทธิ
ที่ จ ะได้ รั บ การเยี ย วยาในกรณี ที่ ไ ด้ รั บ ความเสี ย หาย
จากบริการทางการแพทย์ โดยสามารถขอรับเงินช่วยเหลือ
เบือ้ งต้นตามมาตรา ๔๑ ของพระราชบัญญัตหิ ลักประกันสุขภาพ
แห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๕ ประกอบประกาศคณะกรรมการ
หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เรือ่ งหลักเกณฑ์การด�ำเนินงาน
และการบริหารจัดการกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
ส�ำหรับผู้มีสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปีงบประมาณ
พ.ศ. ๒๕๖๑ และหลักเกณฑ์วธิ กี าร และเงือ่ นไขการรับค่าใช้จา่ ย
เพือ่ บริการสาธารณสุขของหน่วยบริการ๑๔๕ ส่วนผูป้ ระกันตน
ตามระบบประกันสังคมก็ได้รับการ ประกันสิทธิดังกล่าว
เช่นกัน โดยสามารถขอรับเงินช่วยเหลือเบือ้ งต้นตามมาตรา
๖๓ (๗) ของพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. ๒๕๓๓
จาก แนวปฏิบัติการเบิกจ่ายตรงเงินสวัสดิการเกี่ยวกับการรักษาพยาบาล ประเภทผู้ป่วยนอกระบบสวัสดิการรักษาพยาบาลของข้าราชการ, โดย กรมบัญชีกลาง กระทรวง
การคลัง, ๒๕๖๑. สืบค้นจาก www.cgd.go.th
๑๔๓
จาก พระราชบัญญัติการกลับเป็นผู้ประกันตน พ.ศ. ๒๕๖๑. (๒๕๖๑, ๑๙ เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา, ๑๓๕ (ตอน ๒๗ ก), ๔๔-๔๖.
๑๔๔
จาก กม.กลับเป็นผู้ประกันตนฉลุย, โดย โพสต์ทูเดย์, ๒๕๖๑. สืบค้นจาก www.posttoday.com/politic/news/577811
๑๔๕
จาก ข้อ ๖๐ ของประกาศคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เรือ่ งหลักเกณฑ์การด�ำเนินงานและการบริหารจัดการกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ส�ำหรับผูม้ สี ทิ ธิ
หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑ และหลักเกณฑ์วิธีการเงื่อนไขกา��รับค่าใช้จ่ายบริการสาธารณสุขของหน่วยงาน, โดย ส�ำนักงานคณะกรรมหลักประกัน
สุขภาพแห่งชาติ, ๒๕๖๑. สืบค้นจาก www.nhso.go.th/files/userfiles/file/2017/005/N008.pdf
๑๔๖
จาก ประกาศคณะกรรมการการแพทย์ตามพระราชบัญญัติประกันสังคม เรื่อง หลักเกณฑ์และอัตราการจ่ายเงินช่วยเหลือเบื้องต้นให้แก่ผู้ประกันตนที่ได้รับความเสียหายจาก
การรับบริการทางการแพทย์. (๒๕๖๑, ๒๓ กุมภาพันธ์). ราชกิจจานุเบกษา, ๑๓๕ (ตอนพิเศษ ๔๑ง), ๓๒-๓๓.
๑๔๒
95